5 เรื่องการเงินพื้นฐานที่โรงเรียนไม่ได้สอน

เรื่องการเงินเป็นหนึ่งในทักษะชีวิตที่สำคัญที่สุด แต่แปลกมากที่ระบบการศึกษาหรือแม้กระทั่งหลายๆ ครอบครัวมักจะข้ามเรื่องนี้ไป อาจเพราะมองว่าเป็นเรื่องผู้ใหญ่ หรือคิดว่าโตไปก็คงรู้เอง แต่จริงๆ แล้วการเรียนรู้ช้าไปแค่นิดเดียว ค่าเทอมที่ต้องจ่ายให้ "วิชาชีวิต" นี้แพงมาก

นี่คือ 5 เรื่องการเงินพื้นฐานที่โรงเรียนไม่ได้สอน แต่จำเป็นต้องรู้ให้เร็วที่สุดค่ะ

1. ความต่างของ "พลังดอกเบี้ย" (ฝั่งรับ vs ฝั่งจ่าย)

ดอกเบี้ยทบต้น (ฝั่งรับ): คือมหัศจรรย์ของการออมและลงทุน เงินต้นสร้างดอกเบี้ย แล้วดอกเบี้ยนั้นก็กลับไปสมทบเพื่อสร้างดอกเบี้ยต่อเป็นทอดๆ ยิ่งเริ่มออมเร็ว เงินจะโตแบบก้าวกระโดด

ดอกเบี้ยทบต้น (ฝั่งจ่าย): คนเป็นหนี้ โดยเฉพาะหนี้บัตรเครดิตหรือหนี้นอกระบบ หากจ่ายแค่ขั้นต่ำ ดอกเบี้ยจะถูกนำไปคิดเป็นเงินต้นใหม่ของเดือนถัดไป ทำให้หนี้พอกพูนได้อย่างรวดเร็ว

2. การออมเงินที่ถูกต้อง

คนส่วนใหญ่ใช้ชีวิตด้วยสมการที่ว่า "รายได้ - รายจ่าย = เงินออม" ผลลัพธ์คือ มักจะไม่เหลือเงินออมเลยเพราะใช้เพลิน

แต่คนที่บริหารเงินสำเร็จเขาจะพลิกสมการเป็น:

รายได้ - เงินออม = รายจ่าย

เมื่อมีรายรับเข้ามา ให้หักออมทันทีอย่างน้อย 10% ถึง 20% ส่วนที่เหลือค่อยนำไปจัดสรรใช้จ่าย วิธีนี้เรียกว่า "การจ่ายให้ตัวเองก่อน" 

3. เงินกองกลางสำหรับเหตุฉุกเฉิน

ไม่มีใครสอนเราว่าก่อนจะเริ่มเอาเงินไปลงทุนให้รวย เราต้องทำระบบ "เซฟตี้เน็ต" ให้ชีวิตก่อน เงินก้อนนี้มีไว้สำหรับเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน เช่น รถเสีย ป่วยกะทันหัน หรือตกงาน

เกณฑ์มาตรฐาน: ควรมีเงินสดสภาพคล่องสูง สำรองไว้ 3 ถึง 6 เท่าของค่าใช้จ่ายรายเดือน

เงินก้อนนี้ห้ามนำมาใช้เด็ดขาด

4. บัตรเครดิตไม่ใช่ "เงินอนาคต" แต่คือ "เครื่องมือชำระเงิน"

หลายคนเข้าใจผิดว่าการมีบัตรเครดิตคือการมีเงินเพิ่มขึ้น จึงใช้รูดซื้อของชิ้นใหญ่เกินตัว แต่แท้จริงแล้ว บัตรเครดิตคือการยืมเงินธนาคารมาจ่ายก่อน

วิธีใช้ที่ถูก: รูดเท่าที่มีเงินสดพร้อมจ่ายอยู่แล้วในกระเป๋า และ ต้องจ่ายเต็มจำนวน ทุกรอบบิล ตรงเวลา เพื่อสะสมคะแนน ส่วนลด และสร้างประวัติทางการเงินที่ดี ซึ่งจำเป็นมากเวลาต้องกู้ซื้อบ้านหรือทำธุรกิจในอนาคต

5. พลังของเงินเฟ้อ

การเก็บเงินไว้ในตุ่มหรือออมทรัพย์ธรรมดาที่ดอกเบี้ยต่ำมากๆ ไม่ใช่ความปลอดภัยที่แท้จริง เพราะมีศัตรูเงียบที่ชื่อว่า "เงินเฟ้อ" สมมติว่าเงินเฟ้อเฉลี่ยอยู่ที่ 3% ต่อปี เงิน 100 บาทในวันนี้ จะมีอำนาจซื้อเหลือเพียงไม่ถึง 75 บาทในอีก 10 ปีข้างหน้า ดังนั้น เราจึงจำเป็นต้องเรียนรู้เรื่องการลงทุน (เช่น กองทุนรวม หุ้น หรือสินทรัพย์อื่นๆ) เพื่อให้เงินงอกเงยชนะอัตราเงินเฟ้อ

การบริหารเงินไม่ใช่เรื่องของการ "หาเงินให้ได้เยอะๆ" อย่างเดียว แต่

คือเรื่องของ "หาได้ ใช้เป็น เก็บออม และต่อเงินให้งอกเงย"