10 ทางหลวงที่ยาวที่สุดในไทย อันดับ 1 ยาว 1,270 กม. ผ่าน 13 จังหวัด ไม่ใช่พหลโยธิน
ถ้าถามว่า ทางหลวงที่ยาวที่สุดในไทย คือเส้นไหน หลายคนอาจตอบทันทีว่า "ถนนพหลโยธิน" เพราะเป็นถนนสายแรก ๆ ที่เราคุ้นชื่อ แต่ตัวเลขกลับบอกอีกแบบ เพราะอันดับ 1 ยาวกว่าพหลโยธินถึงประมาณ 275 กิโลเมตร และวิ่งผ่านถึง 13 จังหวัด (นับรวมกรุงเทพฯ)
วันนี้ผมรวบรวมตัวเลขระยะทางจากตารางรายการทางหลวงแผ่นดินแยกตามหมวดหมายเลข 1–4 มาจัดเป็น 10 ทางหลวงที่ยาวที่สุดในไทย พร้อมเกร็ดว่าแต่ละสายเริ่มที่ไหน ไปจบที่ไหน ชื่อถนนมาจากใคร และทำไมตัวเลขระยะทางของถนนเส้นเดียวกันจึงไม่เท่ากันในแต่ละแหล่งครับ
สรุปสั้น 10 ทางหลวงที่ยาวที่สุดในไทย
- อันดับ 1: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 (ถนนเพชรเกษม) ยาว 1,270.044 กม. กรุงเทพฯ ถึงด่านสะเดา จ.สงขลา
- อันดับ 2: ทางหลวงหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน) ยาว 994.749 กม. ไปจบที่สะพานแม่น้ำสาย จ.เชียงราย
- อันดับ 3: ทางหลวงหมายเลข 12 แม่สอด–มุกดาหาร ยาว 793.391 กม. ถนนเส้นเดียวที่ข้ามจากชายแดนเมียนมาไปชายแดนลาว
- รวมระยะทาง 10 อันดับแรกได้ประมาณ 6,441 กม.
- ตัวเลขแต่ละแหล่งไม่ตรงกันเสมอ เพราะนับจุดเริ่มต้นและช่วงถนนที่อยู่ในความดูแลของกรมทางหลวงต่างกัน
ตารางจัดอันดับ 10 ทางหลวงที่ยาวที่สุดในไทย
ตัวเลขด้านล่างเป็นระยะทางตามตารางรายการทางหลวงแผ่นดินในประเทศไทย หมวด 1–4 (วิกิพีเดียภาษาไทย ซึ่งเรียบเรียงจากบัญชีสายทางของกรมทางหลวง) โดยผมเรียงจากยาวไปสั้นเองครับ
| อันดับ | หมายเลขทางหลวง | สายทาง | ระยะทาง (กม.) |
|---|---|---|---|
| 1 | 4 | กรุงเทพมหานคร – ด่านสะเดา (ชายแดนมาเลเซีย) | 1,270.044 |
| 2 | 1 | อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ – สะพานแม่น้ำสาย (ชายแดนเมียนมา) | 994.749 |
| 3 | 12 | สะพานมิตรภาพแม่สอด – มุกดาหาร | 793.391 |
| 4 | 212 | หนองคาย – อุบลราชธานี | 576.298 |
| 5 | 11 | อินทร์บุรี – เชียงใหม่ | 562.673 |
| 6 | 2 | สระบุรี – สะพานมิตรภาพหนองคาย (ชายแดนลาว) | 495.409 |
| 7 | 101 | กำแพงเพชร – ด่านห้วยโก๋น จ.น่าน (ชายแดนลาว) | 488.473 |
| 8 | 3 | บางนา – หาดเล็ก จ.ตราด | 426.931 |
| 9 | 24 | ทางต่างระดับสีคิ้ว – อุบลราชธานี | 420.145 |
| 10 | 21 | สามแยกพุแค – เลย | 412.874 |
เจาะลึกทีละสาย จากอันดับ 1 ถึง 10
อันดับ 1 ทางหลวงหมายเลข 4 ถนนเพชรเกษม 1,270.044 กม.
