ทําไมรหัสผ่านยาวหลายคําถึงปลอดภัยกว่าการใช้สัญลักษณ์แทนตัวอักษร

หลายคนที่พยายามสร้างรหัสผ่านเพื่อความปลอดภัยทางออนไลน์มักเจอกับคําแนะนําแบบเดิมนั่นคือการตั้งรหัสที่สั้นแต่ซับซ้อน โดยการนําคําธรรมดามาตั้งแล้วเปลี่ยนตัวอักษรบางตัวให้เป็นตัวเลขหรือสัญลักษณ์ เช่น เปลี่ยนตัว o เป็นเลข 0 หรือเปลี่ยนตัว i เป็น

เครื่องหมายตกใจ วิธีการเหล่านี้กลายเป็นมาตรฐานที่ถูกปลูกฝังมาอย่างยาวนานและทําให้ผู้ใช้งานจํานวนมากรู้สึกว่าตัวเองกําลังทําสิ่งที่ถูกต้องแล้ว แต่ความจริงที่น่าสนใจคือวิธีการดังกล่าวแท้จริงแล้วกลับกลายเป็นช่องโหว่ที่แฮกเกอร์โปรดปรานที่สุดเพราะระบบ

คอมพิวเตอร์ที่ใช้เดารหัสผ่านสามารถคาดเดารูปแบบการแทนที่ตัวอักษรเหล่านี้ได้ง่ายมากและรวดเร็วเป็นพิเศษ หากคํานวณตามหลักความน่าจะเป็น คอมพิวเตอร์สามารถใช้โปรแกรมพื้นฐานไล่เรียงรูปแบบการพิมพ์ยอดนิยมเหล่านี้ได้ภายในไม่กี่วินาทีเท่านั้น ยิ่งไปกว่านั้น

การใช้รหัสผ่านแบบสั้นยังทําให้เราจําได้ยากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไปหรือเมื่อมีการบังคับให้เปลี่ยนบ่อยครั้ง ส่งผลให้หลายคนเลือกที่จะจดรหัสใส่กระดาษแปะไว้หน้าจอคอมพิวเตอร์ซึ่งเป็นความเสี่ยงทางกายภาพที่แก้ไขได้ยากยิ่งกว่าความเสี่ยงทางโลกไซเบอร์เสียอีก

ทางออกที่ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ยุคใหม่แนะนําคือการหมุนเปลี่ยนแนวคิดใหม่หันมาใช้สิ่งที่เรียกว่าวลีรหัสผ่านหรือ Passphrase แทน ซึ่งเป็นการนําคําสามหรือสี่คําที่ไม่เกี่ยวข้องกันมาต่อกันเป็นประโยคยาวๆ ที่เราสามารถจดจําได้ทันที เช่น การนําคําว่า ทะเล แมว สีส้ม และ กาแฟ มาต่อกันเป็น ทะเลแมวสีส้มกาแฟ แม้จะดูเหมือนเป็นประโยคที่ไม่มีความหมายชัดเจน แต่ความยาวของตัวอักษรที่เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาลทําให้คอมพิวเตอร์ต้องใช้เวลาในการเดานานขึ้นมหาศาลจนแทบจะเป็นไปไม่ได้เลย การเน้นความยาวแทนความซับ

ซ้อนของตัวอักษรเป็นกลยุทธ์ที่ได้ผลดีกว่ามากในเชิงการป้องกันการโจมตีแบบเดาสุ่ม เมื่อรหัสผ่านมีความยาวเกิน 15 หรือ 20 ตัวอักษรขึ้นไป ต่อให้เราใช้เฉพาะตัวอักษรภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษที่ไม่เปลี่ยนตัวเป็นเลขเลยก็ตาม ความยาวเหล่านั้นทําหน้าที่เป็นกําแพง

ป้องกันที่แข็งแกร่งกว่าการสลับตัวอักษรเพียงไม่กี่ตัวอย่างเห็นได้ชัด การจดจําวลีรหัสผ่านก็ทําได้ง่ายกว่าเพียงแค่เรานึกถึงประโยคตลกๆ หรือเหตุการณ์ที่เราเห็นในชีวิตประจําวัน ความสอดคล้องของคําจะช่วยให้สมองของเราเก็บข้อมูลได้แม่นยํากว่าการพยายามจํารหัสที่ผสมเครื่องหมายแปลกๆ จนสับสน การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมนี้ไม่ได้เพียงแค่ช่วยเพิ่มระดับความปลอดภัยของบัญชีผู้ใช้งานเท่านั้น แต่ยังช่วยลดภาระทางความคิดในการต้องมาคอยกังวลว่าลืมรหัสผ่านหรือเผลอทํารหัสหลุดไปเพราะการจดใส่กระดาษ การตั้งรหัสผ่านด้วยวลีที่ยาว

จึงเป็นทางเลือกง่ายๆ ที่ให้ผลลัพธ์มหาศาลและปลอดภัยกว่าอย่างที่คุณคาดไม่ถึง