เงินเดือนพนักงานรถไฟความเร็วสูงในไทย ได้เท่าไรและต้องดูตำแหน่งไหน

เงินเดือนพนักงานรถไฟความเร็วสูงในไทยยังไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ตอบได้ทุกตำแหน่ง เพราะงานสายนี้แบ่งเป็นหลายกลุ่ม ตั้งแต่วิศวกร ล่าม ผู้ควบคุมงาน ไปจนถึงงานเดินรถในอนาคต ตัวเลขที่เห็นจากประกาศรับสมัครปัจจุบันจึงควรอ่านตามตำแหน่ง ประสบการณ์ และบริษัทผู้จ้าง ไม่ควรเหมารวมว่าเงินเดือนเท่ากันทั้งระบบ

ถ้ามองจากประกาศงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน จะเห็นว่ากลุ่มงานวิศวกรรมและงานเฉพาะทางมักต้องการประสบการณ์ค่อนข้างสูง บางตำแหน่งระบุประสบการณ์ 5–10 ปีขึ้นไป หรือ 8 ปีขึ้นไป ส่วนตำแหน่งล่ามภาษาจีนในโครงการมีประกาศเงินเดือน 30,000–60,000 บาท และบางตำแหน่งด้านงานปริมาณ/ตรวจงานในโครงการระบุ 40,000–60,000 บาท

จุดที่ทำให้หลายคนสับสนคือคำว่า พนักงานรถไฟความเร็วสูง ฟังเหมือนเป็นอาชีพเดียว แต่ความจริงมีงานหลายชั้นมาก คนหนึ่งอาจอยู่ไซต์ก่อสร้าง อีกคนทำงานออกแบบ อีกคนแปลภาษาให้ทีมจีน อีกคนดูเอกสารสัญญา ส่วนงานเดินรถจริง เช่น พนักงานขับรถไฟ เจ้าหน้าที่สถานี หรือฝ่ายซ่อมบำรุง อาจมีโครงสร้างค่าตอบแทนอีกแบบเมื่อระบบเปิดเดินรถเต็มรูปแบบ

ตัวเลขที่เห็นวันนี้จึงเป็นภาพของตลาดงานโครงการมากกว่าคำตอบสุดท้ายของทั้งอาชีพ

ก่อนดูเงินเดือน ต้องแยกให้ออกว่าเป็นงานก่อสร้างหรืองานเดินรถ

โครงการรถไฟความเร็วสูงในไทยยังอยู่ในช่วงพัฒนาและก่อสร้างหลายส่วน โดยรัฐบาลไทยเคยระบุว่าเส้นทางเชื่อมจีนผ่านลาวของไทยคาดว่าจะเริ่มเดินรถได้ในปี 2030 และช่วงกรุงเทพฯ–นครราชสีมาเดินหน้าไปแล้วบางส่วน

เพราะยังไม่ใช่ระบบที่เปิดให้บริการเต็มรูปแบบทุกสาย ตำแหน่งงานจำนวนมากที่คนเห็นในเว็บสมัครงานจึงเกี่ยวกับงานโครงการ เช่น วิศวกรโครงสร้าง วิศวกรโครงการ ล่ามภาษาจีน งานตรวจปริมาณ งานเอกสาร งานสัญญา และงานประสานงานไซต์ก่อสร้าง

เงินเดือนกลุ่มนี้มักผูกกับประสบการณ์โดยตรง ถ้าเป็นวิศวกรที่ต้องมีใบประกอบวิชาชีพหรือเคยทำงานระบบขนส่งมวลชนมาก่อน โอกาสได้ค่าตอบแทนสูงกว่างานเริ่มต้นย่อมมีมากกว่า แต่ก็แลกกับความรับผิดชอบสูงกว่าเช่นกัน

พูดง่าย ๆ คือ ไม่ใช่เห็นคำว่ารถไฟความเร็วสูงแล้วเงินเดือนจะสูงทุกตำแหน่ง

ตำแหน่งที่ตัวเลขดูสูง มักไม่ใช่งานเริ่มต้น

ประกาศงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการรถไฟความเร็วสูงไทย-จีนบางตำแหน่งระบุเงินเดือนในระดับหลายหมื่นบาท แต่เงื่อนไขมักมาพร้อมประสบการณ์เฉพาะทาง เช่น งานโครงสร้าง งานระบบ งานตรวจแบบ งาน BOQ หรืองานประสานงานกับทีมต่างชาติ

นี่เป็นจุดที่คนหางานควรอ่านให้ละเอียด เงินเดือน 40,000–60,000 บาทอาจดูน่าสนใจมาก แต่ถ้าตำแหน่งนั้นต้องใช้ประสบการณ์ 5 ปีขึ้นไป มีความรู้เอกสารก่อสร้าง อ่านแบบได้ หรือสื่อสารกับทีมต่างชาติได้ ก็ไม่ใช่ตัวเลขสำหรับผู้สมัครใหม่ทุกคน

ส่วนเงินเดือนพนักงานเดินรถความเร็วสูงในอนาคต เช่น พนักงานขับรถไฟ ยังควรระวังในการตีความ เพราะตัวเลขที่เคยถูกพูดถึงในอดีตอาจเป็นข้อเสนอหรือการเปรียบเทียบ ไม่ใช่อัตราจ้างทางการที่ใช้กับทุกคนในวันนี้

เห็นตัวเลขแล้วต้องถามต่อว่าใครเป็นผู้จ้าง

อีกเรื่องที่ต้องดูคือผู้จ้างเป็นใคร เพราะงานรถไฟความเร็วสูงไม่ได้มีแค่หน่วยงานรัฐอย่างเดียว บางตำแหน่งอาจอยู่กับบริษัทรับเหมา บริษัทที่ปรึกษา บริษัทต่างชาติ หรือทีมที่เกี่ยวข้องกับโครงการเฉพาะช่วง

ถ้าเป็นงานรัฐหรือรัฐวิสาหกิจ โครงสร้างเงินเดือนอาจอิงตามระเบียบและสวัสดิการระยะยาวมากกว่าเงินเดือนเริ่มต้นอย่างเดียว ข้อมูลอัตราเงินเดือนของการรถไฟแห่งประเทศไทยที่เผยแพร่ไว้เป็นตารางค่าจ้างตามระดับ ไม่ได้แปลว่าเป็นเงินเดือนเฉพาะของพนักงานรถไฟความเร็วสูงทุกตำแหน่ง

แต่ถ้าเป็นบริษัทเอกชน เงินเดือนอาจยืดหยุ่นกว่า โดยเฉพาะตำแหน่งที่ขาดแคลน ใช้ภาษา ใช้วิศวกรรมเฉพาะทาง หรือทำงานในพื้นที่โครงการต่างจังหวัด

คนสมัครงานจึงควรดู 4 เรื่องพร้อมกัน คือ เงินเดือนฐาน สวัสดิการ ค่าเดินทางหรือที่พัก ระยะเวลาสัญญา และโอกาสต่อยอดหลังจบโครงการ

ถ้าอยากเข้าทำงานสายนี้ ควรเตรียมอะไร

คนที่อยากทำงานสายรถไฟความเร็วสูงควรเริ่มจากการเลือกทางให้ชัด ถ้าจะไปสายวิศวกรรม ควรมีพื้นฐานโยธา ไฟฟ้า เครื่องกล ระบบราง หรือบริหารงานก่อสร้าง ถ้าจะไปสายประสานงานต่างชาติ ภาษาอังกฤษหรือภาษาจีนจะช่วยเพิ่มโอกาสได้มาก

ถ้าจะไปสายเดินรถในอนาคต ควรติดตามประกาศจากหน่วยงานทางการหรือผู้ให้บริการโดยตรง เพราะตำแหน่งอย่างพนักงานขับรถ พนักงานควบคุมระบบ และฝ่ายซ่อมบำรุง มักมีเกณฑ์อบรม ใบรับรอง และมาตรฐานความปลอดภัยเฉพาะ

เงินเดือนจึงไม่ใช่คำถามเดียวที่ต้องดู

คำถามที่แม่นกว่าคือ ตำแหน่งนี้ต้องใช้ทักษะอะไร ใครเป็นผู้จ้าง ทำงานที่ไหน ต้องมีประสบการณ์กี่ปี และเงินเดือนที่ระบุรวมสวัสดิการหรือยัง

ถ้าตอบจากข้อมูลที่เห็นในตลาดงานตอนนี้ กลุ่มงานเฉพาะทางในโครงการรถไฟความเร็วสูงไทยมีประกาศเงินเดือนตั้งแต่ระดับหลายหมื่นบาทขึ้นไปในบางตำแหน่ง โดยเฉพาะล่ามและงานวิศวกรรมที่มีประสบการณ์ แต่ยังไม่ควรสรุปว่าเงินเดือนพนักงานรถไฟความเร็วสูงทุกคนจะอยู่ระดับเดียวกันทั้งหมด