แปรงฟันเสร็จ บ้วนน้ำหลายรอบ...ผิดจริงเหรอ?

แปรงฟันเสร็จ บ้วนน้ำหลายรอบ...ผิดจริงเหรอ?

เรื่องนี้เป็นหนึ่งในเรื่องใกล้ตัวที่พอรู้แล้วต้องหยุดคิดอยู่เหมือนกันครับ เพราะตั้งแต่เด็ก หลายคนน่าจะถูกสอนให้บ้วนน้ำหลังแปรงฟันจนหมดฟอง

ในความรู้สึกของเรา ยิ่งบ้วนหลายรอบ ปากก็ยิ่งสะอาด ยิ่งไม่เหลือรสยาสีฟันยิ่งดี ฟังดูสมเหตุสมผลมาก จนแทบไม่มีใครนึกสงสัยว่าวิธีนี้อาจล้างสิ่งที่มีประโยชน์ออกไปพร้อมกันด้วย

ความเคยชินที่ดูสะอาด อาจทำให้ฟลูออไรด์ถูกล้างออกเร็วกว่าที่ควร

คำตอบอยู่ที่คำว่า “ฟลูออไรด์” ครับ

ตอนแปรงฟัน เราไม่ได้ใช้ยาสีฟันแค่เพื่อขัดคราบหรือทำให้ลมหายใจสดชื่นเท่านั้น ฟลูออไรด์ในยาสีฟันยังช่วยให้เคลือบฟันทนต่อกรด และช่วยลดโอกาสเกิดฟันผุด้วย

จุดที่คนมักมองข้ามคือ ฟลูออไรด์ไม่ได้หยุดทำงานทันทีที่เราวางแปรงสีฟันลง มันยังควรเหลือสัมผัสกับผิวฟันต่ออีกระยะหนึ่ง แต่ถ้าเรารีบตักน้ำเข้าปากแล้วกลั้วซ้ำสามสี่รอบ ฟลูออไรด์ที่เพิ่งทิ้งไว้บนฟันก็ถูกเจือจางและชะออกไปส่วนหนึ่ง

อธิบายง่าย ๆ ก็เหมือนเราทาครีมไว้แล้วรีบล้างออกทันทีครับ ไม่ได้แปลว่าครีมนั้นไม่มีประโยชน์ เพียงแต่เราอาจไม่เปิดโอกาสให้มันทำหน้าที่ได้นานเท่าที่ควร

แล้วต้องไม่บ้วนน้ำเลยหรือ?

คำแนะนำที่พบได้บ่อยในปัจจุบันคือ หลังแปรงฟันให้ บ้วนฟองและยาสีฟันส่วนเกินออก โดยไม่จำเป็นต้องรีบกลั้วน้ำตามหลายรอบ

บางคนอาจไม่คุ้นกับรสยาสีฟันที่ยังเหลืออยู่ในปาก โดยเฉพาะช่วงแรก เรื่องนี้เข้าใจได้ครับ เพราะเราทำแบบเดิมมานานมาก หากยังรู้สึกไม่สบายปาก อาจใช้น้ำเพียงเล็กน้อยและบ้วนเบา ๆ แทนการกลั้วจนหมดรสก็ได้

ภาพนี้สรุปให้เห็นชัดว่า จุดสำคัญไม่ใช่การปล่อยฟองเต็มปาก แต่คือไม่รีบล้างฟลูออไรด์ออกด้วยน้ำหลายรอบ

มองตามภาพแล้วจะเห็นว่า วิธีที่แนะนำไม่ได้ซับซ้อนเลยครับ แปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ให้ทั่ว จากนั้นบ้วนฟองส่วนเกินออก แล้วปล่อยให้ฟลูออไรด์ที่เหลืออยู่บนผิวฟันทำงานต่อ

บางคำแนะนำยังให้เว้นช่วงก่อนกินหรือดื่มประมาณครึ่งชั่วโมง เพื่อไม่ให้สิ่งที่รับประทานเข้าไปล้างฟลูออไรด์ออกเร็วเกินไป ส่วนใครใช้น้ำยาบ้วนปาก ก็ควรแยกไปใช้คนละช่วงเวลากับการแปรงฟัน ไม่ใช่เทตามทันทีหลังแปรงเสร็จ

เรื่องเล็กที่ทำให้ต้องคิดใหม่

น่าสนใจตรงที่เราเสียเวลาแปรงฟันตั้งสองนาที แต่กลับอาจล้างส่วนที่ช่วยป้องกันฟันออกภายในไม่กี่วินาที เพียงเพราะติดภาพว่า ปากที่สะอาดต้องไม่มีรสยาสีฟันเหลืออยู่เลย

แน่นอนว่า การบ้วนน้ำหลายรอบไม่ได้หมายความว่าฟันจะผุทันที และการไม่บ้วนน้ำก็ไม่ได้รับประกันว่าจะไม่มีฟันผุ เพราะสุขภาพฟันยังขึ้นอยู่กับอาหาร ความถี่ในการแปรง การทำความสะอาดซอกฟัน และสภาพช่องปากของแต่ละคนด้วย

แต่เมื่อเป็นสิ่งที่เราทำทุกเช้าและก่อนนอน การปรับรายละเอียดเล็ก ๆ ให้ถูกทางขึ้น ก็น่าจะคุ้มกว่าปล่อยผ่านไปเฉย ๆ

สรุปแบบจำง่าย: หลังแปรงฟันให้บ้วนฟองส่วนเกินออก ไม่ต้องรีบกลั้วน้ำหลายรอบ และถ้ามีปัญหาฟันผุง่าย เหงือกอักเสบ หรือใช้ยาสีฟันเฉพาะทาง ควรถามทันตแพทย์ที่ดูแลเราอีกครั้งครับ

แล้วที่บ้านคุณล่ะ หลังแปรงฟันบ้วนน้ำกันกี่รอบ? หรือเพิ่งรู้เหมือนกันว่าวิธีที่ทำมาตลอดอาจต้องปรับนิดหนึ่ง?