หมาแมวต้องตัดเล็บไหม ดูอย่างไรว่าเริ่มยาว

เล็บของหมาและแมวไม่ได้ต้องตัดตามกำหนดเดียวกันทุกตัว บางตัวเล็บสึกเองจากการเดิน วิ่ง หรือข่วนเสาเป็นประจำ ขณะที่บางตัวแทบไม่สึกเลย โดยเฉพาะสัตว์ที่อยู่ในบ้าน เดินบนพื้นเรียบ หรืออายุมากจนเคลื่อนไหวน้อย

คำตอบจึงไม่ใช่ว่าต้องตัดทุกสัปดาห์ แต่ต้องคอยตรวจ เพราะปล่อยให้ยาวเกินไปอาจทำให้เดินลำบาก เล็บเกี่ยวผ้า แตก ฉีก หรือโค้งทิ่มเนื้อได้

หมามักต้องตัดเล็บมากกว่าแมว

หมาที่เดินบนพื้นปูนหรือออกกำลังกายบ่อย เล็บอาจสึกลงตามธรรมชาติ แต่หมาที่เดินบนหญ้า อยู่ในบ้าน หรือมีน้ำหนักตัวเบา เล็บมักยาวเร็วกว่า สังเกตง่ายที่สุดตอนยืน หากปลายเล็บแตะพื้นชัดเจน หรือได้ยินเสียงเล็บกระทบพื้นดังแกรก ๆ เวลาเดินบนกระเบื้อง แปลว่าเริ่มยาวแล้ว

เมื่อเล็บยาวเกินไป นิ้วเท้าจะถูกดันให้อยู่ในมุมผิดธรรมชาติ หมาบางตัวเริ่มเดินกางขา ลงน้ำหนักไม่เต็มเท้า หรือไม่อยากเดินบนพื้นลื่น หากปล่อยไว้นาน เส้นเลือดและเนื้อเยื่อภายในเล็บที่เรียกว่าเนื้อเล็บจะยาวตาม ทำให้ตัดสั้นกลับได้ยาก ต้องค่อย ๆ ตัดทีละน้อยหลายครั้ง

อย่าลืมตรวจเล็บนิ้วติ่ง ซึ่งอยู่สูงกว่านิ้วอื่นตรงด้านข้างขา เล็บตำแหน่งนี้ไม่สัมผัสพื้นจึงไม่ค่อยสึกเอง และมักเป็นเล็บที่ม้วนโค้งจนทิ่มผิวหนังโดยเจ้าของไม่ทันสังเกต

ส่วนแมวมีพฤติกรรมลับเล็บเอง การข่วนเสา กระดาษลัง หรือพื้นผิวหยาบช่วยผลัดปลอกเล็บชั้นนอก ไม่ได้ทำให้เล็บสั้นลงทั้งหมด แต่ช่วยให้เล็บอยู่ในสภาพปกติ แมววัยหนุ่มสาวที่ใช้ที่ลับเล็บสม่ำเสมออาจไม่ต้องตัดบ่อย

อย่างไรก็ตาม แมวเลี้ยงในบ้าน แมวสูงวัย แมวอ้วน หรือแมวที่ไม่ค่อยข่วนของ อาจมีเล็บยาวและหนาขึ้น เล็บสามารถโค้งกลับไปทิ่มอุ้งเท้าได้ โดยเฉพาะเล็บนิ้วด้านในของขาหน้า เจ้าของควรลองกดเบา ๆ ที่ปลายนิ้วให้เล็บยื่นออกมาตรวจทุกสองสามสัปดาห์

สัญญาณว่าแมวควรตัดเล็บ คือเล็บเกี่ยวเสื้อ ผ้าห่ม หรือพรมบ่อย เดินแล้วมีเสียงเล็บกระทบพื้น มองเห็นปลายเล็บโค้งมาก หรือเวลานวดด้วยอุ้งเท้าแล้วเล็บแทงเจ็บกว่าปกติ แมวบางตัวจะเลียเท้าบ่อยหากเล็บเริ่มรบกวน

ตัดแค่ปลายใส อย่าโดนเนื้อเล็บ

เล็บสีใสมักมองเห็นส่วนสีชมพูด้านในได้ชัด ส่วนนั้นมีเส้นเลือดและเส้นประสาท ห้ามตัดโดน ควรตัดเฉพาะปลายเล็บที่ใสและแหลม โดยเว้นระยะจากส่วนสีชมพูไว้เล็กน้อย

เล็บสีดำจะดูยากกว่า ไม่ควรเดาว่าตัดลึกได้แค่ไหน ให้ตัดทีละบาง ๆ เมื่อมองหน้าตัดแล้วเริ่มเห็นจุดสีเข้มหรือเนื้อเล็บอยู่ตรงกลาง ควรหยุดทันที หากไม่มั่นใจ ตัดเพียงปลายแหลมออกก็พอ ไม่จำเป็นต้องพยายามตัดให้สั้นในครั้งเดียว

ควรใช้กรรไกรตัดเล็บสำหรับสัตว์ ขนาดต้องเหมาะกับตัวสัตว์ กรรไกรที่ทื่ออาจบีบเล็บจนแตกและทำให้เจ็บ ก่อนเริ่มควรจับเท้า ลูบนิ้ว และกดเล็บเล่นให้สัตว์คุ้นเคยเสียก่อน วันแรกอาจยังไม่ต้องตัดเลยก็ได้

ตอนตัดให้เลือกช่วงที่สัตว์สงบ หลังเล่นหรือหลังเดินมักง่ายกว่า ทำในบริเวณที่มีแสงสว่างดี ตัดครั้งละหนึ่งหรือสองเล็บแล้วพักก็ได้ ไม่จำเป็นต้องทำครบทุกนิ้วในคราวเดียว การฝืนจับจนสัตว์ตกใจอาจทำให้ครั้งต่อไปยากกว่าเดิม

สำหรับแมว ใช้ผ้าขนหนูช่วยห่อตัวหลวม ๆ ได้ แต่ต้องไม่รัดแน่นหรือกดหน้าอก บางตัวให้ตัดง่ายตอนกำลังง่วง อีกคนช่วยป้อนขนมหรือเบี่ยงความสนใจจะช่วยได้มาก ส่วนหมาควรให้อยู่ในท่าที่มั่นคง ไม่ยกขาหรือบิดข้อเท้ามากเกินไป

ถ้าพลาดตัดโดนเนื้อเล็บ เลือดอาจออกมากกว่าที่คิด ให้ใช้ผ้าสะอาดกดต่อเนื่อง และใช้ผงห้ามเลือดสำหรับเล็บสัตว์ถ้ามี อย่ายกผ้าดูบ่อย เพราะเลือดจะหยุดช้าลง หากกดแล้วเลือดยังไม่หยุด เลือดออกซ้ำมาก เล็บฉีกถึงโคน หรือสัตว์เจ็บจนไม่ยอมลงน้ำหนัก ควรพาไปพบสัตวแพทย์

ระยะห่างในการตัดไม่มีตัวเลขตายตัว บางตัวต้องตัดทุกสองถึงสี่สัปดาห์ บางตัวนานกว่านั้น สิ่งสำคัญคือดูจากความยาวจริง ไม่ใช่ดูปฏิทินเพียงอย่างเดียว การตรวจเท้าสั้น ๆ สัปดาห์ละครั้งจะช่วยให้เห็นทั้งเล็บยาว แผลซอกนิ้ว ก้อนแข็ง หรือสิ่งสกปรกที่ติดอยู่

สัตว์ที่ไม่ยอมให้จับเท้า ดิ้นแรง มีประวัติกัด หรือเล็บดำหนามาก ไม่จำเป็นต้องเสี่ยงทำเอง ร้านตัดขนหรือคลินิกสัตวแพทย์สามารถช่วยตัดได้อย่างปลอดภัย โดยเฉพาะสัตว์สูงวัยที่เล็บม้วนผิดรูป หรือมีโรคข้อและเจ็บเวลาเปลี่ยนท่า

สรุปคือหมาแมวส่วนใหญ่ควรได้รับการตรวจเล็บเป็นประจำ แต่ไม่ใช่ทุกตัวต้องตัดบ่อยเท่ากัน ตัดเมื่อเล็บยาวจนแตะพื้น เกี่ยวสิ่งของ โค้งผิดรูป หรือเริ่มรบกวนการเดิน ตัดเพียงปลายเล็บอย่างระมัดระวัง และหยุดทันทีเมื่อสัตว์เครียดหรือมองไม่เห็นแนวเนื้อเล็บชัดเจน