โรบินสันมีทั้งห้างสรรพสินค้าและศูนย์การค้า

ชื่อ “โรบินสัน” ที่คุ้นตาตามจังหวัดต่าง ๆ มีรายละเอียดซ่อนอยู่เรื่องหนึ่งที่หลายคนอาจไม่เคยแยกให้ชัด นั่นคือ “ห้างสรรพสินค้าโรบินสัน” กับ “โรบินสันไลฟ์สไตล์” ไม่ได้หมายถึงพื้นที่แบบเดียวกันทั้งหมด แม้ใช้ชื่อเดียวกันและมักตั้งอยู่ด้วยกันก็ตาม

• ห้างสรรพสินค้าโรบินสัน คือพื้นที่ขายสินค้าแบบห้างสรรพสินค้า มีแผนกเสื้อผ้า เครื่องสำอาง รองเท้า กระเป๋า ของใช้ในบ้าน และสินค้าอีกหลายหมวด พื้นที่ส่วนนี้มีโรบินสันเป็นผู้ดำเนินธุรกิจหลัก

• โรบินสันไลฟ์สไตล์ คือศูนย์การค้าที่รวมร้านค้าหลายประเภทเข้าด้วยกัน ภายในอาจมีห้างสรรพสินค้าโรบินสันเป็นร้านหลัก แล้วล้อมด้วยร้านอาหาร โรงภาพยนตร์ ร้านไอที ธนาคาร ซูเปอร์มาร์เก็ต ฟิตเนส ร้านบริการ และพื้นที่กิจกรรมต่าง ๆ

ความแตกต่างนี้ทำให้ประโยคว่า “ไปโรบินสัน” มีความหมายกว้างมาก บางครั้งหมายถึงเข้าไปซื้อเสื้อในตัวห้างโรบินสัน แต่หลายครั้งหมายถึงไปกินข้าว ดูหนัง จ่ายบิล ซื้อโทรศัพท์ หรือพาเด็กไปเล่นในศูนย์การค้าโรบินสันไลฟ์สไตล์

จุดเปลี่ยนสำคัญของชื่อโรบินสันเกิดขึ้นในปี 2538 เมื่อเซ็นทรัลรีเทลเข้าถือหุ้นใหญ่ในห้างสรรพสินค้าโรบินสัน ต่อมาในปี 2553 เปิดโรบินสันไลฟ์สไตล์เซ็นเตอร์แห่งแรกที่จังหวัดตรัง โมเดลนี้มีความสำคัญเพราะไม่ได้พยายามสร้างเพียงสถานที่ซื้อสินค้า แต่สร้างพื้นที่ที่รองรับชีวิตประจำวันของเมืองต่างจังหวัดมากขึ้น

แนวคิดดังกล่าวอธิบายได้ว่าทำไมโรบินสันจำนวนมากจึงตั้งอยู่ตามหัวเมืองและจังหวัดที่มีศักยภาพ แทนที่จะกระจุกตัวเฉพาะย่านใจกลางกรุงเทพฯ รูปแบบศูนย์การค้าช่วยรวบรวมสิ่งที่คนในพื้นที่ต้องใช้หลายอย่างไว้ในจุดเดียว ตั้งแต่ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านอาหาร เสื้อผ้า อุปกรณ์กีฬา หนังสือ เครื่องใช้ไฟฟ้า ไปจนถึงบริการทางการเงิน

ร้านในเครือที่มักเข้ามาเสริมพื้นที่ เช่น ท็อปส์ ซูเปอร์สปอร์ต บีทูเอส และเพาเวอร์บาย ทำให้ศูนย์หนึ่งแห่งรองรับการใช้ชีวิตได้หลายแบบ คนหนึ่งอาจเข้ามาซื้อของ อีกคนมารับประทานอาหาร ครอบครัวหนึ่งพาเด็กมาเล่น ขณะที่อีกกลุ่มเข้ามาดูภาพยนตร์หรือทำธุรกรรมธนาคาร ผลคือศูนย์การค้าไม่จำเป็นต้องพึ่งรายได้จากการขายสินค้าในห้างสรรพสินค้าเพียงอย่างเดียว

อีกเรื่องที่น่าสนใจคือการแข่งขันของศูนย์การค้ายุคใหม่ไม่ได้วัดกันแค่ว่ามีร้านมากเท่าไร แต่ดูว่าทำให้ลูกค้า “มีเหตุผลที่จะมา” ได้บ่อยเพียงใด โรบินสันไลฟ์สไตล์จึงเพิ่มพื้นที่อาหาร กิจกรรมครอบครัว ฟิตเนส พื้นที่สำหรับสัตว์เลี้ยง ตลาดช่วงเย็น และกิจกรรมที่ออกแบบให้เข้ากับแต่ละจังหวัด

ในปี 2568 โรบินสันไลฟ์สไตล์ระบุว่าได้เพิ่มแบรนด์ใหม่กว่า 200 แบรนด์ทั่วประเทศ ครอบคลุมร้านอาหาร เครื่องดื่ม ไอที แฟชั่น ความงาม และความบันเทิง พร้อมปรับศูนย์บางแห่งให้มีพื้นที่ตอบโจทย์ครอบครัวและกิจกรรมมากขึ้น ภาพนี้สะท้อนทิศทางค้าปลีกที่เปลี่ยนจาก “สถานที่ซื้อของ” ไปเป็น “สถานที่ใช้เวลา” อย่างชัดเจน

โมเดลตลาดช่วงเย็นก็เป็นตัวอย่างที่เห็นภาพง่าย ศูนย์การค้าบางแห่งนำพื้นที่มาผสมกับบรรยากาศตลาดนัด มีร้านอาหารและร้านค้าขนาดเล็กเข้ามาเติมชีวิตช่วงเย็นถึงค่ำ วิธีนี้ช่วยให้ผู้ประกอบการท้องถิ่นเข้าถึงพื้นที่ที่มีคนสัญจร และช่วยให้ศูนย์มีลูกค้าในช่วงเวลาที่ต่างจากการเดินห้างตามปกติ

พื้นที่อาหารก็เปลี่ยนไปเช่นกัน จากศูนย์อาหารที่เน้นโต๊ะกับร้านมาตรฐาน กลายเป็นการนำร้านดังระดับประเทศมาวางร่วมกับร้านเด่นของจังหวัด จุดนี้มีผลมากกว่าความหลากหลายของเมนู เพราะอาหารเป็นเหตุผลที่ทำให้คนกลับมาใช้ศูนย์ได้บ่อยกว่าการซื้อเสื้อผ้าหรือเครื่องใช้ไฟฟ้า

สิ่งที่โรบินสันกำลังทำจึงสะท้อนโจทย์ใหญ่ของธุรกิจห้างในไทย หากลูกค้าซื้อสินค้าออนไลน์ได้จากบ้าน พื้นที่จริงต้องให้สิ่งที่หน้าจอให้ไม่ได้ เช่น การกินข้าวร่วมกัน การพาเด็กทำกิจกรรม การลองสินค้า การพบปะ หรือการใช้บริการหลายอย่างในการเดินทางครั้งเดียว

เพราะเหตุนี้ คำว่า “ห้างโรบินสัน” ในความทรงจำของหลายคนอาจหมายถึงตึกที่เต็มไปด้วยเคาน์เตอร์สินค้า แต่โรบินสันในปัจจุบันมีบทบาทกว้างกว่านั้นมาก ห้างสรรพสินค้ายังเป็นแกนสำคัญ ขณะที่โรบินสันไลฟ์สไตล์ทำหน้าที่รวบรวมร้านค้า บริการ อาหาร และกิจกรรมให้กลายเป็นจุดนัดหมายของเมือง นี่คือเหตุผลที่ชื่อโรบินสันยังพบได้บ่อยในต่างจังหวัด แม้พฤติกรรมการซื้อของเปลี่ยนไปจากอดีตอย่างมาก