ความเข้าใจใหม่เกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างคนโรคจิตและฆาตกร

เวลาเราดูภาพยนตร์หรืออ่านข่าวอาชญากรรม มักจะเกิดความเข้าใจผิดโดยนําคําว่า โรคจิต และ ฆาตกร มาใช้แทนกันอยู่บ่อยครั้ง

จนหลายคนเผลอคิดไปว่าสองคํานี้คือสิ่งเดียวกัน หากใครสักคนมีพฤติกรรมแปลก หรือก่อเหตุรุนแรง สังคมมักจะตราหน้าทันทีว่าเป็นพวกโรคจิต แต่ในความเป็นจริงแล้ว

ทั้งสองคํานี้มีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงในเชิงจิตวิทยาและพฤติกรรมศาสตร์ที่ควรรู้ เราเริ่มจากการทําความเข้าใจคําว่าโรคจิตกันก่อน

ในทางจิตเวชศาสตร์คํานี้มักหมายถึงภาวะผิดปกติทางจิตใจ หรือความบกพร่องของบุคลิกภาพ แบบที่คนทั่วไปอาจจะรู้จักในนิยามของไซโคพาธ

ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่ไม่สามารถสร้างความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น หรือมีความเข้าใจในอารมณ์ของคนรอบข้างได้เหมือนมนุษย์ปกติ

เขาสามารถใช้ชีวิตกลมกลืนไปกับสังคมได้เป็นอย่างดี บางรายอาจมีความฉลาดสูง สุภาพ และมีเสน่ห์ดึงดูดใจ แต่ภายในกลับว่างเปล่าในเรื่องความรู้สึกผิดชอบชั่วดี

หลายคนที่เป็นโรคจิตไม่ได้มีเป้าหมายในการทําร้ายใครตราบใดที่พวกเขายังได้สิ่งที่ต้องการผ่านการวางแผนที่แยบยล

ส่วนฆาตกรนั้นเป็นคําเรียกสถานะของผู้ที่กระทําการพรากชีวิตผู้อื่น ซึ่งเป็นเรื่องของพฤติกรรมและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง

ฆาตกรอาจเป็นคนที่มีสติสัมปชัญญะครบถ้วนสมบูรณ์ มีความรักและความผูกพันกับครอบครัว แต่ก่อเหตุเพราะตกอยู่ใต้เงื่อนไขสถานการณ์ที่บีบคั้น

ความโกรธแค้นชั่ววูบ หรือความจําเป็นบางอย่างที่ทําให้เขาก้าวข้ามเส้นศีลธรรมไปทําผิดกฎหมายร้ายแรงได้ คนที่ฆ่าคนอื่นอาจไม่ได้ป่วยเป็นโรคจิตเลยแม้แต่น้อย

แต่ถูกขับเคลื่อนด้วยแรงจูงใจที่เป็นมนุษย์ทั่วไปมากเสียจนน่าตกใจ ความสับสนที่เกิดขึ้นเพราะสื่อต่างๆ มักจะสร้างภาพจําให้ฆาตกรดูมีความผิดปกติทางจิต

การทําเช่นนี้ช่วยให้คนทั่วไปรู้สึกสบายใจขึ้น เพราะการมองว่าฆาตกรเป็นคนบ้าทําให้เรารู้สึกว่าเราปลอดภัยดีตราบใดที่เราไม่บ้า แต่ในโลกความเป็นจริง

ความรุนแรงมักเกิดจากคนปกติที่มีเหตุผลของตัวเองมากกว่าที่เราคิด หากเราแยกแยะสองเรื่องนี้ออกจากกันได้ เราจะมองเห็นความจริงของสังคมที่ลึกซึ้งกว่าเดิม

เราจะไม่ด่วนตัดสินคนที่มีอาการทางจิตว่าเป็นอาชญากรคอยทําร้ายผู้อื่น และเราจะไม่ประมาทจนมองข้ามฆาตกรที่อาจจะเป็นคนที่ดูเหมือนคนปกติที่สุดในกลุ่ม

ความเข้าใจที่ถูกต้องจึงไม่ใช่แค่เรื่องของความรู้ทางวิชาการ แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราอยู่ร่วมกันในสังคมได้อย่างเท่าทันและมีความระมัดระวังบนพื้นฐานของข้อเท็จจริงที่ไม่ใช่เพียงแค่คํานิยามที่ถูกสร้างขึ้นในนิยายระทึกขวัญ