เปิดที่มาชื่อตําบลแสนแสบและตํานานคลองสายประวัติศาสตร์

เมื่อพูดถึงคลองที่หลายคนคุ้นเคยจากการสัญจรในกรุงเทพมหานคร เชื่อว่าชื่อของคลองแสนแสบต้องปรากฏขึ้นในความคิดเป็นอันดับต้นๆ เส้นทางน้ําสายนี้ไม่ได้มีดี

เพียงแค่การเป็นทางลัดเลี่ยงรถติด แต่ยังซ่อนเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และที่มาของชื่อที่เรียกได้ว่าน่าสนใจไม่น้อย ชื่อแสนแสบนั้นมีคําอธิบายที่เล่าต่อกัน

มาหลายกระแส แต่ที่โดดเด่นและเป็นที่ยอมรับมากที่สุดเกี่ยวพันกับความยากลําบากของไพร่พลและชาวบ้านในอดีตที่ต้องขุดลอกคูคลองแห่งนี้ด้วยความเหนื่อยยาก

ในสมัยรัชกาลที่ 3 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ขุดคลองสายนี้ขึ้นเพื่อใช้เป็นเส้นทางยุทธศาสตร์ในการส่งกําลังบํารุงไปยังสมรภูมิรบทางตะวันออก ซึ่งในขณะนั้นพื้นที่แถบ

นี้เป็นป่ารกชัฏและเต็มไปด้วยแมลงร้ายจํานวนมาก โดยมีเรื่องเล่าว่าชาวบ้านและทหารที่มาขุดคลองต่างถูกยุงและแมลงกัดต่อยจนแสบไปทั้งตัวและทั่วร่าง บ้างก็ว่า

ผิวหนังเกิดอาการอักเสบแดงจากการโดนพิษของแมลงในป่าลึก ทําให้เกิดความทรมานอย่างแสนสาหัสจนเป็นที่มาของชื่อคลองแสนแสบ สื่อถึงความแสบผิวแสบกายจากการทํางาน

ท่ามกลางธรรมชาติที่ไม่เป็นใจในยุคนั้น

ความยาวของคลองแสนแสบยังเป็นสถิติที่น่าทึ่ง เพราะถือเป็นหนึ่งในคลองที่ยาวที่สุดในประเทศไทย มีต้นทางเชื่อมกับคลองมหานาคในเขตพระนครและทอดยาวไปไกลจนถึง

จังหวัดฉะเชิงเทราและปราจีนบุรี ความยาวตลอดสายเกินกว่าเจ็ดสิบกิโลเมตร ซึ่งในอดีตคลองสายนี้เปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงระบบคมนาคมและการเกษตร

กรรมของชาวบ้านแถบชานเมืองหลวง ทั้งยังเป็นเส้นทางลําเลียงสินค้าเกษตรเข้าสู่ตลาดหลักใจกลางเมืองหลวงอย่างมีประสิทธิภาพ

นอกเหนือจากชื่อที่ฟังดูหวาดเสียวและความยาวที่เป็นจุดเด่นแล้ว คลองแสนแสบยังทําหน้าที่เป็นพยานทางประวัติศาสตร์ที่เห็นการเปลี่ยนแปลงของเมืองหลวงมาทุกยุค

สมัย จากภาพผืนน้ําที่เคยใสสะอาดและเป็นทางผ่านของเรือสินค้าไม้พาย กลายเป็นคลองที่เต็มไปด้วยเรือด่วนหางยาวที่เร่งรีบตัดผ่านกระแสน้ําในแต่ละวัน สภาพแวดล้อม

ที่เคยร่มรื่นด้วยต้นไม้ใหญ่ถูกแทนที่ด้วยตึกอาคารและโครงการที่อยู่อาศัยที่ขยายตัวติดริมฝั่งคลอง แต่แม้กาลเวลาจะเปลี่ยนไปเพียงใด ร่องรอยของคลองสายนี้ยัง

คงทําหน้าที่สําคัญในการระบายน้ําและเป็นเส้นทางสัญจรที่หลีกเลี่ยงไม่ได้สําหรับคนเมืองจํานวนมาก

การมองย้อนกลับไปถึงจุดเริ่มต้นของคลองแสนแสบ ไม่เพียงแต่ทําให้เรารู้จักที่มาของสถานที่ แต่ยังช่วยเตือนใจถึงความพยายามของบรรพบุรุษที่สร้างโครงสร้างพื้น

ฐานเหล่านี้ขึ้นมาด้วยแรงกายแรงใจ แม้ชื่อจะดูน่ากลัวหรือฟังดูแปลกหูในสายตาคนยุคใหม่ แต่นั่นคือบันทึกความทรงจําที่สะท้อนถึงวิถีชีวิตและความอดทนที่ถูกฝัง

รากอยู่ในเส้นเลือดใหญ่ของกรุงเทพมหานครและปริมณฑลมาตราบจนปัจจุบัน การแวะเวียนไปสัมผัสวิถีริมฝั่งคลองในบางช่วงที่ยังคงพอหลงเหลือบรรยากาศดั้งเดิม ก็นับ

เป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยให้เราเข้าใจเรื่องราวของสถานที่แห่งนี้ได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น