ซูเปอร์เอลนีโญ พ.ค.69 น้ำ 3 เขื่อน EEC ต่ำ – เศรษฐกิจเสี่ยงสั่นคลอน

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้ติดตามรายงานจากสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) พบว่าสถานการณ์น้ำใน 3 เขื่อนหลักของพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC ณ วันที่ 29 มีนาคม 2569 อยู่ในระดับตึงตัว โดยเขื่อนบางพระมีน้ำ 58% หรือ 68 ล้านลูกบาศก์เมตร เขื่อนหนองปลาไหล 60% หรือ 99 ล้านลูกบาศก์เมตร และเขื่อนประแสร์ 67% หรือ 198 ล้านลูกบาศก์เมตร

ขณะเดียวกัน สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (GISTDA) เตือนถึงปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ” ที่คาดว่าจะชัดเจนตั้งแต่ต้นเดือนพฤษภาคม 2569 โดยอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกสูงขึ้นเกิน 1.5–2 องศาเซลเซียส ซึ่งส่งผลให้ไทยและอาเซียนเผชิญกับความแห้งแล้งและอากาศร้อนจัดยาวนานกว่าปกติ

ผลกระทบดังกล่าวสะท้อนชัดต่อความมั่นคงด้านน้ำใน EEC ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและการลงทุนทั้งระบบ โดยเฉพาะโครงการใหญ่ เช่น รถไฟความเร็วสูง เมืองการบินอู่ตะเภา ท่าเรือ และเขตส่งเสริมอุตสาหกรรม 21 เขต ซึ่งมีแนวโน้มว่าจำนวนประชากรจะเพิ่มจาก 3 ล้านคน เป็น 6 ล้านคนภายในปี 2580
ในการประชุม EEC Water Multi-Stakeholder Platform (EEC Water MSP) ครั้งที่ 2/2569 ดร.จุฬา สุขมานพ เลขาธิการ สกพอ. พร้อมด้วยธนาคารโลกและผู้แทนจากหน่วยงานรัฐและเอกชนรวม 32 หน่วยงาน ได้หารือแนวทางการบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ

โดยมุ่งเน้นทั้งการจัดหาน้ำต้นทุน การบริหารจัดการความต้องการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ และการนำน้ำกลับมาใช้ใหม่ ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่โครงข่ายท่อส่งน้ำ การเพิ่มแหล่งน้ำเอกชน ขยายอ่างเก็บน้ำ ตลอดจนการติดตามทรัพยากรน้ำเชิงพื้นที่ ส่งเสริมเกษตรกรรมในช่วงวิกฤติ และบริหารน้ำเสียให้สามารถหมุนเวียนกลับมาใช้ได้

จากการวิเคราะห์ของสทนช. พบว่าความต้องการน้ำในพื้นที่ 3 จังหวัด EEC ทั้งหมด ปี 2560 อยู่ที่ 2,404.91 ล้านลูกบาศก์เมตร และจะเพิ่มขึ้นเป็น 2,777.68 ล้านลูกบาศก์เมตรในปี 2570 ก่อนจะสูงถึง 2,977.55 ล้านลูกบาศก์เมตรในปี 2580

ซึ่งหมายความว่าในอีก 20 ปีข้างหน้า ความต้องการน้ำจะเพิ่มขึ้นกว่า 572 ล้านลูกบาศก์เมตร

ผู้เชี่ยวชาญจึงเน้นย้ำว่า การบริหารจัดการน้ำต้องดำเนินอย่างรอบด้านและยั่งยืน เพราะน้ำไม่เพียงสร้างคุณค่าเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิต แต่หากบริหารผิดพลาดเพียงชั่วข้ามคืน อาจทำให้เศรษฐกิจและสังคมสั่นคลอนได้ทันตา

สรุปได้ว่า ซูเปอร์เอลนีโญในเดือนพฤษภาคม 2569 เป็นสัญญาณเตือนให้ทุกฝ่ายเร่งขับเคลื่อนโครงการบริหารจัดการน้ำใน EEC ทั้งภาครัฐและเอกชน เพื่อปกป้องเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชากรหลายล้านคนในอนาคต