เครื่องใช้ไฟฟ้ากินไฟแค่ไหน? เช็กเองได้ใน 2 นาที

หลายคนเคยสงสัยว่า

"ทำไมค่าไฟเดือนนี้แพงกว่าปกติ?"

สิ่งแรกที่หลายคนทำคือมองหา "ผู้ต้องสงสัย"

บางคนโทษเครื่องปรับอากาศ

บางคนคิดว่าเป็นตู้เย็น

บางคนถึงกับรีบเปลี่ยนหลอดไฟทั้งบ้าน

แต่ความจริงแล้ว การจะรู้ว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าเครื่องไหนกินไฟมากหรือน้อย ไม่ควรใช้การคาดเดา

เราสามารถตรวจสอบและคำนวณได้ด้วยตัวเอง จากข้อมูลที่อยู่บนตัวเครื่องใช้ไฟฟ้านั่นเอง

บทความนี้จะพาไปรู้จักวิธีอ่านข้อมูลเหล่านั้น พร้อมตัวอย่างการคำนวณแบบเข้าใจง่าย

ขั้นแรก... มองหาคำว่า "W" หรือ "กำลังไฟ"

เครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิดจะมีป้ายข้อมูล (Nameplate) หรือติดสติกเกอร์ไว้บนตัวเครื่อง หรือระบุไว้ในคู่มือการใช้งาน

ข้อมูลที่พบได้บ่อย เช่น

• 220-240V
• 50Hz
• 900W

หรือบางรุ่นอาจเขียนว่า

Rated Power : 1,500 W

ตัวอักษร W ย่อมาจาก Watt (วัตต์) ซึ่งหมายถึง "กำลังไฟฟ้า" ที่เครื่องใช้ขณะทำงาน

โดยทั่วไป หากเปรียบเทียบเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ใช้งานในระยะเวลาเท่ากัน

• 500 W ใช้ไฟน้อยกว่า 1,000 W
• 1,000 W ใช้ไฟน้อยกว่า 2,000 W

แต่...

อย่าเพิ่งสรุปว่าเครื่องที่มีวัตต์สูง จะทำให้ค่าไฟแพงกว่าเสมอ เพราะยังมีอีกปัจจัยหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน
นั่นคือ ระยะเวลาที่ใช้งานค่าไฟคิดเป็น "หน่วย" ไม่ใช่วัตต์

ในบิลค่าไฟ เรามักเห็นคำว่า หน่วย (kWh)

หลายคนคิดว่าเกี่ยวกับกำลังไฟของเครื่องใช้ไฟฟ้า แต่จริง ๆ แล้วคือ ปริมาณพลังงานไฟฟ้าที่ใช้

1 หน่วยไฟฟ้า (1 kWh)

หมายถึง

การใช้ไฟ 1,000 วัตต์ เป็นเวลา 1 ชั่วโมง

ตัวอย่างเช่น

• 1,000 W เปิด 1 ชั่วโมง = 1 หน่วย
• 500 W เปิด 2 ชั่วโมง = 1 หน่วย
• 100 W เปิด 10 ชั่วโมง = 1 หน่วย

จึงเห็นได้ว่า ไม่ใช่แค่กำลังไฟที่มีผล แต่จำนวนชั่วโมงที่ใช้งานก็มีผลต่อค่าไฟเช่นกันสูตรคำนวณค่าไฟแบบง่าย ๆ

สูตรที่ใช้มีดังนี้

กำลังไฟ (วัตต์) ÷ 1,000 × จำนวนชั่วโมงที่ใช้งาน = จำนวนหน่วยไฟฟ้า (kWh)

จากนั้น

จำนวนหน่วย × ค่าไฟต่อหน่วย = ค่าไฟโดยประมาณ

หมายเหตุ: ค่าไฟต่อหน่วยของแต่ละครัวเรือนอาจแตกต่างกันตามอัตราค่าไฟและค่าบริการต่าง ๆ ในตัวอย่างนี้จะสมมติให้เฉลี่ย 4.50 บาทต่อหน่วย เพื่อให้เห็นภาพการคำนวณตัวอย่างที่ 1 เครื่องดูดฝุ่น

สมมติว่า

• กำลังไฟ 900 W
• ใช้งานวันละ 30 นาที (0.5 ชั่วโมง)

คำนวณ

900 ÷ 1,000 = 0.9 kW

0.9 × 0.5 = 0.45 หน่วย

ค่าไฟ

0.45 × 4.50 = ประมาณ 2 บาทต่อครั้ง

หากใช้งานทุกวัน

ค่าไฟจะอยู่ที่ประมาณ 60 บาทต่อเดือน

ตัวอย่างที่ 2 เครื่องปรับอากาศ

สมมติว่า

• กำลังไฟ 1,200 W
• เปิดวันละ 8 ชั่วโมง

คำนวณ

1,200 ÷ 1,000 = 1.2 kW

1.2 × 8 = 9.6 หน่วย

ค่าไฟ

9.6 × 4.50 = ประมาณ 43 บาทต่อวัน

หากเปิดทุกวันตลอดเดือน

ค่าไฟจากเครื่องปรับอากาศเพียงเครื่องเดียว อาจอยู่ที่ประมาณ 1,290 บาทต่อเดือน

อย่างไรก็ตาม เครื่องปรับอากาศรุ่นใหม่ โดยเฉพาะระบบอินเวอร์เตอร์ จะไม่ได้ใช้กำลังไฟเต็มตลอดเวลา เพราะคอมเพรสเซอร์จะปรับรอบการทำงานตามอุณหภูมิห้อง ทำให้ค่าใช้ไฟจริงอาจต่ำกว่าการคำนวณแบบนี้

ตัวอย่างที่ 3 กาต้มน้ำไฟฟ้า

หลายคนเห็นกาต้มน้ำไฟฟ้ามีกำลังไฟสูงถึง 2,000 วัตต์ แล้วคิดว่ากินไฟมาก

แต่ความจริง กาต้มน้ำใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที

สมมติ

• กำลังไฟ 2,000 W
• ต้มน้ำวันละ 5 นาที (ประมาณ 0.083 ชั่วโมง)

คำนวณ

2 × 0.083 = 0.166 หน่วย

ค่าไฟ

0.166 × 4.50 = ประมาณ 75 สตางค์ต่อครั้ง

แม้กำลังไฟสูง แต่ใช้เวลาสั้น จึงไม่ได้ทำให้ค่าไฟพุ่งอย่างที่หลายคนคิด

เครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟมาก ไม่ได้ขึ้นอยู่กับ "วัตต์" อย่างเดียว

ลองเปรียบเทียบ

พัดลม

• 60 W
• เปิดวันละ 15 ชั่วโมง

กับ

เครื่องทำน้ำอุ่น

• 3,500 W
• เปิดวันละ 10 นาที

แม้เครื่องทำน้ำอุ่นจะมีกำลังไฟสูงกว่าหลายสิบเท่า

แต่ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที

ในขณะที่พัดลมเปิดทั้งวัน

สุดท้ายค่าไฟอาจไม่ได้ต่างกันมากอย่างที่คิด

ดังนั้น การดูเฉพาะตัวเลขวัตต์ อาจทำให้เข้าใจผิดได้

ฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 ช่วยอะไร?

หากกำลังเลือกซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้า

อย่าดูเพียงราคาหรือกำลังไฟ

ควรสังเกต ฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5 ด้วย

บนฉลากจะมีข้อมูลที่เป็นประโยชน์ เช่น

• ระดับประสิทธิภาพ
• ค่าไฟฟ้าโดยประมาณต่อปี
• ค่าประสิทธิภาพพลังงานของเครื่อง

เครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีฉลากเบอร์ 5 มักใช้พลังงานได้คุ้มค่ากว่าเมื่อเทียบกับรุ่นที่ไม่มีฉลาก แม้ราคาซื้ออาจสูงกว่าเล็กน้อย แต่หากใช้งานเป็นเวลาหลายปี ก็อาจช่วยประหยัดค่าไฟได้มาก

ถ้าอยากรู้ค่าไฟจริงของแต่ละเครื่อง ทำอย่างไร?

ปัจจุบันมีอุปกรณ์ที่เรียกว่า ปลั๊กวัดการใช้ไฟฟ้า (Power Meter Plug)

เพียงเสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าผ่านอุปกรณ์นี้ ก็สามารถดูได้ว่า

• ใช้ไฟกี่วัตต์
• ใช้ไฟกี่หน่วย
• คิดเป็นค่าไฟประมาณเท่าไร

เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการรู้ข้อมูลจริงของเครื่องใช้ไฟฟ้าแต่ละชนิดในบ้าน 

การรู้ว่าเครื่องใช้ไฟฟ้ากินไฟมากหรือน้อย ไม่จำเป็นต้องเดา

เพียงสังเกต กำลังไฟ (W) ที่ระบุบนตัวเครื่อง และนำมาคำนวณร่วมกับระยะเวลาที่ใช้งาน ก็สามารถประมาณค่าไฟได้ด้วยตัวเอง

จำหลักง่าย ๆ ไว้เพียง 3 ข้อ

• วัตต์มาก ไม่ได้แปลว่าค่าไฟแพงเสมอไป
• เปิดนาน มีผลต่อค่าไฟไม่แพ้กำลังไฟของเครื่อง
• คำนวณก่อนเชื่อ จะช่วยให้รู้ว่าเครื่องไหนคือสาเหตุที่แท้จริงของค่าไฟที่เพิ่มขึ้น

เมื่อเข้าใจหลักการเหล่านี้แล้ว คุณจะไม่เพียงเลือกซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าได้อย่างคุ้มค่ามากขึ้น แต่ยังสามารถวางแผนการใช้ไฟในบ้านได้อย่างมีประสิทธิภาพ และอาจช่วยลดค่าไฟได้โดยไม่ต้องลดความสะดวกสบายในการใช้ชีวิตอีกด้วย