พระพุทธรูปปางมารวิชัย

พระพุทธรูปปางมารวิชัย (อ่านว่า มา-ระ-วิ-ชัย) หรือที่มักเรียกกันทั่วไปว่า "ปางชนะมาร" หรือ "ปางสะดุ้งมาร" โดยมีพุทธลักษณะและประวัติความเป็นมาที่สำคัญดังนี้

พุทธลักษณะ (ลักษณะทางศิลปะ)

พระอิริยาบถ: ประทับนั่งขัดสมาธิ (ส่วนใหญ่นิยมขัดสมาธิราบ)

พระหัตถ์ (มือ): * พระหัตถ์ซ้ายวางหงายบนพระเพลา (ตัก)

พระหัตถ์ขวาวางที่พระชานุ (เข่า) โดยนิ้วพระหัตถ์ชี้ลงที่พื้นธรณี

ความหมายและตำนาน

ปางนี้สื่อถึงเหตุการณ์สำคัญก่อนการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า ณ ใต้ต้นศรีมหาโพธิ์ ซึ่งมีความหมายเชิงสัญลักษณ์ดังนี้:

การเอาชนะอุปสรรค: สื่อถึงตอนที่พญามารยกพหลพลโยธามาขัดขวางการทำสมาธิ โดยอ้างว่ารัตนบัลลังก์ที่พระองค์ประทับอยู่นั้นเป็นของตน

พยานแห่งความดี: พระพุทธเจ้าทรงเหยียดพระหัตถ์ขวาชี้ลงไปที่พื้นดิน เพื่อขอให้ "พระแม่ธรณี" มาเป็นพยานในบุญบารมีที่พระองค์ทรงสั่งสมมาหลายภพหลายชาติ พระแม่ธรณีจึงบีบมวยผมหลั่งน้ำทักษิโณทกออกมาท่วมท้นจนเหล่ามารพ่ายแพ้ไป

ชัยชนะที่เด็ดขาด: หมายถึงการชนะกิเลสและตัณหาทั้งปวงด้วยความแน่วแน่และบารมี

ในทางพุทธคุณและการบูชา ผู้คนมักเคารพกราบไหว้ปางมารวิชัยด้วยความเชื่อว่า:

ช่วยให้ เอาชนะอุปสรรค ในชีวิตและหน้าที่การงาน

คุ้มครองให้พ้นจากคนพาลหรือศัตรูที่คิดร้าย

เสริมสร้าง อำนาจบารมี และความมั่นคงในจิตใจ