สงคราม 38 นาทีที่จบก่อนคนตั้งตัว
เช้าวันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 1896 เรือรบอังกฤษเปิดฉากยิงใส่พระราชวังของแซนซิบาร์ ไม่นานนักอาคารก็เกิดไฟไหม้ ปืนใหญ่ของฝ่ายแซนซิบาร์ถูกทำลาย และธงบนพระราชวังถูกยิงจนตกลงมา
การสู้รบกินเวลาประมาณ 38 นาที จึงถูกจดจำในฐานะสงครามที่สั้นที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์
แต่เบื้องหลังเวลาไม่ถึงหนึ่งชั่วโมงนั้น ไม่ใช่เรื่องบังเอิญหรือการทะเลาะกันเล็ก ๆ หากเป็นผลจากการแย่งชิงอำนาจ การแทรกแซงของชาติมหาอำนาจ และความต่างด้านกำลังทหารที่ห่างกันจนแทบไม่มีทางต่อสู้ได้อย่างสูสี
แซนซิบาร์ในเวลานั้นเป็นรัฐสุลต่านบนหมู่เกาะนอกชายฝั่งแอฟริกาตะวันออก แม้จะมีผู้ปกครองของตนเอง แต่การเมืองภายในถูกอังกฤษควบคุมอยู่มาก อังกฤษมีผลประโยชน์ทั้งด้านการค้าและเส้นทางเดินเรือ จึงต้องการให้ผู้ที่จะขึ้นเป็นสุลต่านเป็นคนที่ยอมร่วมมือกับตน
จุดแตกหักเกิดขึ้นเมื่อสุลต่านฮาหมัด บิน ทูเวนี ซึ่งมีความสัมพันธ์ที่ดีกับอังกฤษ สิ้นพระชนม์อย่างกะทันหันในวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1896
หลังจากนั้น คาลิด บิน บาร์กาช ญาติของสุลต่านผู้ล่วงลับ รีบเข้าไปยึดพระราชวังและประกาศตนเป็นสุลต่านทันที โดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากกงสุลอังกฤษ
อังกฤษไม่ยอมรับการขึ้นสู่อำนาจครั้งนี้ เพราะต้องการสนับสนุนฮามุด บิน มูฮัมหมัด ซึ่งถูกมองว่าจะปฏิบัติตามแนวทางของอังกฤษมากกว่า
สถานการณ์จึงกลายเป็นการเผชิญหน้ากันอย่างรวดเร็ว
คาลิดรวบรวมกำลังคนหลายพันคนไว้รอบพระราชวัง บางส่วนเป็นทหารรักษาพระองค์ บางส่วนเป็นประชาชนที่สนับสนุนเขา ฝ่ายแซนซิบาร์มีปืนใหญ่ ปืนกล และเรือพระที่นั่งติดอาวุธชื่อกลาสโกว์จอดอยู่ในท่าเรือ
เมื่อมองเพียงจำนวนคน กองกำลังของคาลิดอาจดูไม่น้อย แต่สภาพอาวุธและการฝึกต่างจากกองทัพอังกฤษอย่างมาก หลายคนไม่มีประสบการณ์รบ ขณะที่ปืนใหญ่บางกระบอกก็เป็นอาวุธเก่าที่ได้รับมาจากต่างประเทศ
ฝ่ายอังกฤษนำเรือรบหลายลำเข้าประจำตำแหน่งใกล้ท่าเรือ พร้อมทหารเรือและทหารที่ได้รับการฝึกมาอย่างดี ปืนบนเรือสามารถยิงเข้าใส่พระราชวังได้โดยตรง
อังกฤษยื่นคำขาดให้คาลิดออกจากพระราชวัง ลดธง และสละตำแหน่งภายในเวลา 9 โมงเช้าของวันที่ 27 สิงหาคม
คาลิดไม่ยอมทำตาม เขาเชื่อว่าอังกฤษอาจไม่เปิดฉากโจมตีจริง หรืออย่างน้อยก็น่าจะมีการเจรจาต่อรองกันอีก แต่เมื่อเส้นตายผ่านไป อังกฤษก็เริ่มยิง
ปืนใหญ่จากเรือรบถล่มพระราชวังซึ่งส่วนใหญ่สร้างจากไม้ กำแพงและอาคารจึงเสียหายอย่างรวดเร็ว เกิดไฟลุกไหม้หลายจุด ขณะที่ปืนของฝ่ายแซนซิบาร์ถูกทำลายจนแทบยิงตอบโต้ไม่ได้
เรือกลาสโกว์พยายามยิงใส่เรืออังกฤษ แต่ถูกยิงกลับและจมลงในบริเวณท่าเรือ ลูกเรือบางส่วนรอดชีวิตเพราะน้ำบริเวณนั้นไม่ลึกมาก
ระยะเวลาสั้นไม่ได้แปลว่าความเสียหายน้อย
ฝ่ายแซนซิบาร์มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บรวมกันหลายร้อยคน ส่วนฝ่ายอังกฤษมีผู้บาดเจ็บเพียงเล็กน้อย ความต่างนี้สะท้อนชัดว่าทั้งสองฝ่ายมีกำลังรบไม่ใกล้เคียงกันเลย
คาลิดหนีออกจากพระราชวังระหว่างการโจมตี แล้วเข้าไปขอลี้ภัยในสถานกงสุลเยอรมนี อังกฤษต้องการจับตัวเขา แต่ไม่สามารถบุกเข้าไปในพื้นที่ของสถานกงสุลได้โดยตรง
ต่อมาเยอรมนีช่วยพาคาลิดออกจากแซนซิบาร์โดยไม่ต้องเหยียบพื้นที่ที่อังกฤษควบคุม เขาถูกนำตัวขึ้นเรือเยอรมันและเดินทางไปยังดินแดนในแอฟริกาตะวันออกที่อยู่ใต้อิทธิพลของเยอรมนีในเวลานั้น
หลังการรบ อังกฤษแต่งตั้งฮามุด บิน มูฮัมหมัดขึ้นเป็นสุลต่านตามที่ต้องการ แม้แซนซิบาร์ยังคงมีตำแหน่งสุลต่านอยู่ แต่เหตุการณ์ครั้งนี้ทำให้เห็นชัดว่าอำนาจในการตัดสินใจจริงอยู่ในมือของอังกฤษมากเพียงใด
สงครามอังกฤษ–แซนซิบาร์จึงไม่ได้มีความสำคัญแค่เพราะมันสั้นจนน่าประหลาดใจ
มันเป็นภาพย่อของยุคล่าอาณานิคม เมื่อรัฐเล็ก ๆ อาจยังมีธง มีวัง และมีผู้ปกครองของตนเอง แต่กลับไม่มีอิสระมากพอที่จะเลือกผู้นำโดยไม่ผ่านความเห็นชอบของชาติมหาอำนาจ
ชื่อของสงครามครั้งนี้มักถูกหยิบมาเล่าเป็นเกร็ดแปลกในประวัติศาสตร์ เพราะใช้เวลาสั้นกว่าการแข่งขันฟุตบอลหนึ่งนัดเสียอีก ทว่าในเวลาเพียง 38 นาทีนั้น รัฐบาลถูกเปลี่ยน ผู้คนหลายร้อยคนเสียชีวิตหรือบาดเจ็บ และสถานะของแซนซิบาร์ก็ถูกตอกย้ำว่าไม่อาจขัดคำสั่งอังกฤษได้
บางสงครามยืดเยื้อหลายสิบปี บางสงครามจบลงในเวลาไม่ถึงหนึ่งชั่วโมง แต่ความยาวของการสู้รบไม่ได้เป็นตัวบอกว่าผลกระทบจะเล็กหรือใหญ่
สำหรับแซนซิบาร์ เวลา 38 นาทีเพียงพอที่จะเปลี่ยนผู้ปกครอง ทำลายพระราชวัง และทำให้อำนาจที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังการเมืองของเกาะปรากฏออกมาอย่างชัดเจน
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
18 มงกุฎ มาจากไหน? ทำไมคำนี้ถึงกลายเป็นคำเรียกพวกมิจฉาชีพ?
"งูก้นขบ" (Red-tailed Pipe Snake): งูตัวเล็กผู้ซ่อนหัวและชูหางสีแดงเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
สยองทั้งครอบครัว! 6 ชีวิตเชื่อเทพเข้าสิง ทำพิธีไล่ผีสุดวิปริต จบลงด้วยลูกสาวเสียชีวิต
"ฮุนเซน" ประกาศกร้าว! จะหยิบเอาประเด็นขัดแย้งชายแดนไปพูดทุกเวทีนานาชาติ..หาก "ไทย" ไม่ตกลงเจรจาปักปันเขตแดน
สลับงานครั้งเดียว กว่าจะกลับมาทำงานเดิมเฉลี่ย 23 นาที งานวิจัยของ Gloria Mark ที่ทุกคนอ้างถึง
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
ทำไมกาแฟถึงทำให้บางคนหายง่วง? ดื่มแล้วตาสว่างทันที เพราะอะไร มาดูคำตอบกัน
ทำไมเนื้อย่างถึงเรียกว่า “เสือร้องไห้”? ชื่อนี้มีที่มาอย่างไร กินมาตั้งนาน เพิ่งรู้ว่าชื่อมีเรื่องเล่าแบบนี้!
สลับงานครั้งเดียว กว่าจะกลับมาทำงานเดิมเฉลี่ย 23 นาที งานวิจัยของ Gloria Mark ที่ทุกคนอ้างถึง
แม่น้ำฟิงก์ (Finke River): สายน้ำโบราณกลางทะเลทรายออสเตรเลีย กับเส้นทางที่อาจมีอายุนับร้อยล้านปี
"หลวงพ่อใหญ่" วัดม่วง: พระพุทธรูปองค์มหึมาแห่งอ่างทอง ผู้โดดเด่นท่ามกลางทุ่งนา
ฟูตะ เรดแพนด้าวัย 23 ปีในญี่ปุ่น คว้าสถิติโลกกินเนสส์ เรดแพนด้าที่มีชีวิตอายุยืนที่สุดในกรงเลี้ยง