แพทย์เตือน “ใยบวบขัดตัว” อาจเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคในห้องน้ำ

การอาบน้ำเป็นกิจวัตรประจำวันที่เราทำเพื่อความสะอาดของร่างกาย แต่มีอุปกรณ์ยอดฮิตในห้องน้ำที่หลายคนใช้ทุกวัน และอาจกลายเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคโดยไม่รู้ตัว นั่นคือ ใยบวบขัดตัว หรือฟองน้ำตาข่ายถูตัวที่มักแขวนทิ้งไว้ในห้องน้ำหลังใช้งาน

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า อุปกรณ์ชนิดนี้อาจสะสมแบคทีเรีย เชื้อรา เซลล์ผิวที่ตายแล้ว และความชื้นไว้ในเส้นใย หากนำมาใช้ซ้ำโดยไม่ทำความสะอาดหรือทำให้แห้งอย่างเหมาะสม ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการระคายเคืองและการติดเชื้อทางผิวหนังได้ โดยเฉพาะคนที่มีแผลเล็ก ๆ รอยถลอก หรือเพิ่งโกนขน

ใยบวบขัดตัว อุปกรณ์อาบน้ำที่ซ่อนความเสี่ยง

ดร. ซาชา แฮดแดด (Dr. Sasha Haddad) แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวจากสหรัฐอเมริกา ซึ่งมีผู้ติดตามบน TikTok กว่า 1.2 ล้านคน ได้ออกมาเปิดเผยว่า สิ่งหนึ่งที่เธอ “ไม่มีวันใช้เด็ดขาด” ในห้องน้ำก็คือ ใยบวบขัดผิว หรือฟองน้ำตาข่ายถูตัว

เหตุผลสำคัญมาจากสภาพแวดล้อมในห้องน้ำที่มักอุ่นและมีความชื้นสูง ซึ่งเป็นสภาพที่เอื้อต่อการเติบโตของแบคทีเรียและเชื้อรา

เมื่อเราใช้ใยบวบขัดตัว เซลล์ผิวหนังที่ตายแล้ว คราบสบู่ และความสกปรกบางส่วนอาจเข้าไปติดอยู่ตามซอกหลืบของเส้นใย จากนั้นเมื่อแขวนทิ้งไว้ในห้องน้ำที่อากาศถ่ายเทไม่ดี เชื้อโรคก็มีโอกาสเพิ่มจำนวนขึ้นได้

การหยิบกลับมาใช้ซ้ำในวันถัดไป จึงอาจไม่ต่างจากการนำสิ่งสกปรกและเชื้อโรคที่สะสมไว้กลับมาถูบนผิวอีกครั้ง

แพทย์ผิวหนังย้ำ โดยเฉพาะคนมีแผลต้องระวัง

ด้าน ดร. เจ แมทธิว ไนท์ (Dr. J. Matthew Knight) แพทย์ผิวหนัง ก็ให้คำแนะนำในทิศทางเดียวกันว่า ควรหลีกเลี่ยงการใช้ใยบวบขัดตัวแบบตาข่ายเป็นประจำ เพราะมีงานวิจัยที่ระบุว่าใยบวบสามารถเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรียหลายชนิดได้

เชื้อที่มักถูกพูดถึง ได้แก่

อีโคไล (E. coli)
แบคทีเรียที่มักเกี่ยวข้องกับระบบทางเดินอาหารและสิ่งปฏิกูล

สแตฟิโลค็อกคัส (Staphylococcus)
อาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อทางผิวหนัง เป็นหนอง หรือฝี

สเตรปโตค็อกคัส (Streptococcus)
อาจทำให้เกิดการอักเสบหรือติดเชื้อในบางกรณี

ซูโดโมนาส (Pseudomonas)
แบคทีเรียที่เติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมชื้น และอาจเป็นอันตรายในผู้ที่มีแผลหรือภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

โดยทั่วไป คนที่ผิวปกติอาจไม่ได้เกิดอาการรุนแรงทันทีจากการใช้ใยบวบ แต่ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นหากผิวมีบาดแผลเล็ก ๆ แผลถลอก สิวอักเสบ ผิวแพ้ง่าย หรือเพิ่งโกนขน เพราะเชื้อโรคอาจเข้าสู่ผิวหนังได้ง่ายขึ้น

ในบางกรณี หากเกิดการติดเชื้อรุนแรงและไม่ได้รับการรักษา เชื้ออาจลุกลามจนเป็นอันตรายได้ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ผู้ป่วยเบาหวาน หรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

ซักแล้วตากแดด ช่วยได้แค่ไหน?

หลายคนอาจสงสัยว่า ถ้าใช้เสร็จแล้วล้างให้สะอาด แล้วนำไปตากแดดให้แห้ง จะช่วยได้หรือไม่

ดร. ซาชา อธิบายว่า การล้าง ทำความสะอาด และตากแดดจัดอาจช่วยลดการสะสมของเชื้อโรคได้บ้าง แต่ในชีวิตจริง คนส่วนใหญ่ไม่ได้ซักหรือตากใยบวบให้แห้งสนิททุกครั้งหลังอาบน้ำ

ปัญหาคือ ใยบวบมักถูกแขวนไว้ในห้องน้ำเดิม ๆ ซึ่งยังมีไอน้ำ ความชื้น และอากาศถ่ายเทไม่ดี ทำให้แห้งช้า และกลายเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะกับการสะสมของเชื้อโรคอีกครั้ง

ถ้าใยบวบเริ่มมีกลิ่นอับ สีเปลี่ยน มีคราบ ล้างแล้วไม่สะอาด หรือใช้มานานหลายเดือน ควรเปลี่ยนใหม่ทันที ไม่ควรฝืนใช้ต่อเพราะเสียดาย

ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า สำหรับคนที่ชอบขัดผิว

หากคุณเป็นคนที่รู้สึกว่า “อาบน้ำไม่สะอาด” ถ้าไม่ได้ขัดผิว แพทย์แนะนำว่ามีทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า และดูแลง่ายกว่าใยบวบแบบตาข่าย

ใช้ผ้าขนหนูผืนเล็ก
เลือกผ้าขนหนูสำหรับถูตัวโดยเฉพาะ ใช้แล้วควรผึ่งให้แห้ง และเปลี่ยนซักเป็นประจำ ไม่ควรใช้ผืนเดิมซ้ำหลายวันติดกันโดยไม่ซัก

ใช้ใยบวบซิลิโคน
ใยบวบหรือแปรงขัดผิวที่ทำจากซิลิโคนมักไม่ดูดซับน้ำ แห้งไวกว่า และทำความสะอาดง่ายกว่าแบบตาข่าย เพราะไม่มีซอกเส้นใยลึก ๆ ให้เซลล์ผิวและคราบสบู่ฝังตัวมากนัก

ใช้มือเปล่า
สำหรับการอาบน้ำทั่วไป การฟอกสบู่ด้วยมือเปล่าและนวดเบา ๆ ก็เพียงพอแล้วในหลายวัน ไม่จำเป็นต้องขัดผิวแรงทุกครั้ง เพราะการขัดมากเกินไปอาจทำให้ผิวแห้ง ระคายเคือง หรือเกิดรอยถลอกเล็ก ๆ ได้

ถ้ายังอยากใช้ใยบวบ ควรทำอย่างไร?

ถ้ายังไม่อยากเลิกใช้ทันที ควรลดความเสี่ยงด้วยวิธีง่าย ๆ เหล่านี้

• ล้างใยบวบให้สะอาดทุกครั้งหลังใช้
• บีบน้ำออกให้มากที่สุด
• แขวนไว้ในที่อากาศถ่ายเท ไม่ใช่มุมอับชื้น
• ไม่ใช้ร่วมกับคนอื่น
• หลีกเลี่ยงการใช้กับใบหน้า จุดซ่อนเร้น หรือบริเวณที่เพิ่งโกนขน
• ไม่ใช้บนผิวที่มีแผล ผื่น สิวอักเสบ หรือรอยถลอก
• เปลี่ยนใหม่เป็นระยะ ไม่ใช้ชิ้นเดิมนานหลายเดือน

สรุปแล้ว ใยบวบขัดตัวไม่ใช่ของต้องห้ามสำหรับทุกคน แต่เป็นอุปกรณ์ที่ต้องดูแลความสะอาดมากกว่าที่หลายคนคิด หากใช้แล้วแขวนทิ้งไว้ในห้องน้ำชื้น ๆ เป็นเวลานาน ก็อาจกลายเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคใกล้ตัวได้

สิ่งที่ควรจำคือ การอาบน้ำให้สะอาดไม่จำเป็นต้องขัดผิวแรงเสมอไป แค่เลือกอุปกรณ์ที่แห้งง่าย ทำความสะอาดง่าย และไม่ใช้ซ้ำจนเก่าเกินไป ก็ช่วยลดความเสี่ยงต่อผิวหนังได้มากแล้วครับ