ตำนานเรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) วีรกรรมปั่นป่วนลอนดอนปี 1810
หากพูดถึง เรื่องหลอกลวงแห่งถนนเบอร์เนอร์ส (Berners Street Hoax) หลายคนอาจนึกถึงการแกล้งกันเล่นขำๆ ในยุคโซเชียลมีเดีย แต่เมื่อกว่า 200 ปีก่อนในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เหตุการณ์นี้เคยสร้างความโกลาหลไปทั่วทั้งย่านธุรกิจจนรถติดขัดอย่างหนัก เพียงเพราะจดหมายปลอมฉบับเดียวที่ส่งไปเรียกคนนับสิบนับร้อยอาชีพให้แห่กันมาที่บ้านหลังเดียวในวันเดียว!
เรื่องราวเบื้องหลังความปั่นป่วนครั้งนี้มีที่มาที่ไปอย่างไร และใครคือผู้ต้องสงสัยตัวจริงที่อยู่เบื้องหลังเหตุการณ์ระดับตำนานนี้ มาติดตามกันในบทความนี้ครับ
จุดเริ่มต้นความวุ่นวายที่บ้านเลขที่ 54 ถนนเบอร์เนอร์ส
ย้อนกลับไปในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1810 บริเวณถนนเบอร์เนอร์ส ย่านเวสต์เอนด์ กรุงลอนดอน ผู้คนและพ่อค้าแม่ค้าจำนวนมากเริ่มทยอยเดินทางมาที่หน้าบ้านเลขที่ 54 ซึ่งเป็นที่พักอาศัยของ มิสซิสท็อตเทนแฮม (Mrs. Tottenham) และดูเหมือนจะไม่หยุดหย่อนไปจนถึงช่วงเย็น
สิ่งที่ทำให้เจ้าของบ้านและชาวเมืองงุนงงก็คือ มีทั้งรถบรรทุกถ่านหินจากท่าเรือแพดดิงตัน รถขนเฟอร์นิเจอร์ เครื่องดนตรีอย่างออร์แกนและเปียโนฟอร์เต เสื้อผ้า เครื่องประดับ ช่างทำผมที่หอบวิกผมมาด้วย ช่างตัดเสื้อ ช่างทำแว่นตา ไปจนถึงผู้สมัครงานตำแหน่งคนรับใช้ ที่เดินทางมาตามคำเชิญในจดหมายซึ่งอ้างว่ามาจากมิสซิสท็อตเทนแฮม ทั้งๆ ที่เธอไม่เคยเขียนจดหมายเหล่านี้เลยแม้แต่ฉบับเดียว
ความวุ่นวายรุนแรงถึงขั้นที่ ลอร์ดเมเยอร์ (Lord Mayor) แห่งลอนดอนเองก็ได้รับจดหมายอ้างชื่อมิสซิสท็อตเทนแฮมว่าเธอป่วยลุกจากเตียงไม่ได้และขอให้ท่านมาหาที่บ้าน เมื่อลอร์ดเมเยอร์เดินทางมาถึงและพบว่าเป็นการหลอกลวง จึงรีบไปแจ้งเจ้าหน้าที่ตำรวจที่มาร์ลโบโรสตรีท
บันทึกเหตุการณ์ร่วมสมัยใน The New Annual Register ฉบับปี 1810 ได้ระบุเหตุการณ์นี้ไว้ภายใต้หัวข้อ "A HOAX" โดยเล่าว่าช่วงบ่ายสี่โมงถนนยังคงชุลมุน ตำรวจต้องคอยยืนปิดหัวมุมถนนเพื่อไล่คนส่งของกลับบ้าน และเมื่อถึงเวลาห้าโมงเย็นก็ยังมีผู้หางานมารวมตัวกันอีก จดหมายที่ส่งออกไปล้วนแอบอ้างชื่อบุคคลชั้นสูงเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ และมีตัวอย่างจดหมายที่ลงวันที่จาก "54, Berner's-street, Monday" นัดหมายให้มาพบ "ในเวลาบ่ายสองของวันรุ่งขึ้น" ซึ่งสอดคล้องกับวันอังคารที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 1810 พอดี
