รีโมททีวีในโรงแรมควรเช็ดก่อนใช้ไหม?

เดินเข้าห้องพักแล้วเปิดแอร์ วางกระเป๋า จากนั้นมือก็มักคว้ารีโมททีวีโดยไม่ทันคิด รีโมทชิ้นเล็กผ่านมือแขกมานับไม่ถ้วน แต่กลับเป็นของที่มองข้ามได้ง่าย เพราะไม่มีคราบชัดเจนให้เห็นเหมือนพื้นห้องน้ำหรืออ่างล้างหน้า ความสะอาดที่มองด้วยตาเปล่าจึงไม่ได้แปลว่าพื้นผิวปลอดเชื้อ

ประเด็นนี้มีข้อมูลจากการเก็บตัวอย่างในห้องพักโรงแรมของสหรัฐอเมริกาเมื่อปี 2012 ทีมนักวิจัยตรวจพื้นผิว 19 จุดในห้องพัก 9 ห้องจากโรงแรม 3 แห่ง แล้วพบแบคทีเรียกลุ่มที่ใช้เป็นตัวชี้วัดการปนเปื้อนจากอุจจาระบนพื้นผิวหลายตำแหน่ง รีโมททีวีและสวิตช์ไฟอยู่ในกลุ่มที่มีการปนเปื้อนสูง จึงพอพูดได้ว่ารีโมทเป็นหนึ่งในจุดสัมผัสร่วมที่ควรระวัง

แต่ข้อมูลชุดนี้ไม่ใช่ผลสำรวจสุขอนามัยระดับโลก และไม่ได้พิสูจน์ว่ารีโมททุกเครื่องมีอุจจาระติดอยู่ ไม่ได้แปลว่าผู้เข้าพักทุกคนจะป่วยหลังแตะรีโมทด้วย การทดลองมีขนาดเล็ก เก็บข้อมูลในช่วงเวลาหนึ่ง และใช้วิธีตรวจเชื้อบนพื้นผิว ไม่ได้ติดตามว่ามีใครติดโรคจากรีโมทจริงหรือไม่ เรื่องที่ควรจำจึงเป็นความเสี่ยงจากพื้นผิวที่มีคนจับซ้ำ ไม่ใช่การสร้างความกลัวว่าโรงแรมทุกแห่งสกปรกเหมือนกันหมด

สาเหตุที่รีโมทสะสมคราบจุลินทรีย์ได้ง่ายมาจากลักษณะการใช้งาน แขกกดปุ่มหลังเข้าห้องน้ำ ระหว่างกินอาหาร หลังจับโทรศัพท์ หรือหลังไอและจาม บางครั้งรีโมทวางอยู่บนโต๊ะข้างเตียง โซฟา หรือพื้นโดยไม่รู้ตัว ร่องปุ่มและขอบพลาสติกยังเป็นซอกเล็ก ๆ ที่ผ้าเช็ดทำความสะอาดอาจเช็ดไม่ทั่ว หากขั้นตอนทำความสะอาดเน้นเก็บเตียง เปลี่ยนผ้า และทำห้องน้ำ รีโมทอาจไม่ได้รับการดูแลละเอียดเท่าพื้นที่หลัก

คำว่าเชื้อจากอุจจาระบนพื้นผิวก็ต้องอ่านให้ถูก การตรวจพบแบคทีเรียกลุ่มโคลิฟอร์มหรือเชื้อที่สัมพันธ์กับการปนเปื้อน ไม่ได้หมายความว่าพบเชื้อก่อโรครุนแรงทุกครั้ง และไม่ได้บอกว่ามีปริมาณมากพอจะทำให้เกิดโรคทันที ความเสี่ยงมักเกิดเมื่อมือไปแตะปาก จมูก ดวงตา อาหาร หรือแผลเปิดต่อเนื่องกัน โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และคนที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ การล้างมือจึงมีประโยชน์กว่าการพยายามหลีกเลี่ยงสิ่งของทุกชิ้นในห้อง

วิธีรับมือที่ทำได้ง่ายคือเช็ดรีโมทก่อนใช้ หากพกแผ่นเช็ดทำความสะอาดสำหรับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ให้เลือกชนิดที่ระบุว่าใช้กับพลาสติกหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าได้โดยตรง บิดหรือสะเด็ดน้ำยาไม่ให้เปียกจนไหลเข้าแผงปุ่ม แล้วเช็ดบริเวณด้านหน้า ด้านข้าง และด้านหลัง ทิ้งไว้ตามเวลาสัมผัสที่ระบุบนฉลากก่อนใช้งาน หากไม่มีผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม การล้างมือก่อนกินอาหารและหลังใช้รีโมทก็ช่วยลดโอกาสนำเชื้อเข้าสู่ร่างกายได้มาก

ไม่ควรฉีดแอลกอฮอล์หรือสเปรย์ฆ่าเชื้อใส่รีโมทโดยตรง เพราะละอองน้ำยาอาจไหลเข้าปุ่มกด ทำลายแผงวงจร หรือทำให้พลาสติกด้านในเสื่อมเร็ว ควรอ่านคำแนะนำของผู้ผลิตและทำตามฉลากผลิตภัณฑ์เสมอ น้ำยาฟอกขาวก็ไม่ใช่ทางเลือกที่เหมาะกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป และไม่ควรผสมน้ำยาหลายชนิดเข้าด้วยกัน การเช็ดเอาคราบออกก่อนแล้วจึงฆ่าเชื้อด้วยผลิตภัณฑ์ที่เหมาะกับพื้นผิว เป็นหลักที่หน่วยงานสาธารณสุขใช้กับพื้นผิวสัมผัสบ่อย

ถ้าเห็นรีโมทมีคราบมัน คราบอาหาร กลิ่นผิดปกติ หรือปุ่มเหนียว ควรแจ้งพนักงานให้เปลี่ยนหรือทำความสะอาด ไม่ต้องเกรงใจ เพราะรีโมทเป็นอุปกรณ์ที่แขกทุกคนต้องสัมผัส การใช้ถุงพลาสติกใสบาง ๆ คลุมรีโมทก็ช่วยลดการสัมผัสโดยตรงได้ในบางสถานการณ์ แต่ต้องไม่คลุมจนกดปุ่มไม่ได้หรือทำให้เครื่องร้อนผิดปกติ ทางเลือกอีกอย่างคือใช้ปุ่มควบคุมบนตัวโทรทัศน์หรือระบบควบคุมผ่านโทรศัพท์ หากโรงแรมมีให้บริการ

นอกจากรีโมทแล้ว สวิตช์ไฟ มือจับประตู โทรศัพท์ในห้อง ปุ่มกดลิฟต์ และก๊อกน้ำก็เป็นพื้นผิวสัมผัสร่วมเช่นกัน การเลือกเช็ดทุกอย่างจนหมดอาจทำให้ทริปกลายเป็นภารกิจทำความสะอาด แต่การดูแลจุดที่มือจับบ่อยและล้างมือก่อนกินอาหารเป็นแนวทางที่สมดุลกว่า สุขอนามัยที่ดีไม่ได้หมายถึงการทำให้ห้องพักปลอดจุลินทรีย์ทั้งหมด เพราะทำไม่ได้ในชีวิตจริง เป้าหมายคือหยุดเส้นทางที่เชื้อจะเดินทางจากพื้นผิวเข้าสู่ปาก ตา จมูก หรืออาหาร

รีโมททีวีในห้องพักจึงควรจัดอยู่ในกลุ่มของใช้ที่เช็ดก่อนใช้ได้ ไม่ใช่วัตถุอันตรายที่ต้องหวาดกลัว ข้อมูลเก่าชี้ให้เห็นว่าพื้นผิวสัมผัสบ่อยอาจมีการปนเปื้อน แม้ดูสะอาดด้วยตาเปล่า ส่วนมาตรฐานการดูแลของแต่ละโรงแรมย่อมแตกต่างกัน การพกแผ่นเช็ดที่เหมาะกับอุปกรณ์ ล้างมือ และไม่จับหน้าโดยไม่จำเป็น เป็นสามขั้นตอนสั้น ๆ ที่ช่วยลดความเสี่ยงได้โดยไม่ทำให้การเดินทางเสียความสบายใจ