เส้นทางสายใต้ที่ยาวที่สุดในประเทศ เริ่มจากกรุงเทพฯ ลงไปจนถึงจุดผ่านแดนถาวรสะเดา จังหวัดสงขลา ผ่านกรุงเทพฯ สมุทรสาคร นครปฐม ราชบุรี เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร ระนอง พังงา กระบี่ ตรัง พัทลุง และสงขลา รวม 13 แห่ง
เกร็ดที่หลายคนไม่รู้คือ ช่วงที่อยู่ในกรุงเทพฯ และสมุทรสาครไม่ได้มีฐานะเป็นทางหลวงแผ่นดินแล้ว แต่เป็นทางหลวงท้องถิ่น ส่วนชื่อ "เพชรเกษม" ตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่หลวงเพชรเกษมวิถีสวัสดิ์ (แถม เพชรเกษม) อธิบดีกรมทางหลวงคนที่ 7 หลังถนนสร้างเสร็จเมื่อปี 2493
ถ้าดูตามหลักกิโลเมตร ปลายทางที่ด่านสะเดาจะอยู่ที่ กม. 1310+554 ตัวเลข 1,310.554 กม. ที่เราเห็นตามสื่อจึงมาจากระบบหลักกิโลเมตร ซึ่งเริ่มนับจากในกรุงเทพฯ ครับ
อันดับ 2 ทางหลวงหมายเลข 1 ถนนพหลโยธิน 994.749 กม.
ถนนสายเหนือที่เริ่มจากอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ ไปจบที่กลางสะพานข้ามแม่น้ำสาย อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ชายแดนเมียนมา ระหว่างทางผ่านจังหวัดนครสวรรค์ถึง 2 ครั้ง เพราะแนวถนนแวะเข้าชัยนาทก่อนวกกลับมา
ชื่อเดิมของถนนนี้คือ "ถนนประชาธิปัตย์" ก่อนคณะรัฐมนตรีอนุมัติให้เปลี่ยนเป็น "ถนนพหลโยธิน" เมื่อ 10 ธันวาคม 2493 เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่พลเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา นายกรัฐมนตรีคนที่ 2 ของไทย
อันดับ 3 ทางหลวงหมายเลข 12 แม่สอด–มุกดาหาร 793.391 กม.
สายนี้น่าสนใจมาก เพราะวิ่งแนวตะวันตกไปตะวันออก จากสะพานมิตรภาพไทย–เมียนมาที่แม่สอด จังหวัดตาก ผ่านสุโขทัย พิษณุโลก เพชรบูรณ์ ชัยภูมิ ขอนแก่น มหาสารคาม กาฬสินธุ์ ร้อยเอ็ด ไปจบที่มุกดาหารริมแม่น้ำโขง รวม 10 จังหวัด
ทางหลวงสายนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงเอเชียหลายสาย และอยู่ในแผนระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก–ตะวันตก (EWEC) ที่เชื่อมเมียนมาไปถึงเวียดนามด้วย
อันดับ 4 ทางหลวงหมายเลข 212 หนองคาย–อุบลราชธานี 576.298 กม.
หรือ "ถนนชยางกูร" ที่ทอดยาวเลียบแม่น้ำโขงผ่านหนองคาย บึงกาฬ นครพนม มุกดาหาร ยโสธร อำนาจเจริญ และอุบลราชธานี ส่วนหน้าบทความของทางหลวงสายนี้ในวิกิพีเดียระบุไว้ประมาณ 584.700 กม. ซึ่งไม่ว่าใช้ตัวเลขไหนก็ยังอยู่อันดับ 4 เหมือนเดิม
อันดับ 5 ทางหลวงหมายเลข 11 อินทร์บุรี–เชียงใหม่ 562.673 กม.
เส้นทางสายประธานแนวเหนือ–ใต้อีกเส้น เริ่มที่ทางแยกต่างระดับอินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี ผ่านนครสวรรค์ พิจิตร พิษณุโลก อุตรดิตถ์ แพร่ ลำปาง ลำพูน ไปจบที่ถนนห้วยแก้ว ในอำเภอเมืองเชียงใหม่ รวม 9 จังหวัด
อันดับ 6 ทางหลวงหมายเลข 2 ถนนมิตรภาพ 495.409 กม.
