ย้อนคดีประหารชีวิตครั้งล่าสุดของไทย หลังเว้นช่วงนาน 9 ปี

เมื่อพูดถึง “โทษประหารชีวิต” หลายคนมักนึกถึงบทลงโทษที่รุนแรงที่สุดในระบบกฎหมาย เพราะเป็นการลงโทษที่ไม่สามารถย้อนกลับคืนได้

ประเทศไทยยังคงมีโทษประหารชีวิตอยู่ในกฎหมาย แต่การบังคับใช้จริงเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก โดยจากข้อมูลที่ตรวจสอบได้ถึงสิ้นปี 2568 การประหารชีวิตเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2561 ยังคงเป็นครั้งล่าสุดของไทย

จากยิงเป้าสู่การฉีดสารพิษ

ในอดีตประเทศไทยใช้วิธีประหารชีวิตด้วยการยิงเป้า ก่อนมีการแก้ไขกฎหมายในปี พ.ศ. 2546 ให้เปลี่ยนเป็นการฉีดยาหรือสารพิษ

การประหารชีวิตด้วยการฉีดสารพิษเกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2546 ขณะที่การประหารด้วยการยิงเกิดขึ้นครั้งสุดท้ายเมื่อวันที่ 11 ธันวาคมปีเดียวกัน

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการในกระบวนการยุติธรรมไทย แม้ประเด็นเรื่องโทษประหารชีวิตจะยังคงเป็นที่ถกเถียงทั้งในด้านกฎหมาย สิทธิมนุษยชน และความยุติธรรม

คดีล่าสุดที่ประเทศไทยมีการประหารจริง

คดีที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดคดีหนึ่งคือคดีของ ธีรศักดิ์ หลงจิ นักโทษเด็ดขาดชายในคดีฆ่าผู้อื่นเพื่อชิงทรัพย์ที่จังหวัดตรัง

คดีเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2555 ผู้เสียชีวิตถูกชิงโทรศัพท์มือถือและกระเป๋าสตางค์ รวมทั้งถูกทำร้ายด้วยอาวุธมีด ศาลชั้นต้นพิพากษาประหารชีวิต ก่อนที่ศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาจะพิพากษายืน ทำให้คดีถึงที่สุด

ธีรศักดิ์ถูกประหารชีวิตด้วยการฉีดสารพิษที่เรือนจำกลางบางขวาง เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2561 นับเป็นการประหารชีวิตครั้งแรกในรอบ 9 ปี และเป็นนักโทษรายที่ 7 ที่ถูกประหารด้วยวิธีฉีดสารพิษในประเทศไทย

รายงานสถานการณ์โทษประหารชีวิตประจำปี 2568 ของแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลไม่พบการประหารชีวิตในประเทศไทยตลอดปีดังกล่าว กรณีของธีรศักดิ์จึงยังเป็นการประหารชีวิตครั้งล่าสุดตามข้อมูลที่ตรวจสอบได้ถึงสิ้นปี 2568

ผู้ต้องโทษประหารจำนวนมากมาจากคดีใด?

โทษประหารชีวิตในประเทศไทยอาจปรากฏในคดีอาญาร้ายแรง เช่น คดีฆาตกรรมที่มีพฤติการณ์ร้ายแรง คดีฆ่าชิงทรัพย์ และความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดบางประเภท

ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2568 ระบุว่า ประเทศไทยมีผู้ต้องโทษประหารชีวิต 429 คน ในจำนวนนี้ 313 คน หรือประมาณร้อยละ 73 เป็นคดีที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด และมี 15 คนที่คำพิพากษาประหารชีวิตได้รับการยืนยันจากศาลฎีกาแล้ว

อย่างไรก็ตาม การถูกพิพากษาประหารชีวิตในศาลชั้นต้นไม่ได้หมายความว่าจะถูกนำตัวไปประหารทันที เพราะคดียังอาจเข้าสู่กระบวนการอุทธรณ์และฎีกา ส่วนผู้ต้องโทษประหารชีวิตที่คดีถึงที่สุดสามารถยื่นฎีกาขอพระราชทานอภัยโทษเฉพาะรายได้ภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด

บทลงโทษสูงสุดที่ยังเป็นประเด็นถกเถียง

โทษประหารชีวิตเป็นประเด็นที่มีความคิดเห็นแตกต่างกันมาโดยตลอด

ฝ่ายหนึ่งมองว่าเป็นบทลงโทษที่เหมาะสมสำหรับผู้ก่อคดีร้ายแรง และเป็นมาตรการคุ้มครองความปลอดภัยของสังคม

ขณะที่อีกฝ่ายตั้งคำถามถึงสิทธิมนุษยชน รวมถึงความเสี่ยงจากความผิดพลาดในกระบวนการยุติธรรม เพราะหากมีการตัดสินผิดพลาด การประหารชีวิตย่อมเป็นสิ่งที่ไม่สามารถแก้ไขหรือย้อนกลับได้

คดีประหารชีวิตในประเทศไทยจึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการลงโทษผู้กระทำผิด แต่ยังสะท้อนคำถามสำคัญของสังคมว่า บทลงโทษแบบใดจึงเหมาะสมที่สุดสำหรับการรักษาความยุติธรรมและสร้างความปลอดภัยให้กับทุกคน

เพราะเบื้องหลังคำพิพากษาทุกคดี ล้วนมีทั้งความสูญเสียของผู้เสียหาย กระบวนการค้นหาความจริง และการตัดสินใจครั้งสำคัญของระบบยุติธรรม

SOURCES:

• ไทยพีบีเอส อ้างข้อมูลจากกรมราชทัณฑ์
• แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล
• กรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุติธรรม
• Human Rights Watch

REFERENCES:

• ไทยพีบีเอส: คนแรกในรอบ 9 ปี ฉีดยาพิษประหารชีวิตนักโทษฆ่าชิงทรัพย์
• Amnesty International: Death Sentences and Executions 2025
• กรมราชทัณฑ์: หลักสำคัญของการขอพระราชทานอภัยโทษ
• Human Rights Watch: Thailand Resuming Death Penalty a Major Setback