บริษัทที่จ่ายเงินปันผลดี แปลว่าหุ้นบริษัทนั้นดีจริงหรือ?

คนที่สนใจลงทุนหุ้น มักจะได้รับคำแนะนำบ่อยๆ ว่า

"ถ้าเลือกไม่ถูก ก็ซื้อหุ้นปันผลไว้ก่อน"

ฟังดูแล้วก็เหมือนจะเป็นคำแนะนำที่ปลอดภัย เพราะบริษัทที่จ่ายเงินปันผลสม่ำเสมอ มักเป็นบริษัทที่มีกำไร และมีธุรกิจค่อนข้างมั่นคง

แต่ถ้าถามว่า

บริษัทที่จ่ายเงินปันผลดี แปลว่าหุ้นบริษัทนั้นดีเสมอหรือไม่?

คำตอบคือ ไม่เสมอไป

เงินปันผลเป็นเรื่องที่ควรดู ดูให้ถึงที่มาที่ไปของเงินปันผลนั้น 

แต่ก่อนอื่น เราก็ต้องรู้ก่อนว่า

เงินปันผลคืออะไร

เงินปันผล คือ เงินที่บริษัทแบ่งกำไรส่วนหนึ่งกลับคืนให้ผู้ถือหุ้น

ถ้าบริษัททำกำไรได้ และคณะกรรมการบริษัทเห็นว่ามีเงินเหลือพอสำหรับการดำเนินธุรกิจ ก็อาจมีมติจ่ายปันผล

ดังนั้น บริษัทที่จ่ายปันผลได้ต่อเนื่อง มักแปลว่าอย่างน้อยบริษัทก็ยังสร้างกำไรได้

แต่แค่นั้นยังไม่พอที่จะบอกว่าหุ้นตัวนั้นน่าลงทุน

ปันผลสูง อาจไม่ได้มาจากข่าวดี

หลายคนเปิดแอปหุ้นแล้วเรียงตามอัตราเงินปันผล

เห็นตัวไหนให้ผลตอบแทน 8% หรือ 10% ก็รู้สึกว่าน่าสนใจทันที

แต่มีเรื่องที่ควรรู้

อัตราผลตอบแทนจากเงินปันผล หรือ Dividend Yield คำนวณจาก

เงินปันผล ÷ ราคาหุ้น

นั่นหมายความว่า

ถ้าราคาหุ้นลดลงมาก แต่เงินปันผลยังเท่าเดิม ตัวเลขผลตอบแทนก็จะดูสูงขึ้นทันที

ยกตัวอย่าง

ปีที่แล้ว หุ้นราคา 20 บาท จ่ายปันผล 1 บาท

ผลตอบแทนจากเงินปันผลคือ 5%

แต่ถ้าปีนี้ราคาหุ้นเหลือ 10 บาท และยังจ่ายปันผล 1 บาทเหมือนเดิม

ผลตอบแทนจะกลายเป็น 10%

ทั้งที่บริษัทไม่ได้จ่ายเงินเพิ่มเลย

เพราะฉะนั้น การเห็นตัวเลขปันผลสูง ไม่ได้แปลว่าบริษัทกำลังไปได้สวยเสมอไป

บางครั้งอาจเป็นผลจากราคาหุ้นที่ปรับตัวลงแรงต่างหาก

บางบริษัทจ่ายปันผล แต่เงินสดกลับไม่พอ

หลายคนเข้าใจว่า บริษัทประกาศจ่ายปันผล แสดงว่าต้องมีเงินสดอยู่เต็มบริษัท

แต่ความจริงไม่จำเป็นเสมอไป

มีบางกรณีที่บริษัทมีกำไรตามงบการเงิน

แต่กระแสเงินสดกลับไม่มากพอ เพราะเงินอาจจมอยู่ในลูกหนี้ สินค้าคงคลัง หรือการลงทุนต่าง ๆ

แถมบางบริษัทยังเลือกกู้เงินเพิ่ม เพื่อนำสภาพคล่องมาบริหารธุรกิจ

ขณะที่ยังคงจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้นตามนโยบายของบริษัท

แม้เรื่องแบบนี้จะทำได้ตามกฎหมาย หากบริษัทมีมติถูกต้องและยังมีความสามารถในการชำระหนี้ แต่ก็เป็นสิ่งที่นักลงทุนควรทำความเข้าใจให้ดี

เพราะการจ่ายปันผลด้วยเงินที่ได้จากการกู้ยืม ไม่ใช่สิ่งที่ธุรกิจควรทำต่อเนื่องในระยะยาว

หากบริษัทต้องกู้เงินมาจ่ายปันผลทุกปี ทั้งที่ธุรกิจสร้างกระแสเงินสดได้ไม่เพียงพอ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าฐานะการเงินเริ่มมีปัญหา

ดังนั้น เวลาศึกษาหุ้นปันผล อย่าดูเฉพาะตัวเลขเงินปันผลหรืออัตราผลตอบแทนเพียงอย่างเดียว แต่ควรเปิดดู งบกระแสเงินสด ควบคู่ไปด้วย

หากบริษัทสามารถสร้างเงินสดจากการดำเนินงานได้อย่างสม่ำเสมอ การจ่ายปันผลก็มีโอกาสยั่งยืนมากกว่า แต่ถ้าเงินสดติดลบต่อเนื่อง และยังจ่ายปันผลในระดับสูง นักลงทุนก็ควรตั้งคำถามว่า เงินที่นำมาจ่ายนั้นมาจากไหน

บริษัทที่ดี ไม่จำเป็นต้องจ่ายปันผลเยอะ

มีบริษัทจำนวนไม่น้อยที่ทำกำไรได้ดี แต่เลือกจ่ายปันผลไม่มาก

เหตุผลไม่ใช่เพราะบริษัทขี้เหนียว

แต่เพราะต้องการเก็บเงินไว้ลงทุนต่อ

ลองนึกถึงร้านอาหารที่ขายดีมาก

เจ้าของอาจเลือกนำกำไรไปเปิดสาขาใหม่ ซื้ออุปกรณ์เพิ่ม หรือขยายครัว

แทนที่จะนำเงินทั้งหมดมาแบ่งกัน

บริษัทในตลาดหุ้นก็คิดคล้ายกัน

ถ้ามีโอกาสลงทุนที่ให้ผลตอบแทนดีในอนาคต การเก็บกำไรไว้ขยายธุรกิจ อาจสร้างประโยชน์ให้ผู้ถือหุ้นมากกว่าการจ่ายปันผลในวันนี้

ปันผลสม่ำเสมอ สำคัญกว่าปันผลสูงปีเดียว

สมมติว่ามีบริษัทสองแห่ง

บริษัทแรกจ่ายปันผลปีนี้สูงถึง 9%

แต่ปีหน้าลดเหลือ 2%

ส่วนอีกบริษัทจ่ายประมาณ 4-5% ทุกปี ติดต่อกันมาเป็นสิบปี

ถ้าเป็นนักลงทุนระยะยาว หลายคนอาจเลือกบริษัทหลัง

เพราะสิ่งที่น่าสนใจไม่ใช่ตัวเลขที่สูงที่สุด

แต่คือความสม่ำเสมอ

การจ่ายปันผลต่อเนื่องสะท้อนว่า ธุรกิจยังสร้างกำไรและบริหารกระแสเงินสดได้ดีพอ

อย่าดูปันผลอย่างเดียว

สมมติบริษัทหนึ่งจ่ายปันผลสูงมาก

แต่รายได้ลดลงทุกปี

กำไรก็ลดลง

ลูกค้าหาย

คู่แข่งเพิ่ม

สุดท้ายเงินปันผลก้อนนั้นอาจรักษาไว้ไม่ได้

ในทางกลับกัน บริษัทที่จ่ายปันผลไม่สูง แต่รายได้และกำไรเติบโตต่อเนื่อง อาจสร้างผลตอบแทนรวมได้มากกว่าในระยะยาว

เพราะนอกจากได้เงินปันผลแล้ว ราคาหุ้นยังมีโอกาสเติบโตตามธุรกิจด้วย

หุ้นปันผลก็มีวันที่ราคาลง

มีนักลงทุนมือใหม่หลายคนคิดว่า

"ซื้อหุ้นปันผลแล้วราคาคงไม่ลงมาก"

ความจริงคือ หุ้นทุกตัวมีโอกาสปรับตัวลง

ต่อให้บริษัทแข็งแรง

ถ้าตลาดกังวลเรื่องเศรษฐกิจ ดอกเบี้ย หรือเหตุการณ์ระดับโลก ราคาหุ้นก็อาจลดลงได้เหมือนกัน

เงินปันผลช่วยให้ได้รับผลตอบแทนระหว่างทาง

แต่ไม่ได้ป้องกันไม่ให้ราคาหุ้นผันผวน

แล้วหุ้นปันผลเหมาะกับใคร

หุ้นปันผลมักเหมาะกับคนที่

• อยากมีรายรับจากการลงทุนเป็นประจำ
• ไม่ได้ต้องการซื้อขายบ่อย
• รับความผันผวนของราคาหุ้นได้
• ลงทุนระยะยาว

แต่ถ้าเป็นคนที่ต้องการให้เงินเติบโตเร็ว บางครั้งหุ้นที่นำกำไรไปขยายธุรกิจ อาจให้ผลตอบแทนในระยะยาวมากกว่า

ไม่มีคำตอบว่าทางไหนดีกว่า

ขึ้นอยู่กับเป้าหมายของแต่ละคน

สิ่งที่ควรดูควบคู่กับเงินปันผล

ก่อนตัดสินใจซื้อหุ้นเพราะเห็นปันผลสูง ลองดูเรื่องอื่นประกอบด้วย เช่น

• บริษัทมีกำไรสม่ำเสมอหรือไม่
• รายได้ยังเติบโตหรือเปล่า
• หนี้สินอยู่ในระดับที่รับได้ไหม
• ธุรกิจยังมีโอกาสเติบโตในอนาคตหรือไม่
• เงินสดเพียงพอสำหรับการจ่ายปันผลหรือเปล่า

เมื่อดูภาพรวมทั้งหมด จะช่วยให้ตัดสินใจได้รอบด้านกว่าการดูตัวเลขเพียงตัวเดียว

ปันผลคือโบนัส ไม่ใช่เหตุผลทั้งหมด

ลองนึกถึงต้นไม้ต้นหนึ่ง

ต้นไม้ที่แข็งแรง ย่อมออกผลได้

แต่การที่ต้นไม้มีผลในปีนี้ ไม่ได้หมายความว่าปีหน้าจะออกผลเท่าเดิม หากไม่ได้รับการดูแล

บริษัทก็ไม่ต่างกัน

เงินปันผลเป็นผลลัพธ์ข

ลูกค้ายังเลือกใช้สินค้าหรือบริการของเขาหรือเปล่า

ผู้บริหารกำลังพาธุรกิจไปในทิศทางไหน

เมื่อได้คำตอบเหล่านี้แล้ว เงินปันผลจะกลายเป็นเหมือน "โบนัส" ที่ตามมา

ไม่ใช่เหตุผลเพียงข้อเดียวที่ทำให้เราตัดสินใจลงทุน

เพราะสุดท้ายแล้ว หุ้นที่ดี ไม่ได้วัดจากการจ่ายปันผลมากที่สุด แต่คือบริษัทที่สามารถสร้างคุณค่าให้ผู้ถือหุ้นได้อย่างต่อเนื่อง ทั้งในวันนี้และในอนาคตองธุรกิจที่ทำกำไรได้

แต่สิ่งที่ทำให้บริษัทจ่ายปันผลได้ต่อเนื่อง คือความแข็งแรงของธุรกิจต่างหาก

ดังนั้น เวลามองหุ้นสักตัว อย่าเพิ่งถามว่าปันผลกี่เปอร์เซ็นต์

ลองถามก่อนว่า

บริษัทนี้ยังมีโอกาสเติบโตอีกไหม