คริสเตียน vs คริสตัง ต่างกันอย่างไร?

หลายคนเข้าใจว่า "คริสเตียน" และ "คริสตัง" คือคนละศาสนา หรือเชื่อกันคนละแบบ แต่ความจริงแล้ว ทั้งสองคำล้วนหมายถึง ผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์ เพียงแต่ใช้ต่างกันตามบริบททางภาษาและวัฒนธรรม โดยเฉพาะในประเทศไทย

คำว่า "Christian" ในระดับสากล

หากเดินทางไปต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นสหรัฐอเมริกา อังกฤษ เยอรมนี อิตาลี หรือประเทศอื่น ๆ เมื่อถามว่า

"What religion are you?"

ผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์ ไม่ว่าจะเป็น

- คาทอลิก (Catholic)

- โปรเตสแตนต์ (Protestant)

- ออร์ทอดอกซ์ (Orthodox)

ล้วนสามารถตอบได้ว่า

"I'm a Christian."

เพราะคำว่า Christian เป็นคำเรียกรวมของผู้ที่เชื่อในพระเยซูคริสต์ทุกนิกาย

หากต้องการระบุให้ชัดเจน ก็จะบอกต่อว่าเป็น Catholic, Protestant หรือ Orthodox เท่านั้น

แล้ว "คริสตัง" มาจากไหน?

คำว่า คริสตัง เป็นคำที่ใช้ในประเทศไทยเป็นหลัก โดยมีรากศัพท์มาจากภาษาโปรตุเกส Cristão ซึ่งแปลว่า "ชาวคริสต์"

คำนี้เข้ามาในสมัยกรุงศรีอยุธยา พร้อมกับมิชชันนารีชาวโปรตุเกสที่เผยแผ่ศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก คนไทยในยุคนั้นจึงเรียกผู้ที่นับถือคาทอลิกว่า คริสตัง และใช้สืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน

ทำไมคนไทยถึงแยกคำว่า "คริสเตียน" กับ "คริสตัง"

ต่อมา เมื่อมิชชันนารีโปรเตสแตนต์เข้ามาเผยแผ่ศาสนาในไทย จึงเริ่มมีการใช้คำว่า

- คริสตัง = ผู้ที่นับถือนิกายโรมันคาทอลิก

- คริสเตียน = ผู้ที่นับถือนิกายโปรเตสแตนต์

เพื่อให้แยกนิกายได้ง่ายในการพูดคุย

อย่างไรก็ตาม นี่เป็น ธรรมเนียมการใช้ภาษาในประเทศไทย ไม่ใช่หลักคำสอนของศาสนา

- ในระดับโลก Christian หมายถึงผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์ทุกนิกาย

- คำว่า คริสตัง เป็นคำที่ใช้ในประเทศไทยเป็นหลัก เพื่อเรียกผู้ที่นับถือนิกายโรมันคาทอลิก

- ดังนั้น คริสตังทุกคนเป็นคริสเตียน แต่คริสเตียนไม่ได้หมายถึงคริสตังเสมอไป เพราะคำว่า "คริสเตียน" เป็นคำที่กว้างกว่า

ดังนั้น หากได้ยินชาวต่างชาติพูดว่า "I'm a Christian." อย่าเพิ่งสรุปว่าเขาเป็นโปรเตสแตนต์ เพราะเขาอาจเป็นคาทอลิก ออร์ทอดอกซ์ หรือคริสเตียนนิกายอื่นก็ได้ ส่วนการแยกคำว่า คริสเตียน กับ คริสตัง แบบที่คนไทยคุ้นเคยนั้น เป็นลักษณะเฉพาะของการใช้ภาษาในประเทศไทยมากกว่า