ชายผู้ซื้อสายการบินเกือบร้างในราคา 1 ริงกิต แล้วพลิกหนี้ก้อนโตจนกลับมาบินได้อีกครั้ง

เรื่องราวนี้มักถูกเล่าต่อกันว่าเป็นชายที่ซื้อบริษัทในราคา 1 ดอลลาร์ และปลดหนี้นับพันล้าน แต่บุคคลในเรื่องคือ โทนี เฟอร์นันเดส ผู้ซื้อสายการบิน แอร์เอเชีย ในราคาเพียง 1 ริงกิตมาเลเซีย หรือราว 0.26 ดอลลาร์ในเวลานั้น

ราคาหนึ่งริงกิตฟังดูเหมือนได้ของฟรี ทว่าสิ่งที่มาพร้อมกันคือเครื่องบินเก่าเพียง 2 ลำ พนักงานประมาณ 250 คน และหนี้ถึง 40 ล้านริงกิต หรือราว 11 ล้านดอลลาร์ ไม่ใช่หนี้พันล้านตามคำเล่าบางเวอร์ชัน

✦ จากคนทำเพลง สู่เจ้าของสายการบินที่กำลังขาดทุน

โทนีเกิดเมื่อวันที่ 30 เมษายน 1964 ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เขาเคยทำงานในธุรกิจดนตรีกับ Warner Music และไม่มีประสบการณ์บริหารสายการบินมาก่อน

ความฝันของเขาคือการสร้างสายการบินราคาประหยัดที่คนธรรมดาสามารถใช้บริการได้ เขาและหุ้นส่วน คามารูดิน เมรานุน จึงตั้งบริษัท Tune Air และเข้าซื้อแอร์เอเชียจากกลุ่ม DRB-HICOM เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2001 ในราคาเชิงสัญลักษณ์เพียงหนึ่งริงกิต 

ดีลนี้ไม่ได้หมายถึงจ่ายหนึ่งริงกิตแล้วได้ทุกอย่างโดยไม่มีภาระ เพราะผู้ซื้อยังต้องรับสายการบินที่ขาดทุนและมีหนี้ก้อนใหญ่ติดมาด้วย โทนีถึงขั้นนำบ้านไปจำนองและใช้เงินเก็บของตัวเองสนับสนุนแผนฟื้นกิจการ

✦ ซื้อกิจการก่อนเหตุการณ์ใหญ่เพียงไม่กี่วัน

สามวันหลังข้อตกลงซื้อกิจการ เกิดเหตุวินาศกรรม 11 กันยายน 2001 ในสหรัฐอเมริกา อุตสาหกรรมการบินทั่วโลกเข้าสู่ภาวะยากลำบาก ผู้โดยสารลดลง สายการบินปลดคนงาน และต้นทุนเช่าเครื่องบินตกต่ำ

สิ่งที่ดูเหมือนข่าวร้ายกลับเปิดช่องให้แอร์เอเชียหาเครื่องบินและพนักงานที่มีประสบการณ์ได้ในต้นทุนต่ำ โทนีจึงเดินหน้าเปลี่ยนสายการบินเดิมให้เป็นสายการบินราคาประหยัดเต็มรูปแบบ

✦ ตัดสิ่งฟุ่มเฟือย แล้วขายตั๋วให้คนที่ไม่เคยขึ้นเครื่อง

แผนของเขาตรงไปตรงมา ใช้เครื่องบินให้คุ้ม ลดขั้นตอนที่ไม่จำเป็น เปิดขายตั๋วผ่านอินเทอร์เน็ต และคิดค่าบริการเพิ่มเติมตามสิ่งที่ผู้โดยสารเลือกใช้

แอร์เอเชียใช้คำโฆษณา “Now Everyone Can Fly” พร้อมเสนอค่าโดยสารราคาต่ำ เพื่อเจาะกลุ่มคนที่เคยมองว่าการเดินทางทางอากาศแพงเกินเอื้อม แทนที่จะแย่งเฉพาะผู้โดยสารจากสายการบินใหญ่ บริษัทกลับสร้างลูกค้ากลุ่มใหม่ที่ไม่เคยขึ้นเครื่องบินมาก่อน

หลังรับกิจการประมาณหนึ่งปี แอร์เอเชียสามารถเข้าสู่จุดคุ้มทุนและเคลียร์หนี้เดิมได้ ก่อนนำบริษัทเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์มาเลเซียเมื่อเดือน พฤศจิกายน 2004 

✦ จากเครื่องบิน 2 ลำ สู่สายการบินราคาประหยัดระดับเอเชีย

กิจการที่หลายคนมองว่าแทบไม่มีอนาคต ค่อย ๆ ขยายเส้นทางออกจากมาเลเซียไปยังไทย อินโดนีเซีย และประเทศอื่นในเอเชีย ภายในเวลาสองทศวรรษ แอร์เอเชียเติบโตจากเครื่องบินเพียงสองลำเป็นฝูงบินประมาณ 200 ลำ