ทำไมตลาดหุ้นขึ้น แต่หลายคนกลับยังรู้สึกว่าเศรษฐกิจไม่ได้ดีขึ้นเลย

ดัชนีหุ้นเขียวทั้งวัน แต่หน้าร้านยังเงียบ เงินในกระเป๋าหลายคนก็ยังเท่าเดิม เรื่องนี้เกิดขึ้นได้จริง

เวลามีข่าวว่าตลาดหุ้นทำสถิติใหม่ หรือดัชนีปรับตัวขึ้นแรง หลายคนมักคาดหวังว่าเศรษฐกิจน่าจะกำลังดี แต่พอมองกลับมาที่ชีวิตจริง กลับยังขายของยาก ลูกค้าลดลง รายได้ไม่เพิ่ม หรือบางบริษัทก็ยังลดต้นทุนและชะลอการจ้างงาน ทำให้เกิดคำถามว่าตกลงแล้ว ตลาดหุ้นกับเศรษฐกิจเป็นเรื่องเดียวกันหรือเปล่า

คำตอบคือ ทั้งสองอย่างเกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ได้เดินไปพร้อมกันเสมอ เพราะตลาดหุ้นสะท้อนความคาดหวังของนักลงทุนต่ออนาคต ขณะที่เศรษฐกิจที่คนทั่วไปสัมผัสคือสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน เช่น รายได้ ค่าครองชีพ การมีงานทำ และกำลังซื้อ ซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงช้ากว่ามาก

ตลาดหุ้นมองอนาคต ส่วนเศรษฐกิจจริงสะท้อนปัจจุบัน

นักลงทุนมักซื้อหุ้นจากสิ่งที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอีกหลายเดือนหรือหลายปีข้างหน้า หากเชื่อว่าธุรกิจจะมีกำไรมากขึ้นในอนาคต ราคาหุ้นก็สามารถปรับขึ้นได้ตั้งแต่วันนี้ แม้ยอดขายในปัจจุบันจะยังไม่ฟื้นเต็มที่ก็ตาม

นั่นจึงเป็นเหตุผลที่บางช่วงตลาดหุ้นเริ่มปรับตัวขึ้น ทั้งที่หลายธุรกิจขนาดเล็กยังรู้สึกว่าลูกค้าไม่กลับมาเหมือนเดิม

ราคาหุ้นไม่ได้วัดว่าทุกคนมีรายได้เพิ่มขึ้นแล้ว

บริษัทใหญ่มีผลต่อตลาดหุ้นมากกว่าที่คิด

ดัชนีตลาดหุ้นไม่ได้เกิดจากธุรกิจทุกแห่งในประเทศ แต่ให้น้ำหนักกับบริษัทจดทะเบียนขนาดใหญ่ หากบริษัทกลุ่มพลังงาน ธนาคาร เทคโนโลยี หรือสื่อสารมีกำไรเพิ่มขึ้น ก็สามารถดันดัชนีทั้งตลาดให้ปรับขึ้นได้ แม้ว่าผู้ประกอบการรายย่อย ร้านอาหาร หรือธุรกิจท้องถิ่นจำนวนมากยังเผชิญความยากลำบาก

จึงอาจเกิดภาพที่บริษัทขนาดใหญ่ทำกำไรได้ดี แต่ร้านค้าในชุมชนกลับยังมีลูกค้าน้อยเหมือนเดิม

เงินลงทุนไม่ได้กระจายถึงทุกคนทันที

เวลานักลงทุนซื้อหุ้น เงินส่วนใหญ่จะหมุนเวียนอยู่ในตลาดทุน ไม่ได้หมายความว่าจะไหลเข้าสู่เศรษฐกิจจริงในทันที การที่ราคาหุ้นเพิ่มขึ้นไม่ได้ทำให้เงินเดือนของพนักงานทุกคนเพิ่ม หรือทำให้ร้านค้าทุกร้านขายดีขึ้นในวันถัดไป

กว่าผลดีจากการลงทุนจะส่งต่อไปถึงการจ้างงาน การขยายกิจการ หรือการใช้จ่ายของประชาชน อาจต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่ง

ค่าครองชีพอาจเพิ่มเร็วกว่ารายได้

แม้เศรษฐกิจบางส่วนเริ่มฟื้น แต่หากราคาสินค้า ค่าเดินทาง ค่าเช่าบ้าน หรือค่าครองชีพต่าง ๆ ปรับตัวสูงขึ้นเร็วกว่ารายได้ คนส่วนใหญ่ก็ยังรู้สึกว่าความเป็นอยู่ไม่ได้ดีขึ้น

ความรู้สึกของประชาชนจึงไม่ได้วัดจากดัชนีหุ้น แต่ดูจากเงินที่เหลือหลังจ่ายค่าใช้จ่ายในแต่ละเดือนมากกว่า

นักลงทุนกับคนทั่วไปได้รับผลต่างกัน

คนที่ถือหุ้นหรือกองทุนอาจได้รับประโยชน์จากราคาสินทรัพย์ที่เพิ่มขึ้น แต่คนที่ไม่มีการลงทุนเลยอาจไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงโดยตรง โดยเฉพาะหากรายได้ยังเท่าเดิมและต้นทุนการใช้ชีวิตสูงขึ้น

จึงไม่น่าแปลกที่ข่าวว่าตลาดหุ้นปรับขึ้นแรง จะไม่ได้สร้างความรู้สึกเชิงบวกให้กับทุกคนเท่า ๆ กัน

ตลาดหุ้นเป็นเพียงหนึ่งในเครื่องวัดเศรษฐกิจ ไม่ใช่ภาพทั้งหมดของชีวิตคนทั้งประเทศ

เวลามองข่าวเศรษฐกิจ จึงไม่ควรดูเฉพาะดัชนีตลาดหุ้นเพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณาปัจจัยอื่นร่วมกัน เช่น การจ้างงาน รายได้ครัวเรือน เงินเฟ้อ การใช้จ่ายของผู้บริโภค และความสามารถในการทำธุรกิจ เพราะตัวเลขเหล่านี้ต่างหากที่สะท้อนว่าเศรษฐกิจที่คนทั่วไปสัมผัสกำลังเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางใด