ทำไมเสียงตัวเองในคลิปถึงฟังไม่เหมือนเสียงที่เราได้ยิน?

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน เคยไหม เวลาจะถ่ายคลิปหรืออัดเสียวตัวเองแต่พอกดเปิดฟังเสียงตัวเองจากคลิปแล้วถึงกับคิดว่า นี่เสียงเราจริง ๆ เหรอวะเนี่ย??

ทั้งที่ตอนพูดเราก็รู้สึกว่าเสียงตัวเองฟังดูปกติ ไม่ได้แหลมหรือทุ้มขนาดนั้น แต่พอได้ยินจากไฟล์บันทึกกลับรู้สึกว่าเป็นคนละเสียงกันเลย

จริง ๆ แล้วเสียงที่เราได้ยินตอนพูด กับเสียงที่คนอื่นได้ยินจากเรา ไม่เหมือนกันตั้งแต่แรกอยู่แล้ว สาเหตุหลักมาจากวิธีที่เสียงเดินทางเข้าสู่หูของเรา

เวลาคนอื่นพูดกับเรา เสียงจะเดินทางผ่านอากาศเข้าสู่หูโดยตรง ซึ่งเป็นการได้ยินแบบที่เรียกว่า การนำเสียงผ่านอากาศ (air conduction)

แต่เวลาที่เราพูด เสียงไม่ได้เดินทางเข้าหูผ่านอากาศอย่างเดียว เพราะแรงสั่นสะเทือนจากเส้นเสียงและอวัยวะต่าง ๆ ภายในศีรษะยังส่งผ่านกระดูกไปถึงหูชั้นในด้วย เรียกว่า การนำเสียงผ่านกระดูก (bone conduction)

เจ้าตัวนี้แหละที่ทำให้เสียงของตัวเองที่เราได้ยินอยู่ทุกวันมีลักษณะเฉพาะกว่าที่คนอื่นได้ยิน

การสั่นสะเทือนผ่านกระดูกจะทำให้เราได้ยินเสียงบางย่านความถี่ โดยเฉพาะเสียงทุ้ม มากกว่าเสียงที่ถูกบันทึกจากไมโครโฟน ดังนั้นเวลาพูดจริง ๆ เราอาจรู้สึกว่าเสียงตัวเอง ทุ้ม นุ่ม หรือหนากว่า

แต่พอเอาเสียงไปอัดด้วยโทรศัพท์หรือกล้อง ไมโครโฟนจะรับเสียงที่เดินทางผ่านอากาศเป็นหลัก พอเราเปิดคลิปฟังอีกที เสียงที่ได้จึงใกล้เคียงกับเสียงที่คนอื่นได้ยินจากเรามากกว่า

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมหลายคนถึงตกใจตอนฟังเสียงตัวเองจากคลิปครั้งแรก 

อีกอย่างหนึ่งคือ สมองของเราคุ้นเคยกับเสียงตัวเองในแบบที่ได้ยินผ่านร่างกายมาตลอดชีวิต พอเจอเสียงที่ถูกบันทึกและไม่มีส่วนของการนำเสียงผ่านกระดูกเหมือนตอนพูดจริง สมองจึงรู้สึกว่า ไม่ใช่เสียงเรา ทั้งที่จริง ๆ แล้วนั่นคือเสียงของเราในมุมที่คนอื่นได้ยินมาตลอด

และไม่ใช่แค่เรื่องเสียงทุ้มกับเสียงแหลมเท่านั้น คุณภาพของไมโครโฟน ระยะห่างจากโทรศัพท์ ห้องที่ใช้บันทึกเสียง รวมถึงการตัดต่อเสียง ก็สามารถทำให้เสียงที่ได้ยินในคลิปเปลี่ยนไปอีก

แหล่งที่มา: National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD) และ Cleveland Clinic