ดวงจันทร์ก็สะเทือนได้! แผ่นดินไหวบนดวงจันทร์ไม่ได้เกิดจากเปลือกดาว แต่เกิดจากแรงดึงของโลก

โลกไม่ได้แค่มีดวงจันทร์โคจรรอบตัวเอง แต่ยังคอยดึงมันอยู่ตลอดเวลา

หลายคนอาจคิดว่าแผ่นดินไหวเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้เฉพาะบนโลก แต่ความจริงแล้วดวงจันทร์ก็มีเหตุการณ์ที่นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า Moonquakes หรือแผ่นดินไหวบนดวงจันทร์เหมือนกัน เพียงแต่ต้นเหตุแตกต่างจากโลกอย่างชัดเจน เพราะดวงจันทร์ไม่มีแผ่นเปลือกโลกเคลื่อนตัวแบบที่ทำให้เกิดแผ่นดินไหวบนโลก

แรงดึงของโลกคือหนึ่งในตัวการสำคัญ

ดวงจันทร์โคจรรอบโลกอยู่ตลอดเวลา ทำให้ได้รับอิทธิพลจากแรงโน้มถ่วงของโลกอย่างต่อเนื่อง แรงนี้ไม่ได้แค่ควบคุมวงโคจร แต่ยังค่อยๆ บีบอัดและยืดโครงสร้างภายในของดวงจันทร์เล็กน้อย เมื่อสะสมความเครียดไว้มากพอ บางบริเวณก็เกิดการสั่นสะเทือนขึ้นจนกลายเป็น Moonquake

พูดง่ายๆ คือ โลกกำลัง "นวด" ดวงจันทร์ด้วยแรงโน้มถ่วงอยู่ตลอดเวลา

นอกจากแรงดึงจากโลกแล้ว นักวิทยาศาสตร์ยังพบว่า Moonquake มีหลายประเภท บางครั้งเกิดจากอุกกาบาตพุ่งชนผิวดวงจันทร์ บางครั้งเกิดจากการหดตัวของดวงจันทร์เมื่อเย็นลงเรื่อยๆ ตามกาลเวลา และบางครั้งก็เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิอย่างรวดเร็วระหว่างกลางวันกับกลางคืน ซึ่งบนดวงจันทร์มีความต่างของอุณหภูมิสูงมาก

สิ่งที่น่าสนใจก็คือ แผ่นดินไหวบนดวงจันทร์บางครั้งกินเวลานานกว่าบนโลกหลายเท่า เพราะภายในดวงจันทร์แห้งและมีโครงสร้างที่ทำให้คลื่นไหวสะเทือนสูญเสียพลังงานช้ากว่า ส่งผลให้แรงสั่นสะเทือนอาจดำเนินต่อเนื่องได้นานหลายนาที หรือบางเหตุการณ์ยาวนานกว่านั้น

ข้อมูลที่ช่วยให้เข้าใจดวงจันทร์มากขึ้น

ข้อมูลเกี่ยวกับ Moonquake ส่วนใหญ่ได้มาจากเครื่องวัดแผ่นดินไหวที่ภารกิจ Apollo นำไปติดตั้งไว้บนดวงจันทร์เมื่อหลายสิบปีก่อน ข้อมูลเหล่านั้นยังคงมีคุณค่าจนถึงปัจจุบัน เพราะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษาโครงสร้างภายในของดวงจันทร์ และยังเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนสร้างฐานที่อยู่อาศัยของมนุษย์ในอนาคต หากต้องตั้งถิ่นฐานบนดวงจันทร์จริง ก็จำเป็นต้องคำนึงถึงแรงสั่นสะเทือนเหล่านี้ด้วย

ดวงจันทร์อาจดูเงียบสงบเมื่อมองจากโลก แต่ลึกลงไปข้างในยังมีการสั่นไหวอยู่เสมอ และหนึ่งในแรงที่ทำให้มันเกิดขึ้นก็คือแรงโน้มถ่วงจากโลกของเรานั่นเอง