ไหโบราณแห่งแบกแดดเคยใช้ผลิตไฟฟ้าหรือไม่
* รูปภาพใช้เพื่อประกอบเนื้อหาเท่านั้น อาจไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริงหรือภาพจริงจากเรื่องในบทความ ขอบคุณภาพประกอบจาก https://graphic.in.th
ไหดินเผาใบเล็กสูงราว 14 เซนติเมตรดูเหมือนภาชนะธรรมดา แต่ภายในมีกระบอกทองแดงและแท่งเหล็กอยู่ร่วมกัน โบราณวัตถุที่พบใกล้กรุงแบกแดดชิ้นนี้จึงถูกเรียกว่า “แบตเตอรี่แบกแดด” และมักถูกเล่าว่าเป็นหลักฐานว่าคนเมื่อราวสองพันปีก่อนรู้จักใช้ไฟฟ้า
ชื่อดังกล่าวชวนให้คิดถึงถ่านไฟฉายในมือเรา ทว่าหลักฐานที่มีบอกได้ชัดเจนเพียงว่า แบบจำลองที่ประกอบขึ้นใหม่สามารถสร้างความต่างศักย์ไฟฟ้าได้ เมื่อเติมสารละลายที่เหมาะสม ส่วนไหต้นฉบับถูกสร้างมาเพื่อผลิตไฟฟ้าหรือไม่นั้นยังไม่มีหลักฐานยืนยัน
ไหที่เป็นที่รู้จักประกอบด้วยภาชนะดินเผา กระบอกทองแดง และแท่งเหล็กที่อยู่ภายใน โดยมีวัสดุคล้ายยางมะตอยช่วยยึดส่วนประกอบไว้ ช่วงคริสต์ทศวรรษ 1930 วิลเฮล์ม เคอนิก ผู้ทำงานเกี่ยวข้องกับพิพิธภัณฑ์ในอิรัก เสนอว่าโครงสร้างนี้อาจทำหน้าที่เป็นเซลล์ไฟฟ้าเคมี
แนวคิดนี้มีพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ เมื่อโลหะต่างชนิดสัมผัสสารละลายที่นำไอออนได้และต่อเข้ากับวงจร ปฏิกิริยาเคมีสามารถทำให้อิเล็กตรอนเคลื่อนที่ผ่านวงจรภายนอกได้ นักทดลองจึงสร้างภาชนะจำลองแล้วเติมของเหลวอย่างน้ำส้มสายชูหรือน้ำผลไม้เพื่อทดสอบ
งานทดลองชิ้นหนึ่งรายงานว่าแบบจำลองภายใต้เงื่อนไขที่ผู้วิจัยกำหนดสร้างความต่างศักย์ได้มากกว่า 1.4 โวลต์ ตัวเลขนี้เป็นผลของชุดทดลองสมัยใหม่ ไม่ใช่ค่าที่วัดจากไหเมื่อสองพันปีก่อน และแรงดันไฟฟ้าเพียงอย่างเดียวก็ไม่ได้บอกว่าชุดทดลองจ่ายกระแสได้มากเท่าใดหรือใช้งานได้นานแค่ไหน
ทำงานได้ในการทดลอง ไม่เท่ากับพิสูจน์การใช้งานในอดีต ผู้ทดลองต้องเลือกส่วนผสม จัดตำแหน่งโลหะ และต่อเครื่องวัดด้วยตัวเอง ขณะที่ยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าผู้สร้างไหเติมสารละลายชนิดใดไว้ หรือใช้ต่อกับวงจรเพื่อทำงานจริง
เคยมีข้อเสนอว่าอุปกรณ์ลักษณะนี้อาจใช้ชุบโลหะ แต่การชุบต้องมีทั้งวงจรและเงื่อนไขทางเคมีที่เหมาะสม การสร้างแบบจำลองให้ทำงานได้จึงยังไม่เพียงพอจะยืนยันว่าช่างโบราณใช้วิธีนั้นกับวัตถุชิ้นใด
อีกคำอธิบายหนึ่งมองว่ากระบอกโลหะและภาชนะอาจเกี่ยวข้องกับการเก็บสิ่งของหรือม้วนเอกสาร นักโบราณคดีเปรียบเทียบกับภาชนะลักษณะคล้ายกันที่พบในพื้นที่อื่น แม้การเปรียบเทียบจะช่วยเสนอทางเลือก แต่ก็ไม่ได้บอกหน้าที่ของไหทุกใบได้โดยอัตโนมัติ
สิ่งที่ไหแบกแดดสอนเราได้จึงมีอยู่สองด้าน ด้านเคมี วัสดุอย่างทองแดงและเหล็กสามารถเป็นส่วนหนึ่งของเซลล์ไฟฟ้าได้ภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม ด้านประวัติศาสตร์ เรายังต้องแยกผลจากการทดลองปัจจุบันออกจากหลักฐานว่าคนโบราณตั้งใจสร้างและใช้มันทำอะไร
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
แยกอาการภูมิแพ้ ไข้หวัดใหญ่ และสัญญาณปอดอักเสบเบื้องต้น
“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”
ทำไมช่วงปลายปีจึงรู้สึกเหนื่อยใจและรับมือได้อย่างไร
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
ไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69
สิทธิผู้ซื้อออนไลน์เมื่อได้รับสินค้าไม่ตรงปก
สารหนูและแคดเมียมจากน้ำและดินเข้าสู่อาหารได้อย่างไร
นอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาป
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
ผลหวยปี 2568 ครบ 24 งวด รางวัลที่ 1 ลงท้าย 52 ถึง 3 งวด เลขท้าย 2 ตัว 06 ซ้ำปี 68-69






