ทัวทาร่า สัตว์ที่มีตาที่สาม บนหัว หนึ่งในสิ่งมีชีวิตที่แก่ที่สุดในโลก

​    ทัวทารา (Tuatara) ไม่ใช่แค่กิ้งก่าทั่วไป แต่คือ "ฟอสซิลมีชีวิต" (Living Fossil) ที่น่าทึ่งที่สุดชนิดหนึ่งของโลก พวกมันสืบเชื้อสายมาจากกลุ่มสัตว์เลื้อยคลานโบราณที่รุ่งเรืองในยุคเดียวกับไดโนเสาร์เมื่อกว่า 220 ล้านปีก่อน โดยปัจจุบันทัวทาราถือเป็นสมาชิกเพียงชนิดเดียวที่เหลือรอดอยู่ของอันดับ Sphenodontia ซึ่งสูญพันธุ์ไปจากส่วนอื่นของโลกนานแล้ว
​
​แม้ทัวทาราจะมีรูปร่างหน้าตาคล้ายกิ้งก่าทั่วไป แต่หากพิจารณาในเชิงวิทยาศาสตร์ พวกมันมีความแตกต่างที่สำคัญหลายประการ
  ​ ตาที่สาม (Parietal Eye) ทัวทารามีอวัยวะพิเศษที่เรียกว่า "ตาผนังหุ้ม" อยู่บริเวณกลางกระหม่อม ซึ่งมีเลนส์และจอประสาทตา แม้จะมองเห็นภาพชัดเจนไม่ได้ แต่ทำหน้าที่ตรวจจับความเข้มของแสงและรอบวัน ซึ่งช่วยในการปรับอุณหภูมิร่างกายและพฤติกรรม

  ​ ทัวทาราไม่มีรูหูชั้นนอกหรือเยื่อแก้วหูเหมือนกิ้งก่าทั่วไป แต่พวกมันยังคงมีการได้ยินผ่านกระดูกขากรรไกรที่เชื่อมต่อกับระบบประสาท

​   ฟันของทัวทาราไม่ได้ขึ้นจากเหงือกเหมือนสัตว์ทั่วไป แต่เป็นส่วนหนึ่งของกระดูกขากรรไกร ซึ่งเมื่อใช้ไปนานๆ ฟันจะสึกกร่อนลงไปเรื่อยๆ จนถึงขั้นที่ต้องใช้ขากรรไกรขบเคี้ยวด้วยกระดูกเปล่าๆ ในช่วงวัยชรา

​​ชีวิตของทัวทารานั้นดำเนินไปอย่างเนิบช้าและยาวนานอย่างยิ่ง
  ​ ทัวทาราสามารถมีอายุยืนยาวได้ถึง 200 ปี

​   พวกมันมีอัตราการเติบโตที่ช้ามาก โดยจะใช้เวลาถึง 20-30 ปีในการเติบโตเต็มที่ และมักจะไม่หยุดโตจนกว่าจะอายุประมาณ 70 ปี

   ทัวทาราเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุประมาณ 20 ปี และเนื่องจากพวกมันมีระบบการสืบพันธุ์ที่ซับซ้อน (ตัวผู้ไม่มีอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก จึงต้องใช้วิธีสัมผัสช่องเปิดใต้ท้อง) ทำให้การเพิ่มประชากรในธรรมชาติเป็นไปอย่างจำกัด

   ​​ชื่อ "ทัวทารา" มาจากภาษาเมารี แปลว่า "รอยหยักตรงแนวสันหลัง" ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นของพวกมัน ปัจจุบันทัวทาราพบได้เฉพาะบนเกาะขนาดเล็กบริเวณนอกชายฝั่งของประเทศนิวซีแลนด์เท่านั้น

พวกมันมีความสำคัญในฐานะดัชนีชี้วัดความสมบูรณ์ของระบบนิเวศดั้งเดิม และเป็นสมบัติทางธรรมชาติที่ชาวนิวซีแลนด์ให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง

    ​เกร็ดน่ารู้
ในขณะที่สัตว์เลื้อยคลานส่วนใหญ่ชอบอากาศร้อน แต่ทัวทารากลับเป็นสัตว์ที่ชอบอุณหภูมิต่ำและมีความอดทนต่อสภาพอากาศหนาวเย็นได้ดีเยี่ยม ซึ่งอาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้พวกมันรอดพ้นจากการสูญพันธุ์มาได้ตั้งแต่อดีตกาล