ทำไมรัฐบาลไทยถึงชอบแจกเงินให้ประชาชน

การที่รัฐบาลไทย รวมถึงในหลายๆ ยุคสมัย มีนโยบายแจกเงินให้ประชาชน หรือที่เรียกกันติดปากว่า นโยบายประชานิยม นั้น มีเหตุผลเบื้องหลังทั้งในทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองครับ โดยเหตุผลหลักๆ สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ด้าน ดังนี้

ด้านเศรษฐกิจ กระตุ้นการบริโภคแบบเร่งด่วน

ในทางเศรษฐศาสตร์ เมื่อเศรษฐกิจชะลอตัว เม็ดเงินในระบบจะหมุนเวียนช้าลง การแจกเงินเป็นวิธีที่ เร็วที่สุด ในการเอาเงินใส่มือประชาชนเพื่อให้เกิดการจับจ่ายใช้สอย

 ตัวคูณทวีคูณทางเศรษฐกิจ Multiplier Effect รัฐบาลหวังว่าเมื่อประชาชนได้เงินไป จะนำไปซื้อของจากร้านค้า ร้านค้าก็นำเงินนั้นไปซื้อวัตถุดิบต่อ ทำให้เงินหมุนเวียนในระบบหลายรอบ

 เน้นกลุ่มรายได้น้อย คนกลุ่มนี้มี ความโน้มเอียงที่จะบริโภค สูง หมายความว่าเมื่อได้เงินมามักจะนำไปใช้จ่ายทันทีเพื่อซื้อของจำเป็น ต่างจากคนรวยที่อาจจะนำเงินไปเก็บออม ทำให้เงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจได้จริง

ด้านสังคม บรรเทาความเดือดร้อนเฉพาะหน้า

ประเทศไทยยังมีปัญหาความเหลื่อมล้ำและมีกลุ่มเปราะบางจำนวนมาก การแจกเงินมักเกิดขึ้นในช่วงที่มีวิกฤต หรือเพื่อช่วยเหลือกลุ่มเฉพาะ

 เยียวยาวิกฤต เช่น ช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 ช่วงเงินเฟ้อข้าวของแพง หรือภัยแล้ง น้ำท่วม ซึ่งประชาชนขาดรายได้อย่างเฉียบพลัน

 ตาข่ายรองรับทางสังคม Social Safety Net เป็นการช่วยเหลือค่าครองชีพเบื้องต้นสำหรับกลุ่มผู้สูงอายุ ผู้พิการ หรือผู้มีรายได้น้อย เช่น บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

ด้านการเมือง สร้างคะแนนนิยมและความรับรู้ที่จับต้องได้

ในแง่ของการบริหารราชการและการเมือง นโยบายแจกเงินมีข้อได้เปรียบสูงมาก

 เห็นผลทันตาและชัดเจน ประชาชนรู้สึกได้รับประโยชน์โดยตรงจากรัฐบาลทันที ต่างจากการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน เช่น สร้างรถไฟฟ้า ถนน หรือการปฏิรูปการศึกษา ที่ต้องใช้เวลาหลายปีกว่าจะเห็นผล

 ผลตอบแทนทางคะแนนเสียง เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการหาเสียงเลือกตั้งและรักษาฐานเสียงได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะตอบโจทย์ความต้องการระยะสั้นของประชาชนได้ดีที่สุด

 มุมมองสองด้านที่ต้องพิจารณา

 ข้อดี ช่วยประคองชีพประชาชนในภาวะวิกฤตได้อย่างรวดเร็ว และช่วยให้ร้านค้ารายย่อยในชุมชนมีรายได้เข้ามาหมุนเวียน

 ข้อกังวล นักเศรษฐศาสตร์มักเป็นห่วงเรื่อง วินัยทางการคลัง เพราะการแจกเงินใช้สิ่งงบประมาณสูงมาก หากทำบ่อยเกินไปอาจสร้างหนี้สาธารณะโดยที่ไม่ได้เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันระยะยาวของประเทศ เหมือนการให้ปลาแทนการให้เบ็ดตกปลา