ช่องแคบฮอร์มุซสำคัญแค่ไหน ทำไมน้ำมันไทยต้องแพง

หลายคนอาจเคยได้ยินเรื่องราวความขัดแย้งในตะวันออกกลาง แล้วก็มักจะมีคำถามตามมาว่าทำไมเรื่องไกลตัวแบบนั้นถึงส่งผลกระทบถึงราคาน้ำมันหน้าปั๊มในบ้านเราได้ คำตอบหลักๆ เลยก็คือเรื่องของช่องแคบฮอร์มุซนี่แหละครับ

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางเดินเรือที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ตั้งอยู่ระหว่างอ่าวเปอร์เซียและอ่าวโอมาน มีความยาวประมาณ 167 กิโลเมตร และส่วนที่แคบที่สุดกว้างเพียง 39 กิโลเมตรเท่านั้น ถึงแม้จะดูเป็นพื้นที่เล็กๆ แต่ความสำคัญของมันใหญ่กว่าขนาดนัก ลองจินตนาการว่านี่คือคอขวดที่น้ำมันดิบกว่า 20% ของปริมาณที่ซื้อขายกันทั่วโลกต้องไหลผ่านในแต่ละวัน ข้อมูลจากองค์การบริหารข้อมูลพลังงานของสหรัฐฯ (EIA) ระบุว่ามีน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมประมาณ 21-22 ล้านบาร์เรลต่อวัน ถูกขนส่งผ่านช่องแคบนี้ นั่นหมายความว่า หากเกิดความไม่มั่นคงหรือมีปัญหาอะไรก็ตามขึ้นที่นี่ มันจะส่งผลกระทบเหมือนโดมิโนไปทั่วโลกในพริบตา

น้ำมันส่วนใหญ่ที่ผ่านช่องแคบนี้มาจากผู้ผลิตรายใหญ่ในภูมิภาค เช่น ซาอุดีอาระเบีย อิหร่าน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต และอิรัก ซึ่งล้วนเป็นประเทศที่มีบทบาทสำคัญในตลาดพลังงานโลก ประเทศไทยเราเองก็พึ่งพาน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางเป็นหลัก การที่ช่องแคบฮอร์มุซเกิดความตึงเครียด ไม่ว่าจะเป็นการข่มขู่ว่าจะปิดช่องแคบ การโจมตีเรือบรรทุกน้ำมัน หรือกระทั่งการซ้อมรบทางทหาร ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดความกังวลในตลาดโลก และเมื่อเกิดความกังวล ผู้ค้าก็พากันเก็งกำไร ราคาซื้อขายน้ำมันดิบล่วงหน้าก็พุ่งสูงขึ้นทันที ตามหลักอุปสงค์อุปทานง่ายๆ เลยครับ

เมื่อราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเพราะความตึงเครียดในฮอร์มุซ หรือเหตุผลอื่นๆ ผู้ค้าน้ำมันในประเทศก็ต้องซื้อน้ำมันดิบในราคาที่สูงขึ้นด้วยเช่นกัน และแน่นอนว่าต้นทุนที่เพิ่มขึ้นนี้ก็จะถูกส่งต่อไปยังราคาหน้าปั๊มที่เราเห็นๆ กันอยู่ทุกวัน นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเราถึงรู้สึกว่าราคาน้ำมันขึ้นเร็ว เวลาเกิดเรื่องอะไรขึ้นในตะวันออกกลาง ทำให้ค่าครองชีพของเราสูงขึ้นตามไปด้วย

การพึ่งพาช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางหลักในการขนส่งพลังงาน ทำให้ภูมิภาคนี้เปราะบางต่อความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์อย่างมาก ดังนั้น การติดตามข่าวสารเกี่ยวกับการเมืองในตะวันออกกลางจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่เป็นเรื่องที่ส่งผลโดยตรงต่อกระเป๋าเงินของเราทุกคนครับ