ทำไมบางคนถึงเศร้าหลังมีเซ็กส์? รู้จักภาวะ Post-Coital Dysphoria ที่เกิดขึ้นได้แม้ทุกอย่างจะปกติดี

จบกิจกรรมที่ควรมีความสุข แต่กลับรู้สึกเศร้า อยากร้องไห้ หรือว่างเปล่า แบบไม่มีเหตุผล... คุณไม่ได้เป็นคนเดียว

หลายคนเข้าใจว่าหลังมีเพศสัมพันธ์หรือหลังสำเร็จความใคร่ ร่างกายควรเต็มไปด้วยความสุข ความผ่อนคลาย และความอิ่มเอม แต่ในความเป็นจริงกลับมีคนจำนวนไม่น้อยที่รู้สึกตรงกันข้าม พอทุกอย่างจบลงกลับเกิดความรู้สึกเศร้า เหงา หงุดหงิด โดดเดี่ยว หรือถึงขั้นร้องไห้ออกมา ทั้งที่ไม่ได้ทะเลาะกับคู่รัก ไม่ได้รู้สึกผิด และไม่มีเหตุการณ์สะเทือนใจเกิดขึ้น

ความรู้สึกลักษณะนี้มีชื่อเรียกว่า Post-Coital Dysphoria (PCD) หรือภาวะอารมณ์ด้านลบหลังการมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง รวมถึงคนที่สำเร็จความใคร่ด้วยตัวเองในบางกรณี ภาวะนี้ไม่ได้หมายความว่าคุณไม่รักคู่ของตัวเอง หรือชีวิตคู่กำลังมีปัญหาเสมอไป

เกิดอะไรขึ้นในสมอง?

ระหว่างที่ร่างกายกำลังตื่นตัวและถึงจุดสุดยอด สมองจะหลั่งสารสื่อประสาทและฮอร์โมนหลายชนิด เช่น โดพามีน ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสุขและแรงจูงใจ รวมถึงออกซิโตซินที่ช่วยสร้างความรู้สึกผูกพัน ความอบอุ่น และความไว้วางใจ หลังจากกิจกรรมสิ้นสุดลง ระดับของสารเหล่านี้จะค่อยๆ ลดลง แต่ในบางคนการเปลี่ยนแปลงอาจเกิดขึ้นค่อนข้างรวดเร็ว ทำให้อารมณ์เหมือนตกฮวบในช่วงเวลาสั้นๆ จนรู้สึกเศร้าหรือว่างเปล่าอย่างกะทันหัน

นอกจากเรื่องของฮอร์โมนแล้ว นักวิจัยยังพบว่าปัจจัยด้านจิตใจ ความเครียด ความวิตกกังวล ความเหนื่อยล้าสะสม ประสบการณ์ด้านเพศในอดีต หรือแม้แต่ภาวะซึมเศร้าและความกดดันในชีวิต ก็อาจเพิ่มโอกาสให้เกิด PCD ได้เช่นกัน

การร้องไห้หลังมีเซ็กส์ ไม่ได้แปลว่าความสัมพันธ์มีปัญหาเสมอไป

บางคนตกใจจนคิดว่าตัวเองหมดรักคู่รัก หรือรู้สึกผิดปกติ ทั้งที่ความจริงแล้ว PCD สามารถเกิดขึ้นได้แม้จะมีความสัมพันธ์ที่ดี มีเซ็กส์โดยสมัครใจ และมีความสุขระหว่างกิจกรรมครบทุกอย่าง อารมณ์เศร้าจะเกิดขึ้นหลังจากนั้นเพียงไม่กี่นาทีหรือหลายสิบนาที ก่อนจะค่อยๆ ดีขึ้นเอง

ควรทำอย่างไรเมื่อเกิดภาวะนี้?

• อย่ารีบตำหนิตัวเองหรือคู่ของคุณทันที

• ลองพักผ่อน ปล่อยให้อารมณ์ค่อยๆ กลับสู่ภาวะปกติ

• หากมีคู่ ควรสื่อสารกันอย่างตรงไปตรงมา เพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิด

• หากอาการเกิดขึ้นบ่อย รุนแรง หรือส่งผลต่อคุณภาพชีวิต ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเพื่อประเมินเพิ่มเติม

แม้ภาวะ Post-Coital Dysphoria จะยังเป็นเรื่องที่คนพูดถึงไม่มาก แต่ปัจจุบันวงการแพทย์ยอมรับว่ามันเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นได้จริง และไม่ใช่เรื่องน่าอาย การทำความเข้าใจว่าสมองและร่างกายของแต่ละคนตอบสนองแตกต่างกัน จะช่วยให้เราไม่ตีความความรู้สึกเหล่านั้นผิดไป และดูแลตัวเองได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น