10 กลโกงออนไลน์ที่ยังเจอบ่อย ทำไมคนไทยยังเสียเงินทั้งที่ระวังแล้ว

กลโกงออนไลน์เปลี่ยนรูปแบบเร็วขึ้น จากสายโทรศัพท์ปลอม ไปจนถึงลิงก์ แอปควบคุมมือถือ งานออนไลน์ และความสัมพันธ์ปลอม จุดร่วมคือเร่งให้เชื่อ เร่งให้กลัว หรือเร่งให้โอนเงิน

มิจฉาชีพออนไลน์ไม่ได้ใช้วิธีเดียวในการหลอกเหยื่ออีกต่อไป บางครั้งมาเป็นสายจากคนอ้างตัวว่าเป็นเจ้าหน้าที่ บางครั้งมาเป็นข้อความพัสดุตกค้าง และบางครั้งมาในรูปแบบคนคุยที่ใช้เวลาสร้างความไว้ใจนานหลายเดือน

ในไทย หน่วยงานด้านการเงินและตำรวจไซเบอร์ยังออกคำเตือนเกี่ยวกับภัยลักษณะนี้ต่อเนื่อง โดยธนาคารแห่งประเทศไทยระบุแนวทางยกระดับมาตรการความปลอดภัยของ mobile banking เช่น การไม่แนบลิงก์ผ่าน SMS หรืออีเมล และการยืนยันตัวตนสำหรับธุรกรรมที่มีความเสี่ยง ขณะที่ศูนย์แจ้งความออนไลน์ของตำรวจมีช่องทางรับแจ้งคดีอาชญากรรมทางเทคโนโลยีโดยตรง

รูปแบบที่ยังพบได้บ่อย เริ่มจาก แก๊งคอลเซ็นเตอร์ปลอมเป็นเจ้าหน้าที่ คนร้ายมักอ้างว่าเกี่ยวข้องกับตำรวจ ศาล ธนาคาร หรือหน่วยงานรัฐ แล้วโยงชื่อเหยื่อเข้ากับคดี บัญชีผิดปกติ หรือการฟอกเงิน จุดที่มักเกิดขึ้นซ้ำคือการทำให้เหยื่อตกใจ รีบตัดสินใจ และแยกตัวจากคนรอบข้าง

อีกกลุ่มคือ SMS หรือแชตปลอมให้กดลิงก์ เช่น พัสดุตกค้าง แต้มสะสมใกล้หมด บัญชีถูกระงับ หรือมีเงินคืนบางประเภท ลิงก์เหล่านี้อาจพาไปยังหน้าเว็บปลอมที่ทำให้ผู้ใช้กรอกข้อมูลส่วนตัว รหัสผ่าน หรือข้อมูลบัญชีโดยไม่รู้ตัว

หลอกลงทุนกำไรสูง ยังเป็นกลโกงที่สร้างความเสียหายได้มาก เพราะมักใช้ความน่าเชื่อถือจากกลุ่มแชต โฆษณา หรือโปรไฟล์ที่ดูเป็นผู้เชี่ยวชาญ ช่วงแรกอาจให้ถอนเงินได้เล็กน้อยเพื่อสร้างความไว้ใจ ก่อนชวนให้ใส่เงินก้อนใหญ่ขึ้น

รูปแบบที่ใกล้ตัวมากขึ้นคือ Romance Scam หรือการหลอกให้รักก่อนหลอกให้โอนเงิน คนร้ายอาจใช้เวลาคุยนาน ทำตัวอบอุ่น เข้าใจ และสร้างภาพว่าจริงใจ เมื่อความสัมพันธ์เริ่มแน่นขึ้น จึงเริ่มมีเหตุให้ช่วยเงิน เช่น ค่ารักษา ค่าพัสดุ ค่าธรรมเนียม หรือการลงทุนร่วมกัน

งานออนไลน์รายได้ดีผิดปกติ ก็ยังเป็นช่องทางที่ถูกใช้บ่อย โดยมักเปิดด้วยข้อความว่า ทำที่บ้านได้ รายได้ดี ไม่ต้องมีประสบการณ์ แต่เมื่อเริ่มคุย กลับมีค่าใช้จ่ายตามมา เช่น ค่าสมัคร ค่าประกัน ค่าระบบ หรือภารกิจกดออร์เดอร์ปลอมที่ต้องเติมเงินเพิ่มเรื่อย ๆ

ฝั่งการซื้อขายออนไลน์ยังมีทั้ง ร้านปลอม และ ลูกค้าปลอม คนซื้ออาจเจอสินค้าราคาถูกผิดปกติ เช่น มือถือ กล้อง ตั๋วคอนเสิร์ต เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือแบรนด์เนม ส่วนคนขายอาจเจอลูกค้าส่งสลิปปลอม หรือส่งลิงก์ให้กดเพื่อรับเงิน

อีกวิธีที่ยังได้ผลคือ ปลอมเป็นคนรู้จักยืมเงิน หลังจากบัญชีไลน์หรือเฟซบุ๊กถูกแฮก คนร้ายอาจทักมาด้วยภาษาที่ดูคุ้นเคย แล้วขอยืมเงินแบบเร่งด่วน วิธีนี้อาศัยความไว้ใจเดิมระหว่างเจ้าของบัญชีกับคนรอบตัว

ส่วน แอปควบคุมเครื่องหรือแอปดูดเงิน เป็นกลโกงที่หลายหน่วยงานเตือนซ้ำ เพราะคนร้ายอาจอ้างว่าต้องติดตั้งแอปเพื่อช่วยตรวจสอบบัญชี ยืนยันตัวตน หรือแก้ปัญหาบางอย่าง ความเสี่ยงคือแอปอาจเข้าถึงหน้าจอ ข้อมูล หรือควบคุมเครื่องได้ในบางกรณี สำนักงานประชาสัมพันธ์เคยเผยแพร่คำเตือนจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติเกี่ยวกับการลวงให้ติดตั้งแอปควบคุมโทรศัพท์ด้วยเช่นกัน

เทคโนโลยีใหม่ยังทำให้ เสียงปลอม ภาพปลอม และวิดีโอปลอม น่ากังวลมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อใช้ประกอบกับการแอบอ้างเป็นคนรู้จักหรือบุคคลที่ดูน่าเชื่อถือ แม้ไม่ใช่ทุกกรณีจะตรวจสอบยากเท่ากัน แต่การพึ่งพาเพียงเสียงหรือภาพจากหน้าจอเริ่มไม่เพียงพอสำหรับธุรกรรมที่เกี่ยวกับเงิน

เมื่อดูรวมกัน จุดร่วมของกลโกงเหล่านี้ไม่ใช่แค่เทคนิคทางเทคโนโลยี แต่เป็นการกดดันจังหวะตัดสินใจ คนร้ายมักใช้ความกลัว ความโลภ ความเหงา ความรีบ หรือความไว้ใจเป็นตัวเปิดทาง

ข้อมูลที่ยืนยันได้จากแหล่งทางการคือ หน่วยงานการเงินและตำรวจยังให้ความสำคัญกับภัยออนไลน์อย่างต่อเนื่อง ทั้งการยกระดับมาตรการของธนาคาร การรับแจ้งความออนไลน์ และการเตือนประชาชนเรื่องลิงก์ แอป และการหลอกโอนเงิน ส่วนรายละเอียดของแต่ละเคสยังต้องตรวจจากแหล่งที่มารายกรณี ไม่ควรเหมารวมว่าทุกข้อความ ทุกสาย หรือทุกแอปเป็นภัยทั้งหมด

สำหรับคนที่สงสัยว่าอาจถูกหลอก ช่องทางที่ควรตรวจสอบคือหน่วยงานทางการของธนาคาร เจ้าของบริการโดยตรง หรือศูนย์แจ้งความออนไลน์คดีอาชญากรรมทางเทคโนโลยี แทนการติดต่อกลับผ่านลิงก์ เบอร์ หรือบัญชีที่คนแปลกหน้าส่งมาให้

• กลโกงออนไลน์ที่ยังพบบ่อยมีทั้งคอลเซ็นเตอร์ ลิงก์ปลอม หลอกลงทุน Romance Scam งานออนไลน์ปลอม ร้านปลอม และแอปควบคุมเครื่อง
• จุดร่วมของมิจฉาชีพคือเร่งให้กลัว เร่งให้เชื่อ เร่งให้กดลิงก์ หรือเร่งให้โอนเงิน
• ธปท. มีมาตรการด้านความปลอดภัย mobile banking เช่น ไม่แนบลิงก์ผ่าน SMS หรืออีเมล และเพิ่มการยืนยันตัวตนในธุรกรรมเสี่ยง
• กรณีเกี่ยวกับเงินควรตรวจสอบผ่านช่องทางทางการของธนาคารหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
• หากเสียหายจากอาชญากรรมออนไลน์ ควรใช้ช่องทางแจ้งความออนไลน์ของตำรวจหรือสถานีตำรวจโดยตรง