คันฝ่าเท้าหลังเดินชายหาดอาจมีบางอย่างซ่อนอยู่?

แค่ถอดรองเท้าหลังเดินเล่นริมทะเล แล้วรู้สึกคันยุบยิบที่ฝ่าเท้า หลายคนมักนึกว่าเป็นเพียงผิวแห้ง แพ้ทราย หรือโดนเศษเปลือกหอยบาดเล็กน้อย จึงปล่อยไว้โดยไม่ได้สังเกตต่อ แต่ถ้าอาการคันยังวนอยู่ที่เดิม และเริ่มเห็นเส้นนูนแดงคดเคี้ยวบนผิวหนัง อาจต้องระวังโรคผิวหนังจากตัวอ่อนพยาธิที่เรียกว่า Cutaneous Larva Migrans

ตัวอ่อนที่เป็นสาเหตุส่วนใหญ่มาจากพยาธิปากขอของสุนัขหรือแมว ไข่พยาธิปะปนออกมากับมูลสัตว์ ก่อนฟักเป็นตัวอ่อนอยู่ตามดินชื้นและพื้นทราย โดยเฉพาะบริเวณที่มีสุนัขหรือแมวเดินผ่านและขับถ่ายเป็นประจำ เมื่อเท้าเปล่าสัมผัสพื้น ตัวอ่อนอาจไชผ่านผิวหนังบริเวณฝ่าเท้า ซอกนิ้ว หรือรอยถลอกเล็กๆ ที่แทบมองไม่เห็น

หลังเข้าสู่ผิวหนัง ตัวอ่อนจะเคลื่อนอยู่ในชั้นผิวตื้นๆ เนื่องจากไม่สามารถเจริญเติบโตในร่างกายมนุษย์ได้ตามวงจรชีวิตตามธรรมชาติ การเคลื่อนตัวนี้ทำให้เกิดรอยแดงนูนยาวคดไปมา บางรอยขยายเพิ่มขึ้นวันละเล็กน้อยจนดูเหมือนมีเส้นบางอย่างกำลังเลื้อยอยู่ใต้ผิว

อาการเด่นคือคันมาก บางรายคันหนักในช่วงกลางคืนจนสะดุ้งตื่นหรือนอนไม่หลับ อาจรู้สึกแสบร้อน ตึง หรือเจ็บร่วมด้วย หากเกาแรง ผิวจะถลอก มีน้ำเหลือง และเปิดทางให้เชื้อแบคทีเรียเข้าสู่แผลได้ง่าย จากผื่นคันธรรมดาจึงอาจกลายเป็นแผลบวมแดง มีหนอง และต้องรักษาเพิ่มอีกหลายวัน

รอยโรคมักเริ่มจากตุ่มแดงหรือจุดคันเล็กๆ ก่อนทอดยาวเป็นทางคดเคี้ยว การถ่ายภาพตำแหน่งเดิมเก็บไว้วันละครั้งช่วยให้เห็นว่ารอยเคลื่อนหรือขยายขึ้นหรือไม่ หากเส้นแดงเปลี่ยนตำแหน่งอย่างเห็นได้ชัด คันรุนแรงต่อเนื่อง หรือมีรอยใหม่เพิ่มขึ้น ควรไปพบแพทย์เพื่อยืนยันสาเหตุ

โรคนี้ไม่ได้เกิดจากการกินอาหารดิบ และโดยทั่วไปไม่ได้แพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่งผ่านการสัมผัส คำว่า พยาธิเส้นด้าย อาจทำให้สับสนกับโรคพยาธิอีกกลุ่มหนึ่ง อาการเส้นแดงคดคันหลังสัมผัสดินหรือทรายจึงควรให้แพทย์ตรวจ เพราะผื่นจากเชื้อรา อาการแพ้ แมลงกัดต่อย และการติดเชื้อบางชนิดอาจมีลักษณะคล้ายกันในระยะแรก

หากรอยแดงลามเร็ว มีแผลบวมร้อน มีหนอง มีไข้ ปวดมาก หรือรอยอยู่ใกล้ดวงตา ควรเข้ารับการรักษาโดยเร็ว คนที่เป็นเบาหวาน มีภูมิคุ้มกันต่ำ ตั้งครรภ์ หรือมีแผลเรื้อรังบริเวณเท้า ไม่ควรรอดูอาการนาน แพทย์อาจพิจารณายาฆ่าพยาธิ เช่น อัลเบนดาโซลหรือไอเวอร์เมกติน โดยเลือกยาและขนาดตามอายุ น้ำหนัก สุขภาพ และตำแหน่งของรอยโรค ไม่ควรซื้อยามากินเอง เพราะยาบางชนิดมีข้อห้ามและอาจไม่เหมาะกับทุกคน

การป้องกันเริ่มได้ตั้งแต่ก่อนลงชายหาด ควรสวมรองเท้าแตะหรือรองเท้าที่ปกป้องฝ่าเท้า ใช้เสื่อหรือผ้าปูรองเมื่อนั่งและนอนบนทราย หลีกเลี่ยงบริเวณที่เห็นมูลสุนัขหรือแมว และล้างเท้าด้วยน้ำสะอาดหลังกลับจากทะเล หากพาสัตว์เลี้ยงไปเดินเล่น ควรเก็บมูลใส่ถุงแล้วทิ้งให้เรียบร้อย เพื่อลดการปนเปื้อนบนพื้นที่สาธารณะ

ความคันหลังเดินชายหาดอาจดูเหมือนเรื่องเล็ก แต่รอยแดงที่ค่อยๆ ยืดยาวและเปลี่ยนตำแหน่งไม่ควรปล่อยไว้จนเกาเป็นแผล การสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่นๆ และเข้ารับการตรวจเมื่อพบความผิดปกติ จะช่วยลดความทรมานและป้องกันแผลติดเชื้อซ้ำเติมได้