พิธีกรรมขุดศพบรรพบุรุษขึ้นมาแต่งตัวใหม่ของชาวโทราจา

พิธีมาเนเน่ (Ma'nene) เป็นพิธีกรรมหลังความตายของชาวโทราจา ที่อาศัยอยู่บนเกาะสุลาเวสี ประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งคำนี้มีความหมายตรงตัวว่า "การทำความสะอาดบรรพบุรุษ" โดยชาวบ้านที่นี่ไม่ได้มองว่าความตายคือการสิ้นสุด แต่เป็นเพียงการเปลี่ยนผ่านในชีวิตอีกรูปแบบหนึ่งเท่านั้น
สำหรับหัวใจสำคัญของพิธีกรรมนี้ จะจัดขึ้นทุกๆ สองถึงสามปี มักจะอยู่ในช่วงเดือนสิงหาคมหลังจากฤดูเก็บเกี่ยว โดยสมาชิกในครอบครัวจะร่วมมือกันทำสิ่งต่างๆ เริ่มจากการเดินทางไปยังสุสานหน้าผาหินเพื่อนำโลงศพของญาติผู้ล่วงลับลงมา จากนั้นจะเปิดโลงออกเพื่อทำความสะอาดฝุ่นและคราบต่างๆ จากร่าง ซึ่งส่วนใหญ่ถูกรักษาสภาพไว้จนแห้งคล้ายมัมมี่ด้วยสมุนไพรแบบโบราณและการฉีดฟอร์มาลินในปัจจุบัน
ขั้นตอนต่อมาคือการแต่งตัวให้ใหม่ โดยครอบครัวจะนำเสื้อผ้าชุดใหม่ที่สวยงาม ไม่ว่าจะเป็นชุดสูท ชุดราตรี เสื้อผ้าแฟชั่น หรือแม้แต่แว่นตากันแดดและเครื่องประดับ มาสวมใส่ให้แก่ร่างของบรรพบุรุษ พร้อมทั้งตรวจเช็กและซ่อมแซมโลงศพ หากพบว่าชำรุดหรือผุพังก็จะเปลี่ยนโลงใหม่ให้ เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างเน่าเปื่อยไปตามสภาพอากาศ จากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนของการพาเดินเยี่ยมบ้านและถ่ายรูปครอบครัว ซึ่งในอดีตมีเรื่องเล่าว่าเป็นการพาร่างเดินกลับหมู่บ้าน แต่ในปัจจุบันจะเป็นการอุ้มหรือประคองร่างมาพบปะพูดคุย ร่วมวงกินข้าว และถ่ายรูปคู่กับลูกหลานราวกับว่าพวกเขายังมีชีวิตอยู่
แม้ว่าสำหรับคนนอก พิธีกรรมนี้อาจดูน่ากลัวหรือชวนขนลุก แต่สำหรับชาวโทราจา สิ่งนี้คือการแสดงความรักและความผูกพันที่ไร้กาลเวลา ตามความเชื่อในระบบที่เรียกว่า วิถีแห่งบรรพบุรุษ พวกเขาเชื่อว่าวิญญาณของผู้ตายยังคงวนเวียนอยู่รอบบ้านและคอยปกป้องคุ้มครองลูกหลาน การดูแลร่างของพวกเขาให้สะอาดและสวยงามอยู่เสมอ จะนำความร่มเย็นเป็นสุขและการเก็บเกี่ยวที่อุดมสมบูรณ์มาสู่ครอบครัว อีกทั้งยังเป็นกุศโลบายที่ช่วยให้คนในตระกูลที่แยกย้ายกันไปทำงานในเมืองใหญ่ ได้กลับมารวมตัวกันเพื่อพบปะญาติพี่น้องและแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษร่วมกัน