เปิดเบื้องหลัง สินค้าหมดอายุในห้าง-ร้านสะดวกซื้อ ไปไหนต่อ?

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน เคยเดินเข้าร้านสะดวกซื้อหรือห้างแล้วสงสัยกันไหมว่า ของกินที่หมดอายุทุกวันหายไปไหน?

ไม่ว่าจะเป็นนม ขนมปัง แซนด์วิช โยเกิร์ต เครื่องดื่ม หรืออาหารพร้อมทาน ทุกวันมีสินค้าหมดอายุจำนวนไม่น้อย แล้วร้านเอาไปทำอะไรต่อ เอามาวางขายใหม่หรือเปล่า หรือมีคนเก็บกลับไปกิน

คำตอบคือ ร้านค้าส่วนใหญ่มีขั้นตอนจัดการที่เข้มงวดกว่าที่หลายคนคิด

เมื่อสินค้าหมดอายุ หรือใกล้หมดอายุจนไม่สามารถวางขายได้ พนักงานจะนำสินค้าออกจากชั้นวางทันที จากนั้นจะสแกนบาร์โค้ดเข้าสู่ระบบเพื่อบันทึกว่าเป็นสินค้าที่ต้องตัดสต็อก ไม่ใช่ของที่ขายออกไป

หลังจากนั้น สินค้าแต่ละประเภทจะถูกแยกจัดการไม่เหมือนกัน

หากเป็นสินค้าที่บริษัทผู้ผลิตรับคืน เช่น เครื่องดื่ม ขนม หรือสินค้าบรรจุหีบห่อบางชนิด ทางร้านจะรวบรวมไว้เพื่อให้บริษัทเจ้าของสินค้ามารับกลับไปตรวจสอบและดำเนินการตามขั้นตอนของบริษัท

แต่ถ้าเป็นอาหารสด อาหารพร้อมรับประทาน นม หรือสินค้าที่หมดอายุแล้วจริง ๆ ส่วนใหญ่จะไม่สามารถนำกลับมาจำหน่ายได้อีก และจะเข้าสู่กระบวนการกำจัดตามมาตรฐาน

หลายคนอาจเคยได้ยินข่าวลือว่าของหมดอายุถูกแกะมาขายใหม่ ความจริงแล้ว ร้านค้าขนาดใหญ่และร้านสะดวกซื้อที่มีมาตรฐาน

จะมีระบบตรวจสอบสต็อกและวันหมดอายุอย่างต่อเนื่อง หากพบการนำสินค้าหมดอายุกลับมาจำหน่าย ถือเป็นความผิดร้ายแรง ทั้งด้านกฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัยของอาหาร

แล้วของพวกนี้ถูกเอาไปทิ้งทั้งหมดหรือเปล่า? คำตอบคือ ไม่เสมอไป

สินค้าบางประเภทที่ยังไม่หมดอายุ แต่ใกล้ถึงวันหมดอายุ อาจถูกนำไปลดราคาพิเศษก่อน เพื่อช่วยลดปริมาณขยะอาหาร

ส่วนสินค้าที่หมดอายุแล้วจริง ๆ บางบริษัทจะส่งเข้าสู่ระบบกำจัดขยะโดยเฉพาะ บางแห่งนำไปผลิตเชื้อเพลิงจากขยะ

บางแห่งเข้าสู่กระบวนการกำจัดแบบถูกสุขลักษณะ และในบางกรณี วัสดุบรรจุภัณฑ์ เช่น พลาสติก กระดาษ หรือกระป๋อง ก็อาจถูกแยกเพื่อนำไปรีไซเคิล

สำหรับสินค้าอย่างยา เวชภัณฑ์ หรือสารเคมี ก็จะมีวิธีกำจัดเฉพาะตามกฎหมาย ไม่สามารถนำไปทิ้งรวมกับขยะทั่วไปได้

ที่น่าสนใจคือ ปัจจุบันหลายห้างและร้านค้าปลีกเริ่มให้ความสำคัญกับการลด Food Waste หรือขยะอาหารมากขึ้น

เช่น การบริหารสต็อกให้แม่นยำ การติดป้ายลดราคาสินค้าใกล้หมดอายุ หรือการนำอาหารที่ยังปลอดภัยแต่ขายไม่ทัน ไปส่งต่อให้หน่วยงานหรือองค์กรที่รับบริจาค (ขึ้นอยู่กับนโยบายของแต่ละบริษัทและประเภทสินค้า)

แหล่งอ้างอิง

• สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)
• กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
• กรมควบคุมมลพิษ
• องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO)
• กฎหมายว่าด้วยอาหาร พ.ศ. 2522 และที่แก้ไขเพิ่มเติม