เริ่มที่สระบุรีไปจบที่สะพานมิตรภาพไทย–ลาว จังหวัดหนองคาย ผ่านนครราชสีมา ขอนแก่น และอุดรธานี ถนนสายนี้ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาลสหรัฐฯ ทั้งงบประมาณและเทคนิคการก่อสร้าง ถือเป็นทางหลวงสายแรกของไทยที่ผิวจราจรเป็นแอสฟัลต์คอนกรีต
ในอดีตถนนมิตรภาพเคยนับกิโลเมตรที่ 0 ตั้งแต่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ทับกับพหลโยธินมาจนถึงสระบุรี ทำให้เคยมีระยะทางรวมถึง 615 กม. ก่อนปรับมานับจากสระบุรีในปัจจุบัน
อันดับ 7 ทางหลวงหมายเลข 101 กำแพงเพชร–ห้วยโก๋น 488.473 กม.
ถนนสายเหนือฝั่งตะวันออก เริ่มจากถนนพหลโยธินที่กำแพงเพชร ผ่านสุโขทัย แพร่ น่าน ไปจบที่จุดผ่านแดนถาวรบ้านห้วยโก๋น อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน ซึ่งเชื่อมกับเมืองเงิน แขวงไชยบุรี ประเทศลาว
อันดับ 8 ทางหลวงหมายเลข 3 ถนนสุขุมวิท 426.931 กม.
ช่วงที่เป็นทางหลวงหมายเลข 3 คือบางนาถึงหาดเล็ก จังหวัดตราด ผ่านสมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง และจันทบุรี แต่ถ้านับถนนสุขุมวิททั้งเส้นตั้งแต่ในกรุงเทพฯ จะยาวประมาณ 488 กม.
ถนนสายนี้เริ่มจากถนนกรุงเทพฯ–สมุทรปราการที่เปิดใช้เมื่อ 8 กันยายน 2479 ก่อนได้ชื่อ "สุขุมวิท" ในปี 2493 เพื่อเป็นเกียรติแก่พระพิศาลสุขุมวิท อธิบดีกรมทางผู้วางแผนแม่บทโครงข่ายทางหลวงทั่วประเทศ
อันดับ 9 ทางหลวงหมายเลข 24 สีคิ้ว–อุบลราชธานี 420.145 กม.
แยกออกจากถนนมิตรภาพที่ทางต่างระดับสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา แล้วพาดผ่านบุรีรัมย์ สุรินทร์ ศรีสะเกษ ไปจบที่อุบลราชธานี จุดเริ่มต้นเดิมของสายนี้เคยอยู่ที่ทางแยกโชคชัย ก่อนย้ายมานับกิโลเมตรที่ 0 ที่ทางต่างระดับสีคิ้ว และต่อขยายจากเดชอุดมไปถึงวารินชำราบ
อันดับ 10 ทางหลวงหมายเลข 21 พุแค–เลย 412.874 กม.
เริ่มที่ทางแยกพุแค อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี ผ่านลพบุรี เพชรบูรณ์ ไปจบที่อำเภอเมืองเลย เป็นทางหลวงสายประธานแนวเหนือ–ใต้ที่เชื่อมภาคกลางกับเพชรบูรณ์และเลย ผ่านทั้งหมด 4 จังหวัด
อันดับที่เกือบติด Top 10
- ทางหลวงหมายเลข 117 นครสวรรค์–จุดผ่านแดนภูดู่ 396.784 กม. (ตัวเลขนี้รวมช่วงทางหลวง 1325, 1104 และ 1047 ด้วย)
- ทางหลวงหมายเลข 202 ชัยภูมิ–เขมราฐ 392.320 กม.
- ทางหลวงหมายเลข 41 สี่แยกปฐมพร–พัทลุง 382.616 กม.
- ทางหลวงหมายเลข 201 สีคิ้ว–เชียงคาน 382.228 กม.
