2 มหาวิหารที่ซ่อนตัวในความมืดนานที่สุดในโลก

2  มหาวิหารที่ซ่อนตัวในความมืดนานที่สุดในโลก (หรือที่มักถูกเรียกขานในระดับโลกเปรียบเปรยถึงวิหารที่ซ่อนตัวอยู่ใต้ดิน หรือถูกทิ้งร้างในถ้ำมืดมิดมานานนับร้อยนับพันปี) สถานที่ที่โดดเด่นและตรงกับนิยามนี้มากที่สุดในโลก มีอยู่ 2 แห่งหลักๆ ตามบริบทของประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรม

1. หมู่หารศิลาแห่งลาลิเบลา (Rock-Hewn Churches of Lalibela) เอธิโอเปีย

นี่คือหนึ่งในสิ่งมหัศจรรย์ของโลกที่ตรงกับคำว่า "ขุดจากความมืด" อย่างแท้จริง

 ความมืดใต้พิภพ: มหาวิหารเหล่านี้ไม่ได้สร้างด้วยการก่ออิฐถือปูนขึ้นมาจากพื้นดิน แต่ใช้วิธี "เจาะและแกะสลักลงไปในก้อนหินภูเขาไฟขนาดมหึมาใต้ดิน" ให้ลึกลงไปเป็นโถง คอลัมน์ และห้องสวดมนต์

 ประวัติศาสตร์: สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 12-13 โดยกษัตริย์ลาลิเบลา เพื่อจำลองเมืองเยรูซาเล็มขึ้นมาใหม่ในดินแดนของตน

 ความโดดเด่น: วิหารที่ชื่อว่า Bete Giyorgis (Church of St. George) เป็นรูปไม้กางเขนอย่างกะทัดรัดที่มองจากด้านบนลงไปในหลุมลึก เป็นสถาปัตยกรรมที่เปลี่ยนความมืดมิดใต้ชั้นหินให้กลายเป็นศาสนสถานที่งดงาม

2. ถ้ำเอลโลรา และ ถ้ำอชันตา (Ellora & Ajanta Caves)  อินเดีย

หากพูดถึงการเปลี่ยนถ้ำมืดมิดและภูเขาทั้งลูกให้กลายเป็นมหาวิหารตระการตา ต้องยกให้สองสถานที่นี้

 ถ้ำเอลโลรา (โดยเฉพาะวิหารไกลาส - Kailasa Temple): เป็นการแกะสลักหน้าผาหินภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยเริ่มเจาะจากด้านบนลงล่าง ตัดหินออกไปกว่า 200,000 ทัน เพื่อเผยให้เห็นมหาวิหารทรงปราสาทขนาดยักษ์ที่ซ่อนอยู่ภายใน

 ถ้ำอชันตา: หมู่ถ้ำพุทธศาสนาที่ถูกทิ้งร้างและปิดตายอยู่ในความมืดของป่าลึกนานนับพันปี จนกระทั่งทหารอังกฤษมาพบเข้าโดยบังเอิญในศตวรรษที่ 19 ภายในเต็มไปด้วยภาพจิตรกรรมฝาผนังและพระพุทธรูปที่งดงาม