รู้ไหม? กระจกตาของมนุษย์เป็นอวัยวะเดียวที่ไม่มีเส้นเลือด แต่ยังมีชีวิตได้ด้วยการหายใจจากอากาศ

ดวงตาของเรามีชิ้นส่วนที่แปลกกว่าที่คิด

กระจกตา (Cornea) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อใสอยู่ด้านหน้าสุดของลูกตา ถือเป็นส่วนหนึ่งของร่างกายที่ไม่มีหลอดเลือดมาหล่อเลี้ยงเลย แม้มองผ่านกล้องกำลังขยายก็จะไม่เห็นเส้นเลือดพาดผ่านเหมือนอวัยวะอื่น เพราะหากมีก็จะบดบังทางเดินของแสง ทำให้การมองเห็นไม่คมชัด

แล้วมันอยู่รอดได้อย่างไร?

คำตอบคือ กระจกตาได้รับออกซิเจนโดยตรงจากอากาศผ่านชั้นน้ำตาที่เคลือบผิวดวงตา ทุกครั้งที่ลืมตา ออกซิเจนจากอากาศจะละลายอยู่ในฟิล์มน้ำตา ก่อนซึมเข้าสู่เซลล์ของกระจกตาโดยตรง ส่วนสารอาหารอื่น ๆ จะได้รับจากน้ำหล่อเลี้ยงภายในลูกตา ไม่จำเป็นต้องอาศัยหลอดเลือดเหมือนอวัยวะส่วนใหญ่ของร่างกาย

ยิ่งลืมตา กระจกตาก็ยิ่งได้รับออกซิเจนจากอากาศ

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมการใส่คอนแทคเลนส์ที่ระบายอากาศไม่ดี หรือใส่นานเกินไป โดยเฉพาะตอนนอนหลับ จึงทำให้กระจกตาขาดออกซิเจนได้ เมื่อเกิดภาวะนี้ เซลล์จะเริ่มบวม ความใสลดลง และเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อหรือเกิดแผลบนกระจกตา

ในช่วงที่เราหลับ กระจกตาจะไม่ได้รับออกซิเจนจากอากาศโดยตรงเหมือนตอนลืมตา แต่จะอาศัยออกซิเจนที่ส่งผ่านจากด้านในของเปลือกตาแทน ซึ่งมีปริมาณน้อยกว่า นั่นเป็นเหตุผลที่แพทย์มักไม่แนะนำให้นอนทั้งที่ยังใส่คอนแทคเลนส์ทั่วไปอยู่

แม้จะไม่มีเส้นเลือดแม้แต่เส้นเดียว แต่กระจกตากลับเป็นหนึ่งในเนื้อเยื่อที่ทำงานหนักที่สุดของร่างกาย เพราะต้องคงความใสไว้ตลอดเวลาเพื่อให้แสงผ่านเข้าสู่เลนส์และจอประสาทตาได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ถือเป็นการออกแบบทางธรรมชาติที่ทั้งเรียบง่ายและน่าทึ่งในเวลาเดียวกัน