ทำไมเสาเหล็กโบราณแห่งเดลีจึงผุกร่อนช้า
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
กลางลานโบราณสถานกุตุบในกรุงเดลี มีเสาเหล็กสีเข้มตั้งอยู่กลางแจ้ง ผ่านทั้งแดด ฝน และฤดูกาลมานับไม่ถ้วน เมื่อเทียบกับรั้วเหล็กทั่วไปที่อาจเกิดสนิมจนผุได้ภายในไม่กี่ปี สภาพของเสาต้นนี้ดูชวนแปลกใจ
เสาเหล็กแห่งเดลีมีอายุราว 1,600 ปี สร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์คุปตะของอินเดีย และมีน้ำหนักเกือบ 7 ตัน ผิวส่วนเหนือพื้นดินยังคงสภาพดีพอให้เห็นร่องรอยจารึกโบราณ จึงมีคำบอกเล่าต่อกันว่าเสานี้ไม่เคยขึ้นสนิมเลย
ความจริงคือเสามีสนิม แต่สนิมบางส่วนกลับช่วยปกป้องเนื้อเหล็ก งานศึกษาพบชั้นสารจากการกัดกร่อนที่เกาะค่อนข้างแน่นบนผิว ช่วยชะลอการกัดกร่อนต่อไป ประกอบกับองค์ประกอบของเหล็กและสภาพแวดล้อมที่เสาเผชิญ
สนิมที่ช่วยชะลอสนิม
เมื่อเหล็กสัมผัสความชื้นและออกซิเจน ผิวจะเกิดปฏิกิริยาและกลายเป็นผลิตภัณฑ์การกัดกร่อน สนิมบนเหล็กทั่วไปอาจมีลักษณะร่วนหรือหลุดลอก ทำให้น้ำและอากาศเข้าถึงเนื้อเหล็กด้านในได้ต่อ การกัดกร่อนจึงดำเนินไปเรื่อย ๆ
เสาแห่งเดลีก็ผ่านกระบวนการนี้เช่นกัน แต่ผลวิเคราะห์สนิมโดย ร. บาลาสุบรามาเนียม จากสถาบันเทคโนโลยีแห่งอินเดีย กานปุระ ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Corrosion Science เมื่อปี 2000 พบสารหลายชนิดในชั้นผิว รวมถึงสารประกอบเหล็กและฟอสเฟตที่ก่อตัวเป็นชั้นบางบริเวณใกล้เนื้อโลหะ ชั้นดังกล่าวมีรูพรุนน้อย จึงช่วยลดอัตราการกัดกร่อน
งานวิจัยอธิบายว่าเหล็กของเสามีฟอสฟอรัสอยู่ค่อนข้างมาก ซึ่งมีส่วนช่วยให้ชั้นป้องกันก่อตัวขึ้น ขณะเดียวกัน การเปียกและแห้งสลับกันตามสภาพอากาศก็ช่วยให้สารประกอบฟอสเฟตเปลี่ยนเป็นชั้นที่ปกป้องผิวได้ดีขึ้น ส่วนอนุภาคตะกรันที่หลงเหลืออยู่ในเนื้อเหล็กจากกรรมวิธีผลิตก็มีบทบาทต่อการก่อตัวของชั้นผิวด้วย
นักวิจัยในอดีตให้น้ำหนักกับปัจจัยต่างกัน บางรายมองว่าสภาพอากาศค่อนข้างแห้งเป็นตัวแปรสำคัญ ขณะที่งานวิเคราะห์ชั้นสนิมในเวลาต่อมาเน้นบทบาทของฟอสฟอรัสและสารประกอบบนผิว คำอธิบายที่มีหลักฐานรองรับจึงเป็นการทำงานร่วมกันของวัสดุกับสภาพแวดล้อม มากกว่าจะยกความดีความชอบให้ส่วนผสมชนิดเดียว
ช่างโบราณสร้างเสาขนาดนี้ได้อย่างไร
บทความวิชาการที่เผยแพร่ผ่านคลังของห้องปฏิบัติการโลหวิทยาแห่งชาติอินเดียอธิบายว่า ช่างสมัยนั้นนำก้อนเหล็กที่เผาจนร้อนมาตีและเชื่อมรวมกันหลายขั้นตอน จนได้เสาขนาดใหญ่ เป็นงานที่ต้องอาศัยทั้งความชำนาญในการควบคุมความร้อนและแรงงานจำนวนมาก
จารึกบนเสาเชื่อมโยงกับกษัตริย์พระนามว่า “จันทรา” ซึ่งนักวิชาการจำนวนมากเชื่อว่าอาจหมายถึงพระเจ้าจันทรคุปต์ที่ 2 ส่วนสถานที่ตั้งเดิมและเส้นทางการเคลื่อนย้ายยังมีข้อถกเถียง เสาอาจไม่ได้ตั้งอยู่ที่เดลีตั้งแต่แรก จึงไม่ควรนับว่ามันผ่านสภาพอากาศของเดลีครบตลอดอายุ
คำว่า “ไม่มีสนิมแม้แต่นิดเดียว” จึงไม่ตรงกับหลักฐาน งานสำรวจเก่าเคยรายงานว่าส่วนที่อยู่ใต้ดินมีสนิมและหลุมกัดกร่อนมากกว่าส่วนเหนือดิน สิ่งที่ทำให้เสาต้นนี้พิเศษคือการคงสภาพได้ยาวนานอย่างน่าทึ่ง พร้อมทิ้งหลักฐานให้เห็นทั้งฝีมือช่างเหล็กโบราณและเคมีบนผิวโลหะที่นักวิจัยยังนำมาศึกษาได้ในปัจจุบัน
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
ไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69
แยกอาการภูมิแพ้ ไข้หวัดใหญ่ และสัญญาณปอดอักเสบเบื้องต้น
“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”
ทำไมช่วงปลายปีจึงรู้สึกเหนื่อยใจและรับมือได้อย่างไร
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ผลหวยปี 2568 ครบ 24 งวด รางวัลที่ 1 ลงท้าย 52 ถึง 3 งวด เลขท้าย 2 ตัว 06 ซ้ำปี 68-69
ทำไมฝุ่น PM 2.5 จึงมักสูงในช่วงเช้าของฤดูหนาว
นอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาป
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
สิทธิผู้ซื้อออนไลน์เมื่อได้รับสินค้าไม่ตรงปก






