พริกปีศาจ Bhut Jolokia จากครัวอินเดีย สู่ระเบิดพริกของกองทัพ

พริกหนึ่งเม็ดทำให้คนกินน้ำตาไหล แต่พริกชนิดนี้เคยถูกยกระดับจนกลายเป็นอุปกรณ์ควบคุมฝูงชนของจริง

ชื่อของมันคือ Bhut Jolokia หรือที่คนทั่วไปรู้จักกันว่า Ghost Pepper และบ้านเราเรียกติดปากว่า “พริกปีศาจ” พริกชนิดนี้ปลูกกันมานานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย โดยเฉพาะแถบรัฐอัสสัม นาคาแลนด์ มณีปุระ และอรุณาจัลประเทศ ชาวบ้านใช้ปรุงอาหาร ทำของดอง และใช้ในภูมิปัญญาท้องถิ่น ไม่ได้เริ่มชีวิตมาในฐานะของแปลกสำหรับคนชอบท้าความเผ็ด

ความโด่งดังระดับโลกเริ่มชัดขึ้นเมื่อผลการทดสอบพบว่ามันมีความเผ็ดแตะหลัก หนึ่งล้านหน่วยสโกวิลล์ หรือมากกว่านั้นในบางตัวอย่าง ตัวเลขนี้ทำให้ Bhut Jolokia ได้รับการรับรองเป็นพริกที่เผ็ดที่สุดในโลกช่วงปี 2007 พอเทียบกับพริกฮาลาปินโญที่มักอยู่ราวหลักพันถึงหลักหมื่น ความต่างจึงไม่ได้อยู่แค่คำว่าเผ็ดกว่า แต่เหมือนเอาไฟแช็กมาเทียบกับเตาเผาขนาดย่อม

แต่ต้องแก้ข้อมูลให้ทันสมัยก่อน — วันนี้ Bhut Jolokia ไม่ใช่แชมป์โลกแล้ว

ตำแหน่งดังกล่าวถูกพริกรุ่นใหม่แซงไปหลายรอบ ปัจจุบันสถิติอย่างเป็นทางการอยู่กับ Pepper X ซึ่งมีค่าเฉลี่ย 2,693,000 หน่วยสโกวิลล์ ถึงกระนั้น พริกปีศาจก็ยังคงเป็นหมุดหมายสำคัญของวงการพริก เพราะมันคือพริกพันธุ์แรกๆ ที่ทำให้คำว่า “เกินหนึ่งล้านสโกวิลล์” กลายเป็นเรื่องที่คนทั่วโลกพูดถึง

จากความเผ็ดในจานข้าว ไปอยู่ในห้องทดลองกลาโหม

ช่วงปลายทศวรรษ 2000 นักวิทยาศาสตร์ขององค์การวิจัยและพัฒนาด้านกลาโหมอินเดีย หรือ DRDO ทดลองนำสารที่ให้ความเผ็ดจาก Bhut Jolokia ไปพัฒนาเป็นอุปกรณ์คล้ายระเบิดควันและแก๊สน้ำตา แนวคิดไม่ใช่การเอาพริกแห้งยัดลงลูกระเบิดแบบบ้านๆ แต่ใช้สารระคายเคืองจากพริกในรูปที่กระจายตัวได้ เมื่อปล่อยออกมา ผู้ที่อยู่ในบริเวณนั้นจะเกิดอาการแสบตา แสบผิว ไอ หายใจลำบากชั่วคราว และทนอยู่ในพื้นที่เดิมได้ยาก

สารสำคัญคือ แคปไซซิน รวมถึงสารสกัดพริกที่เรียกว่า oleoresin capsicum ซึ่งเป็นญาติใกล้ชิดกับสิ่งที่อยู่ในสเปรย์พริกไทย เพียงแต่ DRDO มองหาวิธีบรรจุและกระจายสารให้เหมาะกับงานของเจ้าหน้าที่ ทั้งการควบคุมฝูงชน การบังคับให้ผู้ต้องสงสัยออกจากที่กำบัง และการใช้งานในพื้นที่ปิดซึ่งการเข้าประชิดตัวเสี่ยงเกินไป

• เป้าหมายแรก คือทำให้ออกจากพื้นที่ ไม่ใช่สร้างบาดแผลจากแรงปะทะ

• จุดเด่น คือกลิ่นฉุนและความระคายเคืองรุนแรง กระจายเข้าไปตามช่องหรือห้องปิดได้

• รูปแบบต่อยอด มีทั้งลูกระเบิดพริก กระสุนแก๊สน้ำตาผสมสารพริก และสเปรย์สำหรับป้องกันตัว

ปี 2010 ข่าวการทดลองถูกเผยแพร่ไปทั่วโลก หลังเจ้าหน้าที่กลาโหมอินเดียระบุว่าผลทดสอบผ่านเกณฑ์สำหรับนำไปใช้งาน ต่อมามีรายงานในปี 2015 ว่ากองทัพอินเดียใช้ระเบิดพริกเพื่อบังคับให้ผู้ต้องสงสัยติดอาวุธซึ่งหลบอยู่ในถ้ำออกมาจากที่ซ่อน เรื่องนี้ทำให้ภาพของ Bhut Jolokia เปลี่ยนไปทันที จากพริกพื้นบ้านประจำครัว กลายเป็นวัตถุดิบที่ถูกพูดถึงในงานความมั่นคง

คำว่า “ไม่ถึงตาย” ไม่ได้แปลว่าใช้แล้วปลอดภัยเสมอ

สื่อหลายแห่งเรียกอุปกรณ์ชนิดนี้ว่าอาวุธไม่ถึงตาย แต่คำดังกล่าวเป็นการแบ่งประเภทตามเจตนาและโอกาสทำให้เสียชีวิต ไม่ใช่ใบรับรองว่าปลอดภัยกับทุกคน สารจากพริกที่เข้มข้นมากอาจสร้างปัญหาหนักแก่ผู้เป็นโรคหอบหืด ผู้มีโรคหัวใจ เด็ก ผู้สูงอายุ หรือคนที่ติดอยู่ในพื้นที่อับโดยหนีออกไม่ได้ การใช้จึงต้องมีระยะ ระดับความเข้มข้น การระบายอากาศ และการช่วยเหลือหลังสัมผัสสารเข้ามาควบคุม

อีกเรื่องที่มักเล่าคลาดเคลื่อนคือคำว่า “กองทัพเอาพริกที่เผ็ดที่สุดในโลกไปทำระเบิดแก๊สน้ำตา” ประโยคนี้มีเค้าเรื่องจริง แต่ต้องใส่เวลาให้ชัด Bhut Jolokia เป็นแชมป์โลกในช่วงที่โครงการเริ่มต้น ไม่ใช่แชมป์ในปัจจุบัน และอุปกรณ์ที่พัฒนาขึ้นควรเรียกว่า ระเบิดพริกหรืออุปกรณ์กระจายสารระคายเคืองจากพริก มากกว่าจะนึกภาพว่าเป็นระเบิดแรงสูง

เรื่องน่าทึ่งไม่ใช่แค่ว่าพริกเม็ดนี้เผ็ดแค่ไหน แต่อยู่ตรงที่ความรู้พื้นบ้านจากไร่พริกในอัสสัม ถูกนักวิทยาศาสตร์หยิบไปต่อยอดจนกลายเป็นเครื่องมือของเจ้าหน้าที่

Bhut Jolokia จึงมีสองชีวิตอยู่พร้อมกัน ชีวิตแรกคือเครื่องปรุงที่คนท้องถิ่นคุ้นเคย อีกชีวิตคือวัตถุดิบของเทคโนโลยีควบคุมพื้นที่ ฟังดูเหมือนพล็อตหนัง แต่เกิดขึ้นจริง และเป็นตัวอย่างชัดๆ ว่าของธรรมดาในครัว เมื่อเปลี่ยนความเข้มข้น วิธีบรรจุ และจุดประสงค์การใช้งาน ก็อาจกลายเป็นของที่ไม่มีใครอยากยืนรับตรงๆ แม้แต่วินาทีเดียว