ภูน้ำจั้นบ้านฉันซากปลาโบราณ จังหวัดกาฬสินธุ์

ข้อมูลของ แหล่งซากปลาโบราณภูน้ำจั้น (หรือ พิพิธภัณฑ์ปลาโบราณภูน้ำจั้น ซึ่งเป็นแหล่งฟอสซิลที่สำคัญทางธรณีวิทยาของจังหวัดกาฬสินธุ์ มีรายละเอียดที่น่าสนใจดังนี้ครับ

ข้อมูลทั่วไปและการค้นพบ

พิพิธภัณฑ์ปลาโบราณภูน้ำจั้น ตั้งอยู่ที่บ้านดงเหนือ ตำบลเหล่าใหญ่ อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นแหล่งขุดค้นพบฟอสซิลปลาโบราณน้ำจืดที่มีความสมบูรณ์และพบเป็นจำนวนมากที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย (ขุดพบมากกว่า 200 ตัวอย่าง) ซึ่งถือเป็นหนึ่งในสถานที่ค้นพบซากฟอสซิลปลาโบราณแห่งแรกๆ ของไทย

ความสำคัญทางธรณีวิทยาและสายพันธุ์ที่พบ

 สภาพแวดล้อมในอดีต: เมื่อประมาณ 150 ล้านปีก่อน พื้นที่บริเวณนี้เคยเป็นบึงน้ำจืดขนาดใหญ่และอุดมสมบูรณ์ ต่อมาเกิดสภาวะแห้งแล้งอย่างฉับพลัน ทำให้น้ำเหือดแห้ง ปลาจำนวนมากฝังตัวใต้โคลนก้นบึงและสิ้นชีวิตลง ในสภาพที่ไม่มีก๊าซออกซิเจนเพียงพอทำให้แบคทีเรียไม่ย่อยสลาย ซากปลาจึงถูกเก็บรักษาในชั้นหินจนกลายเป็นฟอสซิลสภาพสมบูรณ์

 ปลาเลปิโดเทส พุทธบุตรเอนซิส (Lepidotes buddhabutrensis): เป็นปลากินพืชยุคดึกดำบรรพ์ที่พบมากที่สุด ลำตัวยาวประมาณ 30–50 เซนติเมตร มีเกล็ดหนาเรียบเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนมันวาว

 ปลาอิสานอิกทิส พาลัสทริส (Isanichthys palustris): ปลากระดูกแข็งกินเนื้อขนาดใหญ่ เป็นการค้นพบสายพันธุ์ใหม่ของโลกในพื้นที่นี้

 ปลาปอด (Ferganoceratodus martini): พบหลักฐานแผ่นฟันจากขากรรไกรที่ใช้บดเคี้ยวอาหาร

การท่องเที่ยวและบรรยากาศรอบข้าง

 บรรยากาศรอบทางขึ้นภูน้ำจั้นล้อมรอบไปด้วยธรรมชาติ ป่ายางพารา ทุ่งนา และวิวทิวทัศน์เทือกเขาภูพาน เหมาะสำหรับการขับรถชมวิวท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์

 พื้นที่ส่วนนี้อยู่ภายใต้การดูแลและการศึกษาทางธรณีวิทยาของอุทยานธรณีวิทยา (Geopark) และหน่วยงานท้องถิ่นเพื่ออนุรักษ์แหล่งฟอสซิลให้คงอยู่