ทำไมระยะทางของถนนเส้นเดียวกันจึงไม่เท่ากัน
ถ้าลองค้นเอง จะเจอตัวเลขหลายชุด เช่น ถนนเพชรเกษมมีทั้ง 1,270.044 กม. และ 1,310.554 กม. ส่วนทางหลวงหมายเลข 12 มีทั้ง 793.391 กม. และ 771.123 กม. สาเหตุหลัก ๆ มี 3 ข้อครับ
- จุดเริ่มนับต่างกัน: บางตัวเลขเป็นหลักกิโลเมตรที่นับจากจุดเริ่มในกรุงเทพฯ ไม่ใช่ความยาวช่วงที่กรมทางหลวงดูแลจริง
- ถนนบางช่วงถูกโอนไป: หลายสายมีบางช่วงที่โอนไปเป็นทางหลวงท้องถิ่นหรือให้กรมทางหลวงชนบทดูแล
- มีการปรับแนวและนับใหม่: เมื่อตัดถนนเลี่ยงเมืองหรือปรับจุดเริ่มต้น ตัวเลขก็เปลี่ยนตาม
ข่าวดีคือ ไม่ว่าจะใช้ตัวเลขชุดไหน ถนนเพชรเกษมก็ยังเป็นอันดับ 1 และพหลโยธินก็ยังเป็นอันดับ 2 อยู่ดี
รู้หรือไม่ เลขทางหลวงบอกภาคและความสำคัญได้
ระบบหมายเลขทางหลวงของกรมทางหลวงมีความหมายซ่อนอยู่ ดูง่าย ๆ จากตัวเลขหลักแรกและจำนวนหลัก
| ตัวเลข | ความหมาย |
|---|---|
| ขึ้นต้นด้วย 1 | ภาคเหนือ (และบางส่วนของอีสาน) |
| ขึ้นต้นด้วย 2 | ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ |
| ขึ้นต้นด้วย 3 | ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคตะวันตก |
| ขึ้นต้นด้วย 4 | ภาคใต้ |
| เลขหลักเดียว (1–4) | ทางหลวงสายหลักจากกรุงเทพฯ ไปแต่ละภาค มีทั้งหมด 4 สาย |
| เลข 2 หลัก | ทางหลวงสายประธานของแต่ละภาค |
| เลข 3 หลัก | สายรองประธาน เชื่อมเข้าเมืองหรือพื้นที่สำคัญ |
| เลข 4 หลัก | เชื่อมจังหวัดกับอำเภอหรือสถานที่สำคัญในพื้นที่ |
จะเห็นว่า 10 อันดับแรกเป็นเลข 1–3 หลักทั้งหมด เพราะเป็นทางหลวงระดับสายหลักและสายประธานที่ออกแบบให้วิ่งข้ามหลายจังหวัด ส่วนชื่อถนนอย่างพหลโยธิน สุขุมวิท และเพชรเกษม มาจากประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีลงวันที่ 10 ธันวาคม 2493 ที่ตั้งชื่อทางหลวงแผ่นดินพร้อมกัน 44 เส้นทาง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถนนที่ยาวที่สุดในประเทศไทยคือถนนอะไร
ถนนเพชรเกษม หรือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4 ยาว 1,270.044 กม. ตามตารางรายการทางหลวงแผ่นดิน ส่วนตามระบบหลักกิโลเมตรปลายทางอยู่ที่ประมาณ กม. 1,310
ถนนพหลโยธินยาวกี่กิโลเมตร
ประมาณ 994.749 กม. จากอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิถึงสะพานแม่น้ำสาย อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย
ทางหลวงสายหลักของไทยมีกี่สาย
มี 4 สาย คือ หมายเลข 1 พหลโยธิน หมายเลข 2 มิตรภาพ หมายเลข 3 สุขุมวิท และหมายเลข 4 เพชรเกษม
