ความพลาดครั้งใหญ่ของผู้ที่ปฏิเสธ Harry Potter เพราะคิดว่าขายไม่ได้

ผู้ที่ปฏิเสธผลงานในช่วงแรกไม่ใช่ค่ายภาพยนตร์ แต่เป็น สำนักพิมพ์หลายแห่งในอังกฤษ ซึ่งได้รับต้นฉบับนิยาย Harry Potter and the Philosopher’s Stone แล้วไม่เลือกตีพิมพ์

หนังสือที่เคยไม่มีใครมั่นใจว่าจะขายได้ กลับเติบโตเป็นนิยายกว่า 600 ล้านเล่ม และถูกสร้างเป็นภาพยนตร์ชุดใหญ่ถึง 8 ภาค

✦ ต้นฉบับที่ถูกส่งคืนครั้งแล้วครั้งเล่า

เจ.เค. โรว์ลิง เริ่มคิดเรื่องเด็กชายพ่อมดระหว่างนั่งรถไฟจากเมืองแมนเชสเตอร์ไปกรุงลอนดอนในปี ค.ศ. 1990 ก่อนเขียนนิยายเล่มแรกเสร็จในปี ค.ศ. 1995

เธอส่งต้นฉบับให้ตัวแทนวรรณกรรมหลายคน จน คริสโตเฟอร์ ลิตเทิล ตกลงรับเป็นตัวแทนและนำผลงานไปเสนอต่อสำนักพิมพ์ แต่ต้นฉบับถูกปฏิเสธประมาณ 12 แห่ง ก่อนจะได้รับโอกาสจาก Bloomsbury

สาเหตุที่แต่ละแห่งปฏิเสธไม่ได้มีบันทึกเปิดเผยครบทุกฉบับ จึงไม่ควรยืนยันว่าทุกแห่งพูดเหมือนกันว่า “ขายไม่ได้” สิ่งที่ทราบคือหนังสือเด็กเล่มนี้มีความยาวมาก และเป็นนิยายแฟนตาซีจากนักเขียนหน้าใหม่ ซึ่งถือเป็นความเสี่ยงทางธุรกิจในเวลานั้น

✦ เด็กหญิงวัย 8 ขวบช่วยเปิดประตูฮอกวอตส์

เมื่อผลงานไปถึง ไนเจล นิวตัน ประธานสำนักพิมพ์ Bloomsbury เขานำบทแรกกลับไปให้ อลิซ นิวตัน ลูกสาววัย 8 ขวบอ่าน

อลิซชอบเรื่องนี้มากและอยากอ่านตอนต่อไป ปฏิกิริยาของเด็กซึ่งเป็นกลุ่มผู้อ่านตัวจริงช่วยให้สำนักพิมพ์มองเห็นสิ่งที่ผู้ใหญ่หลายคนพลาดไป Bloomsbury จึงตัดสินใจซื้อลิขสิทธิ์และตีพิมพ์หนังสือในสหราชอาณาจักรเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน ค.ศ. 1997

หนังสือปกแข็งพิมพ์ครั้งแรกเพียงประมาณ 500 เล่ม โดยจำนวนมากถูกส่งไปยังห้องสมุด ไม่มีใครในวันนั้นรู้ว่าหนังสือเล็ก ๆ ชุดนี้กำลังจะเปลี่ยนอุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์สำหรับเด็ก

✦ จากหนังสือที่เกือบไม่ได้พิมพ์ สู่ภาพยนตร์ระดับโลก

หลังนิยายประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว Warner Bros. ซื้อลิขสิทธิ์สร้างภาพยนตร์จากโรว์ลิงในปี ค.ศ. 1999 ด้วยมูลค่าที่มีรายงานว่าประมาณ 1 ล้านปอนด์ ก่อนภาพยนตร์ภาคแรกเข้าฉายในปี ค.ศ. 2001

ผู้กำกับ คริส โคลัมบัส นำโลกฮอกวอตส์ขึ้นจอ โดยมี แดเนียล แรดคลิฟฟ์, รูเพิร์ต กรินต์ และเอ็มมา วัตสัน รับบทเป็นแฮร์รี รอน และเฮอร์ไมโอนี ภาพยนตร์ทั้ง 8 ภาคทำให้เรื่องราวขยายจากชั้นหนังสือไปสู่โรงภาพยนตร์ สวนสนุก สินค้า และธุรกิจบันเทิงทั่วโลก

✦ สำนักพิมพ์ที่ปฏิเสธเสียหายไปเท่าไร?

ไม่มีตัวเลขที่คำนวณได้ว่าบริษัทแต่ละแห่งสูญเสียรายได้เท่าใด เพราะการรับต้นฉบับไว้ไม่ได้หมายความว่าทุกแห่งจะบริหารหนังสือจนประสบความสำเร็จแบบเดียวกับ Bloomsbury

สิ่งที่พวกเขาพลาดคือโอกาสถือสิทธิ์ในหนังสือชุดหนึ่งซึ่งภายหลังขายได้มากกว่า 600 ล้านเล่ม ได้รับการแปลกว่า 80 ภาษา และสร้างภาพยนตร์ทำเงินระดับโลก

ความยับเยินจึงไม่ได้เกิดจากบริษัทล้มละลายหลังปฏิเสธ Harry Potter แต่เกิดจากการต้องมองดูต้นฉบับที่เคยส่งคืน กลายเป็นหนึ่งในทรัพย์สินทางวัฒนธรรมและธุรกิจที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของโลก