ทำไมบางคนแค่เดินออกไปเจอแดดก็จามทันที? รู้จัก ACHOO Syndrome ปรากฏการณ์ที่ไม่ใช่หวัด

ก้าวออกจากอาคารปุ๊บ... จามปั๊บ!
ถ้าเคยเป็นแบบนี้ คุณอาจไม่ได้แพ้อากาศ แต่กำลังมีภาวะที่เรียกว่า ACHOO Syndrome

หลายคนน่าจะเคยมีประสบการณ์เดินออกจากห้าง จากบ้าน หรือจากใต้ร่มไม้ แล้วพอแสงแดดส่องเข้าตาเต็ม ๆ ก็เกิดอาการจามขึ้นมาทันที บางคนจามหนึ่งครั้ง บางคนติดกันหลายครั้ง ทั้งที่ไม่ได้เป็นหวัด ไม่มีฝุ่นเข้าจมูก และไม่ได้แพ้อะไรเลย

อาการนี้มีชื่อจริงว่า ACHOO Syndrome ย่อมาจาก Autosomal Dominant Compelling Helio-Ophthalmic Outburst Syndrome เป็นภาวะที่เชื่อว่าพบได้ราว 25-35% ของประชากร แม้จะไม่ใช่โรคและแทบไม่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ แต่ก็ทำให้นักวิทยาศาสตร์สนใจมานาน

เกิดขึ้นได้อย่างไร?

คำอธิบายที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดคือ เมื่อดวงตาได้รับแสงที่สว่างมากอย่างกะทันหัน เส้นประสาทที่เกี่ยวข้องกับการมองเห็นจะถูกกระตุ้นอย่างรวดเร็ว ในบางคน สัญญาณประสาทอาจไปรบกวนเส้นประสาทที่ควบคุมการจาม ทำให้สมองตีความผิดและสั่งให้เกิดการจามขึ้น แม้ว่าจะไม่มีสิ่งระคายเคืองอยู่ในโพรงจมูกเลยก็ตาม

พูดง่าย ๆ คือ แสงไม่ได้เข้าจมูก แต่ระบบประสาทดันส่งสัญญาณสับสนจนร่างกายจามออกมา

ภาวะนี้มักถ่ายทอดทางพันธุกรรม หากคนในครอบครัวมีอาการเดียวกัน ก็มีโอกาสที่ลูกหลานจะมีเหมือนกันด้วย จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมบางบ้านถึงมีหลายคนที่เดินออกแดดแล้วจามพร้อม ๆ กัน

ถึงแม้อาการจะดูแปลก แต่โดยทั่วไปถือว่าไม่อันตราย เพียงแต่ในบางสถานการณ์ เช่น กำลังขับรถออกจากอุโมงค์หรือออกจากที่มืดเข้าสู่แสงแดดจัด การจามต่อเนื่องอาจรบกวนการมองเห็นเพียงชั่วครู่ จึงควรเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษ

ถ้าคุณเป็นคนที่เดินออกแดดแล้วจามทุกครั้ง ก็ไม่ต้องตกใจ เพราะคุณอาจเป็นหนึ่งในคนจำนวนไม่น้อยบนโลกที่มีระบบประสาทตอบสนองต่อแสงในแบบเฉพาะตัว เป็นอีกหนึ่งเรื่องเล็ก ๆ ของร่างกายมนุษย์ที่ยังสร้างความประหลาดใจให้วงการวิทยาศาสตร์อยู่เสมอ