ข้าวเหนียวดำไทยขายดีที่ประเทศไหน? ทำไมยังจัดอันดับไม่ได้

ข้าวเหนียวดำหรือที่หลายพื้นที่เรียกว่า ข้าวก่ำ เป็นข้าวพื้นสีที่มีจุดเด่นทั้งสีม่วงเข้ม กลิ่นเฉพาะตัว และเนื้อสัมผัสเหนียวนุ่ม จึงถูกนำไปทำอาหาร ขนมหวาน เครื่องดื่ม และผลิตภัณฑ์แปรรูปหลากหลายชนิด

แต่หากถามว่า “ประเทศใดชอบรับประทานข้าวเหนียวดำของไทยมากที่สุดในโลก” คำตอบที่ตรงไปตรงมาคือ ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะจัดอันดับได้อย่างชัดเจน

เหตุใดจึงยังบอกประเทศอันดับหนึ่งไม่ได้

ข้อมูลการค้าระหว่างประเทศมักจัดกลุ่มสินค้าตามพิกัดศุลกากร ไม่ได้วัดว่าผู้บริโภคในแต่ละประเทศ “ชอบรับประทาน” ข้าวชนิดใดมากที่สุดโดยตรง

สถิติการส่งออกข้าวไทยปี 2568 แยกข้อมูลหมวด ข้าวเหนียว ไว้ แต่ไม่ได้แสดงปลายทางของข้าวเหนียวดำเพียงชนิดเดียวในตารางเดียวกัน ทำให้ไม่สามารถนำตัวเลขดังกล่าวมาจัดอันดับประเทศผู้บริโภคข้าวเหนียวดำไทยได้ทันที

ข้อมูลของสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยระบุว่า ปี 2568 ไทยส่งออกข้าวเหนียวรวมประมาณ 156,965 ตัน มูลค่าราว 3,810 ล้านบาท ส่วนหมวด “ข้าวกล้องเหนียวสีดำ สีม่วงเข้ม สีม่วง และสีแดง” ส่งออกประมาณ 2,235 ตัน มูลค่าราว 136 ล้านบาท ตัวเลขนี้รวมข้าวหลายสีไว้ด้วยกัน ไม่ได้แยกเฉพาะข้าวเหนียวดำ และไม่ได้สะท้อนปริมาณการบริโภคของประชาชนแต่ละประเทศโดยตรง

ดังนั้น รายชื่ออย่าง จีน สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น สิงคโปร์ หรือฮ่องกง อาจเป็นตลาดที่พบสินค้าอาหารไทยหรือข้าวสีได้ แต่ยังไม่ควรนำมาเรียงลำดับว่าเป็นประเทศที่ชอบข้าวเหนียวดำไทยมากที่สุด หากไม่มีข้อมูลการนำเข้าแยกตามชนิดสินค้าและประเทศปลายทางรองรับ

ข้าวเหนียวดำไทยมีจุดเด่นอะไร

สีม่วงเข้มจนเกือบดำของข้าวเกิดจากสารสีธรรมชาติในกลุ่ม แอนโทไซยานิน ซึ่งพบในเยื่อหุ้มเมล็ด งานทบทวนทางวิชาการเกี่ยวกับข้าวเหนียวระบุว่า ข้าวเหนียวดำจากประเทศไทยมีแอนโทไซยานินในระดับที่แตกต่างกันตามสายพันธุ์และตัวอย่างที่ศึกษา

นอกจากสีที่โดดเด่น ข้าวเหนียวดำยังมีกลิ่นและรสสัมผัสเฉพาะตัว จึงนำไปใช้ได้หลายรูปแบบ เช่น

• ข้าวเหนียวดำเปียกและขนมหวาน

• ข้าวผสมหรือเมนูธัญพืช

• เครื่องดื่มและแป้งจากข้าว

• ขนมขบเคี้ยวและผลิตภัณฑ์แปรรูป

• อาหารที่เน้นวัตถุดิบจากข้าวพื้นสี

อย่างไรก็ตาม คุณค่าทางโภชนาการอาจแตกต่างกันตามสายพันธุ์ วิธีขัดสี การแปรรูป และวิธีปรุง จึงไม่ควรสรุปว่าผลิตภัณฑ์จากข้าวเหนียวดำทุกชนิดให้สารอาหารเท่ากัน

หากต้องการรู้ว่าประเทศไหนเป็นตลาดหลัก ต้องดูข้อมูลอะไร

การจัดอันดับที่น่าเชื่อถือควรใช้ข้อมูลอย่างน้อย 3 ส่วนร่วมกัน ได้แก่ ปริมาณส่งออกข้าวเหนียวดำไปยังแต่ละประเทศ มูลค่าการนำเข้า และยอดจำหน่ายในตลาดปลายทาง

หากข้อมูลยังรวมข้าวสีดำ สีม่วง และสีแดงไว้ในหมวดเดียวกัน สิ่งที่กล่าวได้จึงมีเพียงว่า ข้าวเหนียวดำเป็นส่วนหนึ่งของตลาดข้าวเหนียวและข้าวพื้นสีของไทย แต่ยังไม่สามารถฟันธงว่าประเทศใดชอบรับประทานมากที่สุดในโลกได้