ปริศนาวัดที่สร้างจากการแกะสลัก ภูเขาหิน ใครเป็นผู้สร้างกันแน่?

ปริศนาวัดที่สร้างจากการแกะสลักภูเขาหิน ใครเป็นผู้สร้างกันแน่?

หนึ่งในสิ่งก่อสร้างที่น่าทึ่งที่สุดของโลกคือ โบสถ์หินแห่งลาลิเบลา (Rock-Hewn Churches of Lalibela) ในประเทศเอธิโอเปีย สิ่งมหัศจรรย์แห่งนี้ไม่ได้สร้างด้วยการก่ออิฐหรือวางหินทีละก้อน แต่เกิดจากการ แกะสลักภูเขาหินทั้งลูกจากด้านบนลงสู่ด้านล่าง จนกลายเป็นโบสถ์ขนาดใหญ่ที่ใช้งานได้จริง ความสามารถทางวิศวกรรมที่เหนือยุคสมัยทำให้หลายคนตั้งคำถามว่า ผู้คนเมื่อกว่า 800 ปีก่อนสร้างสิ่งนี้ขึ้นมาได้อย่างไร

ลาลิเบลาตั้งอยู่ในที่ราบสูงของประเทศเอธิโอเปีย ปัจจุบันมีโบสถ์ที่แกะสลักจากหินทั้งหมด 11 แห่ง เชื่อมต่อกันด้วยอุโมงค์ ทางเดิน และคูน้ำ แต่ละแห่งถูกแกะจากหินภูเขาไฟก้อนเดียว (Monolithic Rock) หมายความว่าไม่ได้สร้างขึ้นจากการนำหินมาประกอบ แต่เป็นการสกัดเนื้อหินออกจนเหลือเป็นตัวอาคารทั้งหลัง

ตามหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โบสถ์เหล่านี้สร้างขึ้นในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 13 ในรัชสมัยของ กษัตริย์ลาลิเบลา แห่งราชวงศ์ซากเว (Zagwe Dynasty) พระองค์มีพระประสงค์สร้าง "เยรูซาเล็มแห่งใหม่" สำหรับชาวคริสต์ในเอธิโอเปีย หลังจากการเดินทางแสวงบุญไปยังนครเยรูซาเล็มทำได้ยาก เนื่องจากสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง

โบสถ์ที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ เบเต กิยอร์กิส (Bete Giyorgis) ซึ่งมีรูปทรงเป็นไม้กางเขนเมื่อมองจากด้านบน ถือเป็นผลงานชิ้นเอกของสถาปัตยกรรมยุคกลาง ตัวโบสถ์ถูกแกะลึกลงไปในพื้นหินประมาณ 12 เมตร และยังคงใช้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาจนถึงปัจจุบัน

แม้เอกสารทางประวัติศาสตร์จะระบุว่ากษัตริย์ลาลิเบลาเป็นผู้ริเริ่มโครงการ แต่ยังมีคำถามว่า แรงงานและเทคโนโลยีในยุคนั้นสามารถสร้างโครงการขนาดมหึมาเช่นนี้ได้อย่างไร ความเชื่อของชาวเอธิโอเปียบางส่วนเล่าว่า เทวดาได้ลงมาช่วยก่อสร้างในเวลากลางคืน หลังจากมนุษย์ทำงานในเวลากลางวัน ทำให้การก่อสร้างแล้วเสร็จได้รวดเร็วกว่าที่ควรจะเป็น อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้เป็นความเชื่อทางศาสนา ไม่ใช่ข้อสรุปทางโบราณคดี

นักโบราณคดีส่วนใหญ่เชื่อว่า โบสถ์ทั้ง 11 แห่งน่าจะใช้เวลาสร้างหลายสิบปี โดยอาศัยช่างฝีมือจำนวนมาก ใช้เครื่องมือเหล็ก เช่น สิ่วและค้อน ค่อย ๆ สกัดหินอย่างเป็นระบบจากด้านบนลงมา ก่อนตกแต่งภายในด้วยเสา หน้าต่าง ประตู และรายละเอียดทางสถาปัตยกรรมที่ซับซ้อน

ในปี ค.ศ. 1978 องค์การยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียนโบสถ์หินแห่งลาลิเบลาเป็น มรดกโลก เนื่องจากเป็นผลงานที่สะท้อนความก้าวหน้าด้านวิศวกรรม ศิลปะ และศรัทธาทางศาสนาอย่างโดดเด่น อีกทั้งยังเป็นศูนย์กลางสำคัญของคริสต์ศาสนานิกายออร์โธดอกซ์เอธิโอเปียมาจนถึงปัจจุบัน

แม้เวลาจะผ่านมากว่า 800 ปี แต่โบสถ์หินแห่งลาลิเบลายังคงสร้างความประทับใจให้ผู้มาเยือนจากทั่วโลก ปริศนาเกี่ยวกับวิธีการก่อสร้างและแรงงานที่ใช้ยังเป็นหัวข้อที่นักวิชาการศึกษากันอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่แน่นอนคือ สถานที่แห่งนี้เป็นหนึ่งในผลงานแกะสลักหินที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ และเป็นเครื่องพิสูจน์ถึงความสามารถอันน่าทึ่งของช่างฝีมือในยุคโบราณ