ทางหลวงในประเทศไทยแบ่งเป็นกี่ประเภท
ตามพระราชบัญญัติทางหลวง พ.ศ. 2535 แบ่งเป็น 5 ประเภท คือ ทางหลวงพิเศษ ทางหลวงแผ่นดิน ทางหลวงชนบท ทางหลวงท้องถิ่น และทางหลวงสัมปทาน
ทำไมแต่ละเว็บบอกระยะทางไม่ตรงกัน
เพราะบางแหล่งใช้ความยาวช่วงที่กรมทางหลวงดูแล บางแหล่งใช้เลขหลักกิโลเมตร และบางแหล่งเป็นข้อมูลเก่าก่อนมีการปรับแนวหรือโอนถนนบางช่วง
สรุป
ใน 10 ทางหลวงที่ยาวที่สุดในไทย ถนนเพชรเกษมครองอันดับ 1 แบบทิ้งห่าง ด้วยระยะทาง 1,270.044 กม. ผ่าน 13 จังหวัด ยาวกว่าพหลโยธินที่ตามมาเป็นอันดับ 2 ราว 275 กม. ส่วนอันดับ 3 คือทางหลวงหมายเลข 12 ที่ข้ามประเทศจากแม่สอดไปมุกดาหาร
ใครเคยขับครบสายไหนมาแล้วบ้าง หรือมีถนนสายไหนที่ชอบเป็นพิเศษ มาเล่าให้ฟังในคอมเมนต์ได้เลยครับ ใกล้ปีใหม่แล้ว ใครจะขับรถกลับบ้านก็เช็กเส้นทางและพักผ่อนให้พอก่อนออกเดินทางด้วยนะครับ
หมายเหตุ: ระยะทางอ้างอิงจากตารางรายการทางหลวงแผ่นดินในประเทศไทย หมวด 1–4 (วิกิพีเดียภาษาไทย ณ 21 พ.ย. 2569) ซึ่งอาจต่างจากตัวเลขในแหล่งอื่นตามวิธีนับที่อธิบายไว้ด้านบน
ทำไมชุดขุนนางไทยโบราณถึงดูเหมือนชุดเจ้าที่ศาลพระภูมิ?
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ปั๊มน้ำบรอดสตรีท 1854 เมื่อ จอห์น สโนว์ ถอดรหัสต้นตอการระบาดของอหิวาตกโรคในย่านโซโห
เปิด 7 คนดังระดับโลก ที่เคยปรากฏตัวในงานเลี้ยงสุดเอ็กซ์คลูซีฟ ณ สถานที่ส่วนตัวของไทย
เปิดรายชื่อ 5 ซูเปอร์สตาร์ระดับโลก ที่เคยใช้บริการเรือยอชต์หรูเที่ยวทะเลอันดามันของไทย
กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569
3 สำนักดังปล่อยแนวทางงวด 1 ธันวาคม 2569 ขนมไทย อ.น๊อตตี้ ใต้ฟ้า และเจ๊เขียว มีชุดเลขให้จับตา
ประวัติความเป็นมาและเรื่องราวน่ารู้ของไพ่
ราคาดิ่งจนน่าตกใจ! เปิด 5 รถยนต์มือสองรุ่นยอดนิยม จากรถที่เคยราคาแรง วันนี้ราคาร่วงจนคนซื้อยิ้ม คนขายกุมขมับ
แม่น้ำหนึ่ง งวด 1 ธ.ค. 69 เลขธูปปู่ 395 ชุดหัวใจ 6 คู่ 549-369 และอีก 10 ชุดเลขสองตัว
เหงื่อออกเยอะตอนออกกำลังกาย ไม่ได้แปลว่าร่างกายเผาผลาญเยอะ
เปิด 5 ประเทศที่มีระบบขนส่งสาธารณะดีที่สุดในโลก เดินทางตรงเวลา ครอบคลุมทั่วถึง จนคนไม่จำเป็นต้องมีรถส่วนตัว
ซบเซาหนักสุดในรอบปี! เปิด 5 ตลาดนัดชื่อดังที่เคยคนเดินเบียด แต่วันนี้กลับเงียบเหงา พ่อค้าแม่ค้ากุมขมับ
10 หมู่บ้านร้างทั่วโลก จากชุมชนที่เคยคึกคักสู่สถานที่ไร้ผู้คน
ไม่ใช่รัสเซีย ! เปิด 10 ประเทศคะแนนสูงสุดด้านการดื่มแอลกอฮอล์ โรมาเนียครองอันดับ 1 สูงถึง 17 ลิตรต่อปี