ลอนดอนกับวัฒนธรรมการอำและเรื่องหลอกลวง
แม้เหตุการณ์ที่ถนนเบอร์เนอร์สจะสร้างความปั่นป่วนอย่างมาก แต่ชาวลอนดอนในยุคนั้นก็ไม่ได้แปลกใหม่กับมุกหลอกลวงขนาดใหญ่เสียทีเดียว ก่อนหน้านี้เคยมีเรื่องเล่าขานและเหตุการณ์ทำนองเดียวกัน เช่น:
ปี 1698: มีข่าวลือหลอกให้ผู้คนไปรอชมพิธีล้างสิงโตประจำปีที่หอคอยแห่งลอนดอนในวันเมษาหน้าโง่ (1 เมษายน) ทั้งที่พิธีนี้ไม่เคยมีอยู่จริง
ปี 1749: โฆษณาชวนเชื่อดึงดูดผู้ชมให้เต็มโรงละครในย่านเฮย์มาร์เก็ต เพื่อรอดูนักแสดงปีนเข้าไปอยู่ในขวดไวน์ แต่สุดท้ายนักแสดงก็ไม่ปรากฏตัว โดยมีข่าวลือว่าดยุคผู้ชื่นชอบเรื่องตลกแผลงๆ เป็นผู้อยู่เบื้องหลัง
ความแตกต่างของ Berners Street Hoax คือการรวมคนจากหลากหลายอาชีพให้มุ่งหน้าไปยัง บ้านส่วนบุคคล พร้อมกันในวันเดียว แทนที่จะเป็นสถานที่สาธารณะ ทำให้ผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงคือพ่อค้าแม่ค้าที่เสียเวลาเดินทาง และเจ้าของบ้านเลขที่ 54 ที่ต้องรับมือกับผู้มาเยือนไม่ขาดสาย
เบาะแสแรกจากภาพล้อเลียนและการคาดเดาชื่อ "ธีโอดอร์ ฮุค"
หลังเกิดเหตุได้เพียงไม่กี่วัน ก็เริ่มมีเบาะแสที่เชื่อมโยงไปยังผู้ต้องสงสัยคนสำคัญ เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ค.ศ. 1810 ร้านขายภาพพิมพ์ของ เอส. ดับเบิลยู. ฟอเรส (S. W. Fores) ในย่านพิคคาดิลลี ได้ตีพิมพ์ภาพล้อเลียนสีสันสดใสชื่อ "THE BERNERS STREET HOAX" ซึ่งปัจจุบันเชื่อกันว่าเป็นฝีมือของ วิลเลียม ฮีธ (William Heath)
ในภาพวาดแสดงให้เห็นหญิงสาวสองคนที่กำลังตกใจในห้องรับแขก ขณะที่ฝูงชนกำลังเบียดเสียดเข้ามาพร้อมโลงศพ ถังไม้ และเฟอร์นิเจอร์ ส่วนในคำพูดของชายชุดขุนนางมีประโยคเล่นคำว่า "by Hook or by Crook" โดยมีการขีดเส้นใต้คำว่า Hook เอาไว้
การเล่นคำนี้สะท้อนว่าชื่อของ ธีโอดอร์ ฮุค (Theodore Hook) นักเขียนและนักอารมณ์ขันหนุ่มชาวลอนดอน ถูกนำมาเชื่อมโยงกับเรื่องนี้ภายในเวลาไม่ถึงสองสัปดาห์หลังเกิดเหตุ อย่างไรก็ตาม ภาพล้อเลียนเป็นเพียงภาพสะท้อนข่าวลือในสังคม ไม่ใช่หลักฐานยืนยันทางกฎหมาย และไม่มีบันทึกว่ามีการตั้งข้อหาหรือดำเนินคดีกับผู้ใดจากเหตุการณ์นี้
เรื่องเล่าจากชีวประวัติ: แผนการ 6 สัปดาห์และจดหมาย 4,000 ฉบับ?
รายละเอียดที่ถูกเล่าต่อกันมาอย่างกว้างขวางที่สุด มาจากหนังสือชีวประวัติ The Life and Remains of Theodore Edward Hook ที่เขียนโดย อาร์. เอช. ดอลตัน บาร์แฮม (R. H. Dalton Barham) และตีพิมพ์ในปี 1849 หรือ 8 ปีหลังจากฮุคเสียชีวิต
บาร์แฮมบรรยายว่าเรื่องหลอกลวงนี้คือวีรกรรมแผลงๆ ที่ร้ายแรงที่สุดในวัยหนุ่มของฮุค โดยระบุว่าฮุคมีผู้ร่วมมืออีก 2 คน (หนึ่งในนั้นเป็นนักแสดงหญิงที่ยังมีชีวิตอยู่ในตอนที่เขียนหนังสือ) และใช้เวลาเตรียมการนานถึง 6 สัปดาห์ ส่งจดหมายออกไปราว 4,000 ฉบับ
นอกจากนี้ บาร์แฮมยังเพิ่มชื่อบุคคลระดับสูงเข้าไปในเรื่องเล่า เช่น ผู้ว่าการธนาคารแห่งอังกฤษ ประธานบริษัทอินเดียตะวันออก และดยุคแห่งกลอสเตอร์ โดยอ้างว่าถูกหลอกล่อด้วยเรื่องฉ้อโกงหรือข้อความจากหญิงใกล้เสียชีวิต รวมถึงเล่าว่าฮุคและพวกแอบดูความวุ่นวายอยู่จากห้องฝั่งตรงข้าม ก่อนจะหลบไปพักผ่อนในต่างจังหวัดอยู่ครู่หนึ่งแล้วกลับมาใช้ชีวิตตามปกติโดยไม่ถูกลงโทษ
ข้อถกเถียงเรื่องปีที่เกิดเหตุ: 1809 หรือ 1810?
ประเด็นที่น่าสนใจเมื่อนำหลักฐานทางประวัติศาสตร์มาเปรียบเทียบกัน คือ ปีที่เกิดเหตุจริง ซึ่งมีข้อมูลขัดแย้งกันอยู่ 2 ปี:
| ประเด็นเปรียบเทียบ | บันทึกและหลักฐานร่วมสมัย (ปี 1810) | ชีวประวัติและเอกสารรุ่นหลัง (ปี 1809) |
| ปีที่ระบุ | 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 1810 | ค.ศ. 1809 (ตามบันทึกของบาร์แฮม และ DNB ปี 1891) |
| ความสอดคล้องของวัน | 27 พ.ย. 1810 ตรงกับวันอังคาร เข้ากับจดหมายที่เขียนวันจันทร์นัดวันรุ่งขึ้น | ในปี 1809 วันที่ 27 พ.ย. ตรงกับวันจันทร์ ซึ่งไม่สอดคล้องกับจดหมาย |
| หลักฐานสิ่งพิมพ์ | รายงานใน The New Annual Register และภาพพิมพ์วันที่ 6 ธ.ค. 1810 | บาร์แฮมเขียนย้อนหลังเกือบ 40 ปี และบทความข่าวที่นำมาลงซ้ำไม่ได้ระบุปี |
จากหลักฐานร่วมสมัยทั้งช่วงเวลาการตีพิมพ์ การเรียงลำดับเหตุการณ์ในบันทึกประจำปี และวันในสัปดาห์ ทำให้นักประวัติศาสตร์จำนวนมากให้น้ำหนักกับวันที่ 27 พฤศจิกายน ค.ศ. 1810 มากกว่าปี 1809
สิ่งที่ยังคงเป็นปริศนาจนถึงปัจจุบัน
แม้โครงเรื่องความโกลาหลที่ถนนเบอร์เนอร์สจะถูกบันทึกไว้ชัดเจนในเอกสารปี 1810 แต่หลายรายละเอียดยังคงคลุมเครือ เช่น ตัวเลขจดหมาย 4,000 ฉบับ หรือรายชื่อบุคคลระดับสูงที่ถูกเชิญมา ก็ปรากฏอยู่ในงานเขียนยุคหลังของบาร์แฮมเป็นหลัก ขณะที่บันทึกปี 1810 กล่าวถึงพ่อค้าแม่ค้าคราวละราวสิบกว่าเจ้าและฝูงชนที่ทำให้ถนนติดขัด
ส่วนบทบาทของธีโอดอร์ ฮุค ก็ยังคงอยู่กึ่งกลางระหว่างคำบอกเล่า ชื่อที่ถูกหยิบมาเล่นคำในภาพล้อเลียน และข้อสันนิษฐานของผู้คนในยุคนั้น ทำให้ Berners Street Hoax ยังคงเป็นหนึ่งในเกร็ดประวัติศาสตร์การแกล้งกันที่ทั้งชวนขำ ชวนสงสัย และสะท้อนสีสันของกรุงลอนดอนในอดีตได้อย่างน่าสนใจครับ
เขียนโดย แมวเอาแต่นอน
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เปิด 6 กลุ่มสินค้าส่งออกไทยมูลค่านับล้านล้าน! จับตาดีลการค้าไทย–สหรัฐฯ อุตสาหกรรมไหนเสี่ยงโดนกระทบหนักสุด?
สถิติหวยงวดวันที่ 1 ย้อนหลัง 10 ปี เลข 85 กับ 83 ออกท้าย 2 ตัวบ่อยสุด รับงวด 1 ธ.ค. 69
อิตาลีสั่งปรับ Meta 805 ล้านยูโร ปมเข้าถึงรูปภาพและวิดีโอในมือถือ Android โดยไม่ได้รับความยินยอม ด้านบริษัทเตรียมยื่นอุทธรณ์
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
เด็ก 9 ขวบช่วยยายล้ม กลับถูกกล่าวหาชน! ครอบครัวทุกข์นาน 5 เดือน ก่อนตำรวจเปิดโปงความจริง
ล็อคพา-รวย งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดตารางเลขล็อคครบ 10 ชุด จัดกลุ่มเลข 2 ตัว ตั้งแต่ 00–96
เปิด 7 อาหารไทยที่ติดอันดับเมนูยอดแย่ในสายตาต่างชาติ แต่คนไทยยกให้เป็นของโปรดที่ขาดไม่ได้!
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ยังคงใช้ชื่อเก่าแก่สืบทอดมานับพันปี บางแห่งมีชื่อปรากฏบนหลักฐานตั้งแต่ยุคโบราณ
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ชีวิตใต้ดินของชาวเมืองคูเบอร์พีดีในทะเลทรายออสเตรเลีย
Brave อัปเดตฟีเจอร์ความเป็นส่วนตัว ลบตัวติดตามลับจาก Meta ในรูปภาพ ป้องกัน Facebook และ Instagram เชื่อมโยงตัวตนข้ามบัญชี
ฟูตะ เรดแพนด้าวัย 23 ปีในญี่ปุ่น คว้าสถิติโลกกินเนสส์ เรดแพนด้าที่มีชีวิตอายุยืนที่สุดในกรงเลี้ยง
ปราสาทแม่บุญตะวันตก (West Mebon) แห่งเมืองพระนคร คืนชีพหินต่อหินหลังบูรณะนาน 14 ปี
ทำไมฝาปากกาลูกลื่นจึงต้องเจาะรูไว้ตรงปลาย? รูเล็ก ๆ ที่อาจช่วยรักษาชีวิตคนได้
มันมากกว่าแค่ “สมอง”

