เรากำลังกินพลาสติกสัปดาห์ละ 1 บัตรเครดิตจริงหรือ? ความจริงของไมโครพลาสติกที่ซ่อนอยู่ในทุกมื้ออาหาร

"ทุกครั้งที่ยกแก้วน้ำขึ้นดื่ม หรือหยิบอาหารเข้าปาก อาจมีเศษพลาสติกชิ้นจิ๋วติดมาด้วยโดยที่เราไม่เคยสังเกต"

ประโยคที่ว่า มนุษย์กินพลาสติกเทียบเท่าบัตรเครดิต 1 ใบต่อสัปดาห์ กลายเป็นข้อมูลที่ถูกแชร์กันไปทั่วโลกจนหลายคนตกใจ แต่ความจริงแล้ว ตัวเลขนี้มาจากการประมาณการของงานวิจัยและแบบจำลองในช่วงก่อนหน้า ซึ่งต้องการสื่อให้เห็นว่าปริมาณไมโครพลาสติกที่มนุษย์ได้รับอาจมากกว่าที่คิด ไม่ได้หมายความว่ามีใครกลืนบัตรเครดิตลงไปทั้งใบจริงๆ

ไมโครพลาสติกคืออะไร?

ไมโครพลาสติกคือเศษพลาสติกขนาดเล็กกว่า 5 มิลลิเมตร เกิดจากการแตกสลายของถุงพลาสติก ขวดน้ำ เสื้อผ้าใยสังเคราะห์ ยางรถยนต์ หรือผลิตภัณฑ์พลาสติกอีกนับไม่ถ้วน เมื่อมีขนาดเล็กมากก็สามารถกระจายไปได้แทบทุกที่ ทั้งในแม่น้ำ ทะเล ดิน อากาศ และสุดท้ายก็ย้อนกลับเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารของมนุษย์

น้ำดื่ม อาหารทะเล เกลือ น้ำผึ้ง ผัก ผลไม้ ไปจนถึงอากาศที่เราหายใจ ล้วนตรวจพบไมโครพลาสติกมาแล้ว

แล้วเรากินเข้าไปมากแค่ไหน?

ช่วงหลายปีที่ผ่านมา นักวิจัยจากหลายประเทศพบไมโครพลาสติกในอาหารและเครื่องดื่มจำนวนมาก แต่ปริมาณที่แต่ละคนได้รับแตกต่างกันตามพฤติกรรมการกิน แหล่งน้ำ และสิ่งแวดล้อม ข้อมูลล่าสุดชี้ว่า ตัวเลข '1 บัตรเครดิตต่อสัปดาห์' ไม่ใช่ข้อสรุปที่ยืนยันแล้ว เพราะยังมีความไม่แน่นอนในการวัดและวิธีการประเมิน หลายงานวิจัยใหม่เสนอว่าปริมาณจริงอาจต่ำกว่าหรือแตกต่างจากตัวเลขดังกล่าวมาก

ไมโครพลาสติกอันตรายหรือยัง?

คำตอบที่ตรงที่สุดคือ นักวิทยาศาสตร์ยังศึกษากันต่อเนื่อง มีการตรวจพบไมโครพลาสติกในเลือด ปอด รก และอวัยวะบางส่วนของมนุษย์ แต่การตรวจพบไม่ได้หมายความว่าจะก่อโรคโดยตรงทันที ผลกระทบระยะยาวยังต้องอาศัยข้อมูลเพิ่มเติม ขณะเดียวกันนักวิจัยก็กำลังให้ความสนใจกับสารเคมีและสิ่งปนเปื้อนที่อาจติดมากับพลาสติกมากกว่าตัวเศษพลาสติกเอง

ลดการรับไมโครพลาสติกได้ไหม?

• เลือกดื่มน้ำจากแหล่งที่ผ่านการกรองมาตรฐาน

• ลดการใช้ภาชนะพลาสติกกับอาหารร้อน

• เก็บอาหารในภาชนะแก้วหรือสเตนเลสเมื่อทำได้

• ลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียว

• ดูแลสิ่งแวดล้อม เพราะยิ่งพลาสติกหลุดรอดออกสู่ธรรมชาติน้อย ก็ยิ่งลดการย้อนกลับเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารในอนาคต

สิ่งที่น่ากังวลไม่ใช่แค่เรากินพลาสติกหรือไม่ แต่คือพลาสติกกำลังหมุนเวียนอยู่ในสิ่งแวดล้อมจนหลีกเลี่ยงได้ยากขึ้นทุกปี

เรื่องนี้จึงไม่ควรถูกมองเป็นเพียงพาดหัวชวนตกใจ แต่ควรใช้เป็นแรงผลักดันให้ลดขยะพลาสติกและติดตามหลักฐานทางวิทยาศาสตร์อย่างต่อเนื่อง เพราะยิ่งมีข้อมูลมากขึ้น เราก็จะเข้าใจความเสี่ยงที่แท้จริงและหาวิธีป้องกันได้อย่างมีประสิทธิภาพกว่าเดิม