ทำไมทองคำถึงไม่เป็นสนิม แม้ผ่านไปนานนับพันปี?
เหล็กถูกทิ้งไว้กลางฝนไม่นานก็เริ่มเกิดคราบสีน้ำตาล เงินเก่าอาจค่อย ๆ หมองดำ แต่ทองคำที่ถูกฝังอยู่ใต้ดินนานหลายร้อยหรือหลายพันปี กลับยังคงมีสีเหลืองเป็นประกาย
เหตุผลไม่ได้เกิดจากทองมีเกราะพิเศษหุ้มอยู่ แต่เพราะอะตอมของทองคำไม่ค่อยยอมทำปฏิกิริยากับสิ่งรอบตัว
✦ สนิมเกิดขึ้นได้ยังไง?
สนิมที่เราคุ้นตาเป็นคำที่ใช้กับการกัดกร่อนของเหล็ก เมื่อเหล็กสัมผัสออกซิเจนและความชื้น อะตอมของเหล็กจะสูญเสียอิเล็กตรอน ก่อนรวมตัวกับออกซิเจนและน้ำจนเกิดสารประกอบเหล็กออกไซด์สีน้ำตาลแดง
ทองคำต่างออกไป เพราะเป็นหนึ่งในกลุ่ม โลหะมีตระกูล หรือ Noble Metals มีความเสถียรสูงและไม่ค่อยสูญเสียอิเล็กตรอนให้แก่ออกซิเจน ทองบริสุทธิ์จึงแทบไม่ทำปฏิกิริยากับอากาศ น้ำ และกรดทั่วไป ไม่เกิดชั้นออกไซด์แบบที่ทำให้เหล็กผุกร่อน
✦ ทำไมทองจึงรักษาความเงาไว้ได้นาน?
ออกซิเจนในอากาศไม่สามารถเกาะและแยกตัวบนผิวทองได้ง่าย ปฏิกิริยาที่จะเปลี่ยนทองให้เป็นสารประกอบจึงเกิดขึ้นยากมาก ภายใต้สภาพแวดล้อมปกติ ทองสามารถรักษาสีและความเงาไว้ได้นานกว่าหลายโลหะ
คุณสมบัตินี้ทำให้ทองถูกนำไปใช้ทำเครื่องประดับ เหรียญ วัตถุทางศาสนา รวมถึงเคลือบขั้วต่อในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เพราะผิวทองนำไฟฟ้าได้ดีและทนต่อการกัดกร่อน
✦ แล้วทำไมเครื่องประดับทองบางชิ้นถึงหมอง?
ทองบริสุทธิ์ 24 กะรัตอ่อนมาก เครื่องประดับจึงมักนำทองไปผสมกับทองแดง เงิน นิกเกิล หรือโลหะชนิดอื่น เพื่อเพิ่มความแข็งแรง
เมื่อสร้อยหรือแหวนทองหมอง สิ่งที่ทำปฏิกิริยามักไม่ใช่ทอง แต่เป็นโลหะที่ผสมอยู่ โลหะเหล่านี้อาจสัมผัสเหงื่อ น้ำหอม เครื่องสำอาง คลอรีน หรือสารเคมี แล้วเกิดคราบบนผิวได้
ทองที่มีเปอร์เซ็นต์ต่ำจึงหมองได้ง่ายกว่าทองบริสุทธิ์ ส่วนคราบดำบนเครื่องประดับบางครั้งเป็นเพียงสิ่งสกปรก ไขมัน และสบู่สะสม ไม่ได้หมายความว่าทองกำลังกลายเป็นสนิม
✦ ทองไม่มีวันถูกทำลายจริงหรือ?
ทองไม่ได้คงอยู่แบบทำอะไรไม่ได้เลย สารเคมีบางชนิดสามารถละลายทองได้ เช่น น้ำกรดกัดทอง หรือ Aqua Regia ซึ่งเป็นส่วนผสมของกรดไฮโดรคลอริกและกรดไนตริก นอกจากนี้ สารละลายไซยาไนด์ภายใต้สภาวะที่เหมาะสมก็ใช้แยกทองในอุตสาหกรรมได้
งานวิจัยยังตรวจพบว่าทองสามารถเกิดออกซิเดชันและละลายได้ภายใต้ศักย์ไฟฟ้า ค่า pH และสภาวะเฉพาะ เพียงแต่เหตุการณ์เหล่านี้แทบไม่เกิดขึ้นเองในชีวิตประจำวัน
✦ ทองคำเก่าแก่จึงยังดูเหมือนใหม่
นักโบราณคดีสามารถขุดพบเครื่องประดับทองจากอารยธรรมโบราณที่ยังคงมีประกาย หลังเช็ดดินและคราบสกปรกออก รูปร่างอาจบิดงอหรือมีรอยขีดข่วน แต่เนื้อทองไม่ได้ผุเป็นผงเหมือนเหล็ก
ทองคำจึงไม่เป็นสนิม เพราะมันไม่ยอมจับกับออกซิเจนและความชื้นง่าย ๆ ไม่ใช่เพราะมันไม่มีวันเปลี่ยนแปลง ทองยังละลายหรือถูกกัดกร่อนได้เมื่อเจอสารและสภาวะที่รุนแรงพอ แต่ในอากาศรอบตัวเรา มันสามารถรักษาความเงางามไว้ได้ยาวนานจนดูราวกับอยู่เหนือกาลเวลา
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เเนวทางเลขสัญจร อ.ไม้เอก นาคา 1 ธันวาคม 2569
ตำนานพญากงพญาพานกับพระปฐมเจดีย์
ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกับมัสยิดกรือเซะ
รีวิวแกะกล่อง CAPTAIN AMERICA : THE FIRST AVENGERS กัปตันอเมริกา อเวนเจอร์สรุ่นที่ 1
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
เปิด 5 อาชีพราชการ สอบเข้ายากที่สุดในไทย
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
ทำไมไม่ค่อยมีธงชาติสีม่วง
ทำไมคนสมัยก่อนถึงไม่ค่อยยิ้มเวลาถ่ายรูป? ความจริงเบื้องหลังใบหน้าเคร่งขรึมในภาพถ่ายโบราณ
มันมากกว่าแค่ “สมอง”
เปิด 6 ปรากฏการณ์ซีรีส์แนว Girl’s Love (GL) ของไทย ที่กำลังสร้างกระแสฟีเวอร์ไปทั่วเอเชียและโกยรายได้มหาศาล
ย้อนรอย 5 เหตุการณ์สารเคมีรั่วไหลและมลพิษทางน้ำครั้งใหญ่ในไทย บทเรียนราคาแพงที่ทำลายระบบนิเวศและวิถีชีวิตชาวบ้าน
เปิด 6 สารพิษอันตรายที่ปนเปื้อนในแหล่งน้ำธรรมชาติ! สังเกตอย่างไร และส่งผลต่อสุขภาพระยะยาวร้ายแรงแค่ไหน?



