เด็กสาวอายุ 17 ปีที่มีภาวะความจำดีเยี่ยม (Hyperthymesia) จำทุกอย่างที่ผ่านมาได้คมชัดยิ่งกว่า FullHD

เด็กสาวชาวอังกฤษวัย 17 ปี ได้รับความสนใจจากแวดวงวิชาการจากภาวะหายากที่เรียกว่า ไฮเปอร์ไทมีเซีย (Hyperthymesia) ภาวะนี้ทำให้เธอสามารถระลึกถึงประสบการณ์ในอดีตได้อย่างชัดเจนและละเอียดลออ ราวกับกำลังดูภาพยนตร์ความละเอียดสูง และในขณะเดียวกันก็สามารถคาดการณ์สถานการณ์ในอนาคตได้ งานวิจัยของเธอได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร *Neurocase*

จากรายงานของสื่อต่างประเทศหลายแห่ง รวมถึง The Sun ระบุว่า เด็กหญิงคนนี้ซึ่งใช้นามแฝงว่า TL สามารถจดจำสภาพอากาศ สถานที่ และอารมณ์ความรู้สึกในวันที่กำหนดได้อย่างแม่นยำ รายละเอียดในความทรงจำของเธอนั้นคมชัดราวกับภาพวิดีโอความละเอียดสูง แตกต่างจากคนส่วนใหญ่ที่ความทรงจำจะเลือนหายไปตามกาลเวลา ความทรงจำของเธอยังคงชัดเจนมากเป็นเวลานาน และเธอยังสามารถหวนระลึกถึงเหตุการณ์ต่างๆ ได้ทั้งในมุมมองของผู้เห็นเหตุการณ์หรือผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์ ทำให้เกิดความรู้สึกเหมือนได้ "หวนระลึกถึง" เหตุการณ์เหล่านั้นอีกครั้ง

จากข้อมูลของทีมวิจัยจากฝรั่งเศส กรณีนี้เป็นการประเมินความสามารถ "การเดินทางข้ามเวลาทางจิต" ของผู้ป่วยที่มีภาวะความจำดีเกินปกติ (Hyperthymesia) อย่างครอบคลุมเป็นครั้งแรก ซึ่งไม่เพียงแต่รวมถึงการระลึกถึงเหตุการณ์ในอดีตเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการจินตนาการถึงสถานการณ์ในอนาคตด้วย เมื่อผู้ป่วยที่มีภาวะความจำดีเกินปกติฝึกซ้อมเหตุการณ์ในอนาคตในใจ พวกเขาจะนำเสนอเนื้อหาที่สมจริงและ "เหมือนเคยเกิดขึ้นมาก่อน" คล้ายกับความทรงจำ แต่ชี้ไปยังเหตุการณ์ที่ยังไม่เกิดขึ้น

ภาวะความจำดีเยี่ยม (Hyperthymesia) เป็นภาวะที่หายากมาก โดยมีรายงานผู้ป่วยทั่วโลกไม่ถึง 100 ราย ผู้ป่วยมักมีความทรงจำเกี่ยวกับชีวิตส่วนตัวที่แม่นยำเป็นพิเศษ เชื่อมโยงเหตุการณ์กับอารมณ์อย่างแน่นหนา ทำให้ยากที่จะลืมประสบการณ์ทั้งด้านบวกและด้านลบ แม้ว่าลักษณะนี้จะช่วยเพิ่มความจำ แต่ก็อาจก่อให้เกิดความเครียดทางจิตใจ ทำให้บุคคลนั้นยากที่จะหลีกหนีจากความทรงจำที่เศร้าหรือเจ็บปวดได้

เพื่อรับมือกับข้อมูลความทรงจำจำนวนมหาศาล TLได้พัฒนาระบบ "วังแห่งความทรงจำ" ที่เป็นเอกลักษณ์ เธออธิบายว่าความทรงจำส่วนตัวถูกเก็บไว้ใน "ห้องสีขาว" รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าเพดานต่ำ โดยแบ่งตามหัวข้อและช่วงเวลาลงในโฟลเดอร์ต่างๆ ครอบคลุมเรื่องครอบครัว เพื่อน วันหยุดพักผ่อน และงานอดิเรก ความทรงจำแต่ละอย่างจะมีข้อมูลรายละเอียดกำกับไว้ บางอย่างอาจนำเสนอในรูปแบบข้อความหรือรูปภาพ ในขณะที่ข้อมูลที่ขาดความเชื่อมโยงทางอารมณ์จะถูกจัดประเภทเป็น "ความทรงจำสีดำ"

นอกจากนี้ ระบบความทรงจำของเธอยังประกอบด้วยพื้นที่ที่มีฟังก์ชันแตกต่างกัน เช่น "ห้องน้ำแข็ง" สำหรับระงับอารมณ์ และ "ห้องปัญหา" สำหรับคิดเกี่ยวกับประเด็นต่างๆ เธอยังผนึกความทรงจำที่เจ็บปวดโดยเฉพาะ เช่น การเสียชีวิตของคนที่รัก ไว้ในสถานที่เฉพาะเจาะจงเพื่อลดผลกระทบทางอารมณ์

วาเลนตินา ลา คอร์เต นักประสาทวิทยาจากมหาวิทยาลัยปารีส ซิเต ประเทศฝรั่งเศส ชี้ให้เห็นว่า แม้ภาวะความจำดีเกินเหตุจะมีคุณค่าในการวิจัย แต่ก็อาจก่อให้เกิดความเครียดและความทุกข์ได้เช่นกัน ความทรงจำอาจผุดขึ้นมาโดยควบคุมไม่ได้ ส่งผลต่อการควบคุมอารมณ์ และอาจเกี่ยวข้องกับความวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้า หรือความคิดหมกมุ่นได้

สาเหตุของภาวะความจำดีเกินปกติยังไม่เป็นที่แน่ชัด การศึกษาพบว่าการเชื่อมต่อของเซลล์ประสาทในบริเวณสมองส่วนกลางของผู้ป่วยมีการทำงานมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริเวณที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมอารมณ์และความทรงจำเกี่ยวกับชีวประวัติ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากจำนวนผู้ป่วยมีน้อย จึงยังไม่มีวิธีการวินิจฉัยที่เป็นมาตรฐาน และกลไกที่เกี่ยวข้องยังต้องการการศึกษาเพิ่มเติม

ผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ชี้ว่า ปัจจุบันภาวะความจำดีเกินปกติ (Hyperthymesia) ยังไม่ถูกจัดว่าเป็นโรคที่ต้องได้รับการรักษาอย่างบังคับ อย่างไรก็ตาม หากความทรงจำที่ชัดเจนมากเกินไปส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน การให้คำปรึกษาทางจิตวิทยาหรือวิธีการจัดการความเครียดสามารถช่วยบรรเทาผลกระทบเชิงลบของความทรงจำได้ ภาวะความจำดีเกินปกติใช้กลไกการจัดหมวดหมู่เชิงพื้นที่ในจินตนาการและการจัดการอารมณ์เพื่อลดผลกระทบเชิงลบของความทรงจำ

กรณีคล้ายกันนี้เคยเกิดขึ้นในอดีต ในปี 2021 หญิงชาวออสเตรเลียชื่อรีเบคก้า ชาร์ร็อก กล่าวว่าเธอสามารถจดจำเกือบทุกอย่างในชีวิตได้ แม้กระทั่งจำสภาพของตัวเองขณะอยู่ในครรภ์ได้ และการอ่านข้อความบางส่วนจากแฮร์รี่ พอตเตอร์ช่วยทำให้ความรู้สึกของเธอคงที่มากขึ้น นี่แสดงให้เห็นว่าแม้ปรากฏการณ์เช่นนี้จะหายาก แต่ก็ยังคงได้รับความสนใจจากแวดวงวิชาการอย่างต่อเนื่อง