"แผนที่สยาม-ฝรั่งเศส" เป็นอย่างไร..ทำไม "ฮุน มาเนต" ใช้อ้างสิทธิ์พื้นที่ทับซ้อน "ไทย-กัมพูชา"

              "แผนที่สยาม-ฝรั่งเศส" เป็นอย่างไร..ทำไม "ฮุน มาเนต" ใช้อ้างสิทธิ์พื้นที่ทับซ้อน "ไทย-กัมพูชา" แผนที่ดังกล่าวหลายคนมักเรียกกันว่า แผนที่อัตราส่วน 1:200,000 หรือ แผนที่ระวางดงรัก ซึ่งถูกจัดทำขึ้นโดยเจ้าหน้าที่ฝรั่งเศสในอดีตแต่เพียงฝ่ายเดียว ทั้งนี้ก็กลายเป็นปมขัดแย้งหลักทางกฏหมาย และเขตแดนระหว่างไทยกับกัมพูชามาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในคดีปราสาทพระวิหารที่ไทยต้องสูญเสียให้กับกัมพูชา

               สำหรับ แผนที่สยาม-ฝรั่งเศส นั้นก็เป็นแผนที่ที่แนบท้ายสนธิสัญญาปักปันเขตแดนในปี ค.ศ. 1904 และ 1907 (พ.ศ. 2447 และ 2450) ระหว่างราชอาณาจักรสยามกับฝรั่งเศส (ซึ่งปกครองกัมพูชาเป็นรัฐในอารักขาในขณะนั้น) ในตัวสนธิสัญญาระบุเอาไว้อย่างชัดเจนว่า ให้ใช้ "เส้นสันปันน้ำ" (แนวขอบขุนเขาที่แบ่งทิศทางการไหลของน้ำฝน) บนเทือกเขาพนมดงรักเป็นเกณฑ์ในการแบ่งเขตแดน  แต่เมื่อฝรั่งเศสนำผลสำรวจไปพิมพ์เป็นระวางแผนที่ ณ กรุงปารีส ก็ได้เกิดความผิดพลาด เมื่อได้ลากเส้นเขตแดนเบี่ยงเบนออกไปจากแนวสันปันน้ำจริง จึงส่งผลให้ตัวปราสาทพระวิหารเข้าไปอยู่ในฝั่งกัมพูชา ทั้งที่ในภูมิศาสตร์จริง ตัวปราสาทนั้นตั้งอยู่บนทางลาดฝั่งไทย

               ส่วนสาเหตุที่ทางกัมพูชายึดถือแผนที่ฉบับนี้อย่างเหนียวแน่ น่าจะมาจากเหตุผลทางประวัติศาสตร์และกฎหมายระหว่างประเทศ กล่าวคือ เมื่อกัมพูชาได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสในปี พ.ศ. 2496 จึงได้ยึดถือเอาแนวเขตแดนเดิมที่ฝรั่งเศสเคยทำไว้กับสยามทั้งหมด โดยในปี พ.ศ.2505 ที่ผ่านมา กัมพูชาได้ใช้แผนที่ฉบับนี้เป็นหลักฐานในการฟ้องร้องต่อศาลโลกทำให้กัมพูชาชนะคดี ทั้งนี้แม้ศาลโลกจะยอมรับว่าแผนที่ดังกล่าว ทางฝรั่งเศสทำขึ้นมาอย่างผิดพลาด และไม่ตรงกับสันปันน้ำจริง แต่ศาลก็ได้วินิจฉัยแล้วว่า สยามในอดีตได้รับแผนที่นั้นไปแล้วและไม่ได้ทำการประท้วงหรือคัดค้านแต่อย่างใด เป็นเวลานาน (ดังนั้นถือว่ายอมรับโดยปริยาย) ศาลจึงได้ตัดสินให้ตัวปราสาทพระวิหารตกเป็นของกัมพูชา

               แต่อย่างไรก็ดี แผนที่อัตราส่วน 1:200,000 ก็เป็นประโยชน์กับกัมพูชามากที่สุด เพราะช่วยทำให้ได้เปรียบทั้งในเรื่องเส้นเขตแดนทางบก และยังถูกนำมาใช้เป็นฐานในการลากเส้นอ้างสิทธิ์พื้นที่ทับซ้อนทางทะเล (OCA) อีกด้วย ซึ่งทำให้กัมพูชาได้พื้นที่มากกว่าการใช้หลักสันปันน้ำสากล ในทางกลับกัน หากฝ่ายไทยใช้ แผนที่มาตรฐานอัตราส่วน 1:50,000 ที่มีความแม่นยำทางภูมิศาสตร์ตามหลักสันปันน้ำจริง จึงกลายเป็นข้อขัดแย้งที่ทั้งสองประเทศยังคงตกลงกันไม่ได้ และทำให้เจรจายืดเยื้อจนถึงปัจจุบัน