นิทานธรรมะ ตะกร้าทองกับตะกร้าผัก

ชาวสวนแก่คนหนึ่ง เดินทางไปขายผักที่เมืองใหญ่ เขาใช้ตะกร้าผักไม้ไผ่ธรรมดา หนักหน่อยแต่แข็งแรง เดินไปได้ตลอดทาง

บังเอิญเจอเศรษฐี เศรษฐีชมว่า "เจ้าตะกร้าของเจ้าดูทนทานดี ฉันจะแลกให้เจ้าด้วยตะกร้าทองคำนะ"

ชาวสวนแก่รับทันที เมื่อได้ตะกร้าทองมา เขาเดินทางกลับบ้าน

แต่ตะกร้าทองหนักมาก เขาเดินไปได้ไม่ไกลก็เหนื่อยหอบ ทั้งยังกลัวโจรปล้น กลัวทำหล่น กลัวขูดเป็นรอย ต้องคอยกอดแน่นทั้งทาง ไม่มีเวลามองทิวทัศน์ ไม่มีความสุขเลย

เมื่อถึงบ้าน เขานึกถึงตอนใช้ตะกร้าผักเดินทางมา ตอนนั้นเดินสบาย มือว่างบ้างก็ได้ ไม่กังวลอะไร แม้ไม่มีค่าแต่ใช้ได้พอดี

ชาวสวนแก่จึงถอนหายใจแล้วพูดว่า

"มากไปกว่าที่ต้องการ กลายเป็นภาระสิ่งที่มีค่ามาก แต่ไม่พอดีกับความจำเป็น ก็ไม่ได้ทำให้สุขขึ้น ความพอเพียง คือการมีเท่าที่ใช้ ไม่ขาดไม่ล้น ใจจึงเบาสบาย"

บทธรรมะที่ได้

 1. ความสุขไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่ามีมากเท่าไหร่ แต่ขึ้นอยู่กับว่าพอใจเท่าไหร่

2. สิ่งของมีไว้เพื่อใช้ประโยชน์ ไม่ใช่เพื่อสะสมจนกลายเป็นหนี้สินหรือภาระใจ

3. ความพอเพียง คือรู้จักพอดี — พอดีกับความสามารถ พอดีกับความจำเป็น และไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น