หลายคนเพิ่งรู้! ไฟแช็กถูกประดิษฐ์ขึ้นก่อนไม้ขีดไฟเกือบ 3 ปี เรื่องจริงที่ฟังแล้วชวนงง

หลายคนคิดว่าไม้ขีดไฟต้องมาก่อน แต่ความจริงกลับตรงกันข้าม

ถ้าให้เดาแบบไม่คิดมาก คนส่วนใหญ่มักตอบว่าไม้ขีดไฟน่าจะถูกคิดค้นขึ้นก่อน เพราะดูเป็นอุปกรณ์ที่เรียบง่าย ใช้เพียงแท่งไม้กับสารเคมี ส่วนไฟแช็กดูซับซ้อนกว่า มีทั้งโลหะ กลไก และเชื้อเพลิง แต่เมื่อย้อนดูประวัติศาสตร์จริง ๆ กลับพบว่า ไฟแช็กถูกประดิษฐ์ขึ้นก่อนไม้ขีดไฟเกือบ 3 ปี ถือเป็นหนึ่งในเกร็ดความรู้ที่ทำให้หลายคนแปลกใจทุกครั้งที่ได้ยิน

ไฟแช็กยุคแรกหน้าตาไม่เหมือนที่เราใช้ทุกวันนี้

ไฟแช็กเครื่องแรกถูกสร้างขึ้นในปี ค.ศ.1823 โดยนักเคมีชาวเยอรมันชื่อ โยฮันน์ โวล์ฟกัง เดอเบอไรเนอร์ อุปกรณ์นี้รู้จักกันในชื่อ 'Dbereiner's Lamp' หลักการทำงานคือใช้ก๊าซไฮโดรเจนทำปฏิกิริยากับโลหะแพลทินัมจนเกิดความร้อนและติดไฟ แม้จะใช้งานได้จริง แต่มีขนาดค่อนข้างใหญ่ ราคาแพง และต้องดูแลอย่างระมัดระวัง จึงไม่ได้พกใส่กระเป๋าเหมือนไฟแช็กในยุคปัจจุบัน

ส่วนไม้ขีดไฟแบบใช้งานสะดวกเพิ่งถือกำเนิดในปี ค.ศ.1826

นักเคมีชาวอังกฤษ จอห์น วอล์กเกอร์ คิดค้นไม้ขีดไฟที่สามารถจุดติดได้ด้วยการเสียดสีกับพื้นผิวที่เหมาะสม ความสะดวกในการพกพาและต้นทุนการผลิตที่ต่ำกว่า ทำให้ไม้ขีดไฟได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วและแพร่หลายไปทั่วโลก แม้จะเกิดขึ้นทีหลังไฟแช็กก็ตาม

แล้วทำไมคนถึงจำสลับกัน?

สาเหตุสำคัญคือภาพจำของคำว่า 'ไฟแช็ก' ในปัจจุบันมักหมายถึงไฟแช็กขนาดเล็กที่ใช้หินจุดไฟหรือแก๊สบิวเทน ซึ่งเพิ่งพัฒนาขึ้นในเวลาต่อมา ต่างจากไฟแช็กยุคแรกที่มีขนาดใหญ่และใช้หลักการทางเคมีที่ซับซ้อน ทำให้หลายคนเข้าใจว่าไฟแช็กเป็นสิ่งประดิษฐ์รุ่นใหม่กว่าไม้ขีดไฟ ทั้งที่หากนับตามลำดับการประดิษฐ์จริง ไฟแช็กเกิดก่อน

เรื่องนี้เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจว่าประวัติศาสตร์ของสิ่งของในชีวิตประจำวันไม่ได้เป็นไปตามความรู้สึกเสมอไป หลายครั้งสิ่งที่ดูทันสมัยกว่าอาจมีจุดเริ่มต้นก่อนสิ่งที่ดูเรียบง่ายกว่า เพียงแต่ต้องรอการพัฒนาให้เหมาะกับการใช้งานจริง จึงค่อยได้รับความนิยมในวงกว้าง