สัตว์มีชีวิตที่ไทยส่งออกมากที่สุดคืออะไร? เปิดอันดับที่คนไทยอาจคาดไม่ถึง

เปิด 5 สัตว์มีชีวิตที่ไทยส่งออกมากที่สุด 

ประเทศไทยไม่ได้ส่งออกเพียงข้าว ผลไม้ หรืออาหารแปรรูปเท่านั้น แต่ยังมีการส่งออก “สัตว์มีชีวิต” ไปยังต่างประเทศเป็นจำนวนมาก โดยข้อมูลของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ปี 2567 ระบุว่าไทยส่งออกสัตว์มีชีวิตรวมประมาณ 31.63 ล้านตัว มูลค่าราว 6,981.6 ล้านบาท และข้อมูลดังกล่าวอ้างอิงจากสถิติการค้าของกรมศุลกากร จุดที่น่าสนใจคือจำนวนมหาศาลนี้ไม่ได้มาจากสัตว์ขนาดใหญ่เป็นหลัก แต่มีสัตว์ปีก โดยเฉพาะไก่ อยู่ในสัดส่วนสูงมาก จึงทำให้ภาพการส่งออกสัตว์มีชีวิตของไทยแตกต่างจากที่หลายคนอาจคาดไว้

อันดับ 1 ไก่และสัตว์ปีกในกลุ่มไก่ – กว่า 27 ล้านตัว สัตว์ที่โดดเด่นที่สุดอย่างชัดเจนคือไก่ในกลุ่มสัตว์ปีก โดยข้อมูลปี 2567 ระบุว่าสัตว์ปีกทำพันธุ์มีจำนวน 27,357,607 ตัว และในจำนวนนี้เป็นไก่ (Fowls of Gallus domesticus) ถึง 27,353,748 ตัว นอกจากนี้ยังมีไก่ในกลุ่มสัตว์ปีกมีชีวิตอื่นอีก 42,201 ตัว ทำให้เมื่อพิจารณาตามหมวดข้อมูลของ สศก. ไก่เป็นสัตว์ที่มีจำนวนส่งออกสูงมากอย่างทิ้งห่างกลุ่มสัตว์อื่นหลายเท่า จุดนี้สะท้อนว่าตลาดต่างประเทศไม่ได้ต้องการเพียงเนื้อไก่หรือผลิตภัณฑ์จากไก่เท่านั้น แต่ยังมีความต้องการไก่มีชีวิต โดยเฉพาะในกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับการเพาะพันธุ์และการผลิตปศุสัตว์

อันดับ 2 สัตว์ปีกชนิดอื่น – มากกว่า 2.8 ล้านตัว รองลงมาคือกลุ่มสัตว์ปีกชนิดอื่น ซึ่งในตารางสถิติของ สศก. ระบุจำนวน 2,875,284 ตัว ในหมวดสัตว์ปีกมีชีวิตอื่น และยังมีสัตว์ปีกชนิดอื่นอีก 754,456 ตัว ในอีกหมวดหนึ่ง ตัวเลขนี้แสดงให้เห็นว่าการค้าสัตว์มีชีวิตของไทยไม่ได้มีเพียงไก่เท่านั้น แต่ยังครอบคลุมสัตว์ปีกหลายประเภทที่มีตลาดเฉพาะ ทั้งด้านการเพาะพันธุ์ การเลี้ยงเชิงพาณิชย์ และความต้องการของตลาดต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม ตารางสถิติไม่ได้แจกแจงทุกตัวเลขออกมาเป็นชื่อสัตว์รายชนิดทั้งหมด ดังนั้นการนำเสนอควรใช้คำว่า “สัตว์ปีกชนิดอื่น” ตามฐานข้อมูล มากกว่าการเดาว่าเป็นเป็ด ห่าน หรือนกชนิดใดชนิดหนึ่งโดยไม่มีข้อมูลยืนยัน

อันดับ 3 สุกรมีชีวิต – กว่า 2 แสนตัว สุกรมีชีวิตเป็นอีกกลุ่มที่มีการส่งออกอย่างมีนัยสำคัญ โดยข้อมูลปี 2567 ระบุสุกรมีชีวิตรวม 203,304 ตัว เมื่อรวมสุกรในหมวดสัตว์ทำพันธุ์ 81,627 ตัว กับสุกรในหมวดสัตว์มีชีวิตอื่น 121,677 ตัว มีมูลค่ารวมประมาณ 1,042.8 ล้านบาท จากข้อมูลชุดเดียวกัน ตัวเลขนี้ทำให้เห็นว่าสุกรมีชีวิตเป็นสินค้าที่มีมูลค่าต่อจำนวนตัวค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับสัตว์ปีกจำนวนมาก และยังเป็นกลุ่มที่มีความเชื่อมโยงกับการค้าปศุสัตว์และการขยายพันธุ์ในภูมิภาคอีกด้วย

อันดับ 4 โค – มากกว่า 135,000 ตัว โคเป็นสัตว์ที่น่าสนใจเพราะจำนวนส่งออกน้อยกว่าไก่อย่างมหาศาล แต่มีมูลค่าต่อหัวสูงกว่า โดยข้อมูลปี 2567 ระบุโคตัวผู้และโคตัวเมียในกลุ่มสัตว์ทำพันธุ์ 36,274 ตัว และโคในกลุ่มสัตว์มีชีวิตอื่น 99,575 ตัว รวมประมาณ 135,849 ตัว คิดเป็นมูลค่าประมาณ 1,018.5 ล้านบาท นอกจากนี้การค้าปศุสัตว์ของไทยยังมีเส้นทางสำคัญผ่านประเทศเพื่อนบ้าน โดยกรมปศุสัตว์มีข้อมูลเกี่ยวกับการค้าสัตว์มีชีวิตระหว่างไทย ลาว และจีน ทำให้โคเป็นหนึ่งในสัตว์ที่มีเรื่องราวด้านการค้าชายแดนและตลาดต่างประเทศน่าสนใจเป็นพิเศษ

อันดับ 5 สัตว์อื่น ๆ ที่ใช้สำหรับการเพาะพันธุ์ – มากกว่า 139,000 ตัว กลุ่มที่ติดอันดับถัดมาคือ “สัตว์ทำพันธุ์อื่น ๆ” ซึ่ง สศก. รายงานจำนวน 139,422 ตัว ในปี 2567 มีมูลค่าประมาณ 261.7 ล้านบาท จุดสำคัญคือหมวดนี้เป็นการจัดกลุ่มตามสถิติการค้าสินค้า ไม่ได้หมายความว่าสัตว์ทุกตัวเป็นชนิดเดียวกัน ดังนั้นไม่ควรนำตัวเลขดังกล่าวไปเรียกว่าเป็นสัตว์ชนิดใดชนิดหนึ่งโดยไม่มีหลักฐานเพิ่มเติม แต่ข้อมูลนี้สะท้อนว่าตลาดต่างประเทศยังมีความต้องการสัตว์มีชีวิตเพื่อการเพาะพันธุ์และการผลิตอีกหลายประเภท นอกเหนือจากไก่ สุกร และโคที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคย

ทำไมไทยจึงมีการส่งออกสัตว์มีชีวิตจำนวนมาก?

การส่งออกสัตว์มีชีวิตแตกต่างจากการส่งออกเนื้อสัตว์ เพราะเกี่ยวข้องกับการเพาะพันธุ์ การขยายประชากรสัตว์ การปรับปรุงสายพันธุ์ และการนำไปเลี้ยงต่อในประเทศปลายทาง จึงต้องมีข้อกำหนดด้านสุขภาพสัตว์และการควบคุมโรคอย่างเข้มงวด กรมปศุสัตว์มีหน่วยงานและระบบกำกับดูแลการนำเข้า–ส่งออกสินค้าปศุสัตว์ รวมถึงขั้นตอนเกี่ยวกับสัตว์มีชีวิตโดยเฉพาะ ขณะที่ในปี 2568 กรมปศุสัตว์ยังมีการเปิดตลาดใหม่สำหรับ ไก่พื้นเมืองมีชีวิตจากไทยไปอินโดนีเซีย ซึ่งสะท้อนว่าสินค้าสัตว์มีชีวิตของไทยยังมีโอกาสขยายตลาดไปต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง

สิ่งที่ตัวเลขนี้บอกเรา

ตัวเลขกว่า 31.63 ล้านตัวในปี 2567 อาจทำให้หลายคนประหลาดใจ เพราะเมื่อพูดถึงการส่งออกของไทย คนส่วนใหญ่มักนึกถึงสินค้าเกษตรอย่างข้าว ยางพารา หรือทุเรียน แต่ข้อมูลของ สศก. แสดงให้เห็นว่าการค้าสัตว์มีชีวิตก็มีขนาดไม่น้อย โดยเฉพาะสัตว์ปีกที่คิดเป็นสัดส่วนจำนวนตัวอย่างมหาศาล อย่างไรก็ตาม “จำนวนตัว” กับ “มูลค่าการส่งออก” เป็นคนละเรื่องกัน เช่น ไก่มีจำนวนตัวสูงมาก ขณะที่โคและสุกรมีจำนวนต่ำกว่าแต่มีมูลค่าต่อหัวสูงกว่า ดังนั้นหากจะจัดอันดับเพื่อเปรียบเทียบ ควรระบุเกณฑ์ให้ชัดเจนเสมอ

หากจัดอันดับโดยอ้างอิง จำนวนสัตว์มีชีวิตที่ส่งออกจากประเทศไทยในปี 2567 กลุ่มที่โดดเด่นคือ ไก่และสัตว์ปีกในกลุ่มไก่, สัตว์ปีกชนิดอื่น, สุกร, โค และสัตว์ทำพันธุ์อื่น ๆ โดยไก่มีจำนวนมากที่สุดอย่างชัดเจน ข้อมูลทั้งหมดควรอ่านควบคู่กับนิยามของพิกัดสินค้า เพราะสถิติการค้าของรัฐจัดสินค้าเป็นหมวดหมู่ ไม่ได้แจกแจงสัตว์ทุกชนิดเป็นรายสายพันธุ์ และการจัดอันดับนี้เป็น อันดับตามจำนวนตัว ไม่ใช่อันดับตามมูลค่า จึงเป็นวิธีนำเสนอที่ตรงกับคำว่า “ส่งออกมากที่สุด” ในเชิงปริมาณและตรวจสอบย้อนกลับได้มากที่สุด