ปริมาณข้อมูลที่มนุษย์สร้างบนอินเทอร์เน็ตในแต่ละวัน เทียบกับหนังสือทั้งห้องสมุด

บางครั้งเรื่องของข้อมูลมันไม่ได้เริ่มจากตัวเลขใหญ่ ๆ หรือคำอธิบายซับซ้อน แต่เริ่มจากสิ่งใกล้ตัวมากกว่า เช่น ตอนที่เปิดมือถือขึ้นมาแล้วเลื่อนดูภาพ วิดีโอ ข้อความ หรือข่าวสั้น ๆ ที่ไหลผ่านตาไปเรื่อย ๆ โดยแทบไม่ทันคิดว่าทุกการแตะหน้าจอ กำลังสร้างข้อมูลใหม่เพิ่มขึ้นตลอดเวลา

ในหนึ่งวัน ผู้คนทั่วโลกส่งข้อความ ถ่ายรูป อัปโหลดวิดีโอ คุยกันผ่านแอปพลิเคชัน และทำธุรกรรมออนไลน์จำนวนมหาศาล สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่แค่การใช้งานธรรมดา แต่กลายเป็นข้อมูลที่ถูกบันทึกลงระบบดิจิทัลแทบทุกวินาที ข้อมูลเหล่านี้มีทั้งภาพ เสียง ตัวอักษร ไฟล์งาน ไปจนถึงข้อมูลจากเครื่องจักรและอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต

เมื่อมองในมุมตัวเลข นักวิเคราะห์หลายฝ่ายเคยประเมินว่าปริมาณข้อมูลที่มนุษย์สร้างขึ้นในแต่ละวันอาจอยู่ในระดับหลายร้อยเอ็กซะไบต์ในช่วงเวลาปัจจุบัน ตัวเลขระดับนี้ถ้าแปลงให้เห็นภาพ จะใหญ่กว่าการเก็บหนังสือทุกเล่มในห้องสมุดหลายพันเท่า เพราะหนังสือหนึ่งเล่ม แม้จะมีเนื้อหามาก แต่ก็ยังเป็นข้อมูลที่นิ่งและมีขนาดจำกัด ในขณะที่ข้อมูลดิจิทัลขยายตัวตลอดเวลา ทั้งจากการสร้างใหม่และการคัดลอกซ้ำ

ห้องสมุดที่เคยเป็นสัญลักษณ์ของคลังความรู้ขนาดใหญ่ เมื่อเทียบกับโลกอินเทอร์เน็ต กลับกลายเป็นเพียงจุดเล็ก ๆ ในแผนที่ข้อมูลทั้งหมด ทุกหน้าในหนังสือสามารถถูกแปลงเป็นไฟล์ดิจิทัลได้ แต่ข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตไม่ได้มีแค่การแปลงจากหนังสือ มันยังเกิดขึ้นสดใหม่จากชีวิตประจำวันของผู้คนทั่วโลก

สิ่งที่ทำให้ภาพนี้ชัดขึ้นคือธรรมชาติของข้อมูลดิจิทัล มันไม่ได้นอนนิ่งอยู่บนชั้นเหมือนหนังสือ แต่เคลื่อนไหวตลอดเวลา ทุกครั้งที่มีการโพสต์ การอัปโหลด หรือแม้แต่การกดไลก์เล็ก ๆ ก็เป็นการเพิ่มร่องรอยข้อมูลลงไปในระบบใหญ่ที่ไม่มีวันหยุดเติบโต

แม้จะมีความรู้สึกว่าข้อมูลเหล่านี้มหาศาลจนจับไม่ถูก แต่ชีวิตคนเรากลับยังเดินไปกับมันอย่างเงียบ ๆ เปิดแอปหนึ่ง ปิดอีกแอปหนึ่ง สลับไปมาโดยไม่ทันคิดว่าข้างหลังนั้นมีโครงสร้างข้อมูลขนาดใหญ่กำลังทำงานอยู่ตลอดเวลา

บางช่วงของวัน ข้อมูลที่ถูกสร้างอาจมาจากเรื่องเล็ก ๆ เช่น การส่งข้อความสั้น ๆ บอกว่ากำลังจะกลับบ้าน หรือการถ่ายรูปอาหารจานหนึ่งแล้วแชร์ให้เพื่อนดู เรื่องเล็กเหล่านี้เมื่อรวมกันจากผู้คนหลายพันล้านคน กลับกลายเป็นปริมาณที่ใหญ่เกินกว่าจะจินตนาการในรูปแบบหนังสือได้อีกต่อไป

โลกของหนังสือยังคงมีความนิ่งและลึกในแบบของตัวเอง แต่โลกของข้อมูลดิจิทัลมีความเร็วและการขยายตัวที่ต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง ทั้งสองอย่างไม่ได้มาแทนกัน เพียงแต่สะท้อนให้เห็นว่าความรู้และเรื่องราวของมนุษย์ได้เปลี่ยนรูปแบบจากกระดาษไปสู่ข้อมูลที่ไหลเวียนอยู่ตลอดเวลา

เมื่อมองย้อนกลับไป ความต่างระหว่างหนังสือทั้งห้องสมุดกับข้อมูลที่เกิดขึ้นในหนึ่งวันบนอินเทอร์เน็ต อาจไม่ได้อยู่ที่ว่าอะไรมากกว่ากันเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่วิธีที่มนุษย์สร้างและใช้ความรู้ในแต่ละยุคมากกว่า ทุกครั้งที่นิ้วแตะหน้าจอ อาจเป็นเพียงเสี้ยววินาที แต่ก็เป็นอีกหนึ่งชิ้นส่วนเล็ก ๆ ของภาพใหญ่ที่กำลังเติบโตอย่างไม่หยุดนิ่ง