เข้าห้องน้ำสาธารณะต้องระวังอะไรบ้าง

ห้องน้ำสาธารณะไม่ได้น่ากลัวจนต้องกลั้นปัสสาวะทุกครั้ง แต่ก็ไม่ควรเดินเข้าไปแบบไม่สังเกตอะไรเลย ความเสี่ยงที่พบได้จริงไม่ได้มีแค่เชื้อโรคบนฝารองนั่ง ยังมีพื้นลื่น ของมีคม ความสะอาดของสายฉีดชำระ ความเป็นส่วนตัว และการเอามือที่ยังไม่สะอาดไปจับโทรศัพท์หรือใบหน้า

เริ่มจากดูพื้นก่อนมองหาห้องว่าง

อุบัติเหตุที่เกิดง่ายที่สุดอย่างหนึ่งคือการลื่นล้ม พื้นห้องน้ำอาจเปียกจากน้ำล้างพื้น อ่างล้างมือ หรือสายฉีดชำระ รองเท้าที่พื้นเรียบยิ่งลื่นง่าย ควรเดินช้าลง จับราวเมื่อจำเป็น และไม่ก้าวข้ามแอ่งน้ำแบบรีบๆ หากเห็นป้ายเตือนพื้นเปียกหรือพื้นที่กำลังทำความสะอาดให้หลีกทาง อย่าคิดว่าเป็นเพียงป้ายที่ตั้งไว้ตามหน้าที่

ถ้าพาเด็กเล็กเข้าไปควรอยู่ใกล้ตลอด เพราะเด็กอาจวิ่ง ลื่น เปิดประตูออกเอง หรือเอามือแตะพื้นแล้วจับหน้า ห้องน้ำผู้พิการหรือห้องครอบครัวช่วยให้ดูแลเด็กสะดวกกว่า แต่ควรใช้เมื่อเหมาะสมและไม่กีดกันผู้ที่จำเป็นต้องใช้พื้นที่นั้น

ของที่วางบนพื้นอาจพาเชื้อออกไปข้างนอก

กระเป๋า ถุงอาหาร และโทรศัพท์ไม่ควรวางบนพื้นห้องน้ำแล้วนำไปวางบนโต๊ะกินข้าวต่อ หากมีตะขอแขวนให้ตรวจความแข็งแรงก่อนใช้ ถ้าตะขออยู่สูงเกินไปหรือดูหลวม ให้ถือไว้หรือวางบนชั้นที่แห้งแทน กระเป๋าหนักมากอาจทำให้ตะขอหลุดและของตกลงในโถได้

โทรศัพท์เป็นจุดที่มักถูกมองข้าม หลายคนจับลูกบิด กลอน หรือสายฉีดชำระแล้วหยิบมือถือทันที เชื้อจากมือจึงไปอยู่บนเครื่องและติดกลับมาหลังล้างมือแล้ว ทางง่ายที่สุดคือเก็บโทรศัพท์ไว้จนออกจากห้องน้ำและล้างมือเรียบร้อย หากจำเป็นต้องใช้จริงควรทำความสะอาดตามวิธีที่ผู้ผลิตอุปกรณ์แนะนำภายหลัง

ฝารองนั่งไม่ใช่ตัวร้ายที่สุด แต่มองก่อนนั่งเสมอ

ผิวหนังปกติเป็นเกราะป้องกันร่างกาย การนั่งบนฝารองที่แห้งและมองเห็นว่าสะอาดไม่ได้ทำให้ติดโรคได้ง่ายอย่างที่เล่าต่อกัน ความเสี่ยงสำคัญกว่าคือมือไปสัมผัสพื้นผิวที่ปนเปื้อน แล้วนำเชื้อเข้าสู่ปาก จมูก ตา หรืออาหาร ถ้าฝารองมีคราบ ของเหลว หรือสิ่งสกปรกชัดเจน ให้เลือกห้องอื่นหรือทำความสะอาดด้วยอุปกรณ์ที่เหมาะสมก่อนใช้

การปูกระดาษชำระหนาหลายชั้นไม่ได้รับประกันว่าจะป้องกันเชื้อทั้งหมด และอาจทำให้ระบบท่ออุดตันหากทิ้งลงโถมากเกินไป ส่วนการย่อตัวค้างเหนือโถเพื่อไม่ให้ผิวแตะฝารองอาจทำให้กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานผ่อนคลายไม่เต็มที่และปัสสาวะออกไม่หมด โดยเฉพาะถ้าทำเป็นประจำ ควรเลือกห้องที่สะอาดและจัดท่าตามธรรมชาติมากกว่าเกร็งค้างนานๆ

สำรวจของผิดปกติก่อนใช้ห้อง

ดูว่ากลอนประตูใช้งานได้หรือไม่ มีช่องเปิดผิดปกติหรือวัตถุที่วางในตำแหน่งแปลกตาหรือเปล่า หากรู้สึกไม่ปลอดภัยให้เปลี่ยนห้องหรือออกไปใช้ที่อื่น ไม่ต้องพยายามแกะหรือจับอุปกรณ์ที่สงสัยว่าเป็นกล้อง ให้ถอยออกมา แจ้งเจ้าหน้าที่สถานที่ และติดต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจเมื่อมีเหตุอันควรสงสัย

ถ้าเห็นเข็ม ของมีคม เศษแก้ว เลือด หรือสารคัดหลั่ง อย่าหยิบทิ้งเองและอย่าใช้กระดาษบางๆ จับ ให้กันเด็กออกจากบริเวณแล้วแจ้งพนักงานเพื่อใช้เครื่องมือและภาชนะเฉพาะ หากถูกเข็มหรือของมีคมที่ไม่ทราบที่มาแทง ให้ล้างบริเวณนั้นด้วยสบู่และน้ำ ไม่บีบหรือขัดแผลแรง แล้วไปพบแพทย์โดยเร็วเพื่อประเมินความเสี่ยงและการป้องกันหลังสัมผัส

สายฉีดชำระต้องดูทั้งความสะอาดและแรงดัน

หัวฉีดที่ตกอยู่บนพื้นหรือมีคราบไม่ควรนำมาสัมผัสร่างกายโดยตรง ก่อนใช้ควรทดลองแรงน้ำลงในโถ เพราะบางแห่งแรงดันสูงจนทำให้ผิวระคายเคืองหรือบาดเจ็บได้ จับหัวฉีดให้ห่างจากผิวพอเหมาะและฉีดจากทิศทางที่ลดการพาสิ่งสกปรกเข้าสู่ทางเดินปัสสาวะ สำหรับผู้หญิงควรทำความสะอาดจากด้านหน้าไปด้านหลัง ไม่ย้อนจากทวารหนักมาด้านหน้า

กระดาษชำระที่เปียก วางเปิดโล่งบนพื้น หรือมีรอยสกปรกไม่ควรใช้ ถ้าเป็นคนที่จำเป็นต้องใช้ห้องน้ำนอกบ้านบ่อย การพกกระดาษทิชชูส่วนตัวและเจลแอลกอฮอล์ขวดเล็กช่วยรับมือกรณีของใช้หมดได้ แต่เจลไม่ได้แทนการล้างมือด้วยสบู่ทุกสถานการณ์ โดยเฉพาะเมื่อมือมองเห็นว่าสกปรก

ปิดฝาโถก่อนกดน้ำเมื่อมีฝา

การกดชักโครกทำให้เกิดละอองขนาดเล็กจากในโถได้ ถ้ามีฝาปิดควรปิดก่อนกดน้ำ ถ้าไม่มีฝาให้กดแล้วออกจากบริเวณโถโดยไม่ก้มหน้าเข้าไปใกล้ ไม่จำเป็นต้องตื่นกลัวจนกลั้นหายใจ เพราะเส้นทางป้องกันที่มีหลักฐานชัดและทำได้จริงที่สุดยังเป็นการลดการสัมผัสที่ไม่จำเป็นและล้างมือให้ถูกวิธี

หลังใช้เสร็จควรตรวจว่าโถกดลงเรียบร้อย ทิ้งกระดาษหรือผลิตภัณฑ์อนามัยตามป้ายของสถานที่ ไม่ทิ้งผ้าอนามัย ทิชชูเปียก หรือวัสดุที่ไม่สลายตัวลงโถ หากถังขยะเต็มจนล้นหรือไม่มีฝาปิดและมีของปนเปื้อนกระจายอยู่ ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสและแจ้งผู้ดูแล

ช่วงสำคัญที่สุดคือการล้างมือ

ล้างมือด้วยน้ำและสบู่ให้ทั่วฝ่ามือ หลังมือ ซอกนิ้ว ปลายนิ้ว และรอบเล็บอย่างน้อย 20 วินาที จากนั้นล้างฟองออกและเช็ดให้แห้ง มือเปียกส่งต่อเชื้อไปยังพื้นผิวอื่นได้ง่ายกว่ามือแห้ง ถ้าไม่มีสบู่และมือไม่ได้เปื้อนสิ่งสกปรกที่มองเห็นได้ อาจใช้เจลแอลกอฮอล์ที่มีความเข้มข้นอย่างน้อย 60 เปอร์เซ็นต์ชั่วคราว แล้วล้างด้วยสบู่เมื่อทำได้

หลังล้างมือพยายามไม่จับก๊อก ลูกบิด หรือกลอนด้วยมือเปล่าซ้ำ ถ้าเป็นระบบที่ต้องหมุนปิด อาจใช้กระดาษเช็ดมือที่เพิ่งใช้ช่วยจับแล้วทิ้งลงถัง แต่อย่าหมกมุ่นจนใช้กระดาษจำนวนมากโดยไม่จำเป็น ห้องน้ำที่มีทางออกแบบไม่ต้องจับประตูช่วยลดจุดสัมผัสได้ดี

การเลือกห้องน้ำที่สว่าง มีคนดูแล มีน้ำไหล สบู่พร้อม และพื้นไม่เปียกสำคัญกว่าการพกอุปกรณ์ฆ่าเชื้อหลายชนิด ถ้าห้องน้ำสกปรกมาก กลอนไม่ดี มีกลิ่นสารเคมีรุนแรง หรือมีคนทำพฤติกรรมน่าสงสัย การเดินออกไปหาที่ใหม่เป็นทางเลือกที่เหมาะกว่า ส่วนการกลั้นปัสสาวะเป็นเวลานานเพียงเพราะกลัวฝารองนั่งไม่ใช่วิธีดูแลสุขภาพที่ดี

สรุปสิ่งที่ควรจำมีไม่กี่อย่าง มองพื้นและกลอนก่อนใช้ ไม่วางของบนพื้น ไม่เล่นโทรศัพท์ ไม่จับของมีคม ตรวจสายฉีดชำระ และล้างมือด้วยสบู่ให้ทั่ว ห้องน้ำสาธารณะอาจไม่สะอาดเท่าบ้าน แต่การระวังแบบพอดีช่วยลดทั้งเชื้อโรค อุบัติเหตุ และปัญหาความเป็นส่วนตัวได้โดยไม่ต้องกลัวเกินจริง

อ้างอิงข้อมูล
https://www.cdc.gov/clean-hands/about/index.html
https://www.who.int/gpsc/clean_hands_protection/en/
https://multimedia.anamai.moph.go.th/help-knowledgs